alema

“Aprender es enriquecer”: unha nai castelanfalante e o verdadeiro bilingüismo

Hoxe quedei cunha amiga miña superpija e supercastelanfalante ela coa que me reúno para tomar café un par de veces ao ano ou así. É polo xeral unha tipa bastante tolerante dentro do seu círculo, pero esta tarde sorprendeume -e moito- cando abordamos a cuestión da enquisa esa que lles están facendo aos pais co tema do galego, do castelán, etc. etc. Bueno. O caso é que, cando me contou a súa postura ao respecto, quedei bastante flipado coa defensa que fai do galego, ela que rara vez a escoitei pronunciar unha simple frase no meu idioma materno. Deixoume ler o cuestionario que estes días vai entregar no colexio e sorprendeume tanto, que lle pedín que me deixase publicalo. Pois aquí está. Isto é o que puxo no apartado “observacións”:

“Aprender es enriquecer. Las lenguas se aprenden hablándolas. Creo que la utilización de las lenguas tiene que hacerse de una manera ecuánime, utilizándose en este caso en un 50% para cada una de ellas. Y lo más importante: creo que lo adecuado es que los niños aprendan el galego como una lengua nuestra, no como extranjera. Todo cabe en el saco. No utilicemos la lengua para hacer política y sí para entendernos.“

A miña amiga, a diferenza de min, aprendeu o galego como unha lingua estranxeira e non quere que ao seu fillo lle aconteza o mesmo. Eu creo que, por veces, sente que lle gustaría ter a fluidez en galego para falar con xente coma min, que nunca nos pasamos ao castelán con persoas galegas. O seu fillo é afortunado. Polo menos súa nai é consciente de que a el tamén lle pode pasar o mesmo. Oxalá moitas nais e moitos pais castelanfalantes o teñan presente cando cubran o famoso formulario.

9 comments Xuño 15th, 2009

Primeira tarefa para o novo presidente: dar exemplo e eliminar o acento de Feijóo

As normas ortográficas do castelán (e do galego tamén) dino ben claro: as palabras graves terminadas en vogal non levan acento gráfico. Máis claro, auga. E polo tanto, non ten ningún sentido que o novo presidente da Xunta manteña oficial ou extraoficialmente o til de ‘Feijóo‘. O líder do PPdeG é agora o xefe do goberno galego e ten que dar exemplo. Non facelo é unha mensaxe moi mala para os rapaces que están estudando. Imaxinan? “Mamá, a partir de agora escribo Rodríguez sen acento” ou “Profe, vostede non pode suspenderme por poñer ‘Maria Lopez Negréira‘”.

Por certo: co Acordo Ortográfico en portugués, tamén se elimina a acentuación das palabras terminadas en -oo, empregada no Brasil. Co AO, xa non se poderá poñer ‘vôo’ senón ‘voo’. Así que, se Feijoo decide facerse reintegrata, tampouco poderá escribir Feijóo ou Feijôo.

11 comments Abril 18th, 2009

Alberto é galego?
Non, é reintegrata :D

Alberto/e Núñez Feijoo aínda non é presidente da Xunta, pero moito me temo que pode haber guerra polo seu nome, igual que no seu día houbo discusións polo topónimo do país (Galicia vs Galiza). O caso é que acaba de publicar Vieiros que alguén que se identifica como o novo vicepresidente do Parlamento, o popular Jose Manuel Baltar, estivo modificando algúns artigos da Galipedia (ou da wikipedia galega) para engadir algúns “retoques” nos artigos do PPdeG, do PSdeG e do futuro presidente do goberno galego.

Unha das teimas do usuario que se identifica como Jose Manuel Baltar [fíxense que escribe o Jose sen acento no e, e con J se cadra para deixar claro que é reintegrata ] foi mudar o nome do presidente do PPdeG de Alberte para Alberto. E non deixa de ser curioso… porque… imos ver… Alberto é galego ou non é galego? Pois agárrense porque… non só é galego, senón que é ademais perfecto reintegrata!

Efectivamente, acudo ao Dicionario dos Nomes Galegos (dirixido por Ferro Ruibal para Ir Indo) e na entrada de Alberte/Alberta vén claramente que a única variante posible do nome é Albertos (”y no Alberto, di Sarmiento” -engade a publicación). O curioso é que este dicionario -do que teño unha edición antiga que se cadra mudou cos últimos cambios na normativa- di que a forma ‘Alberte‘ aparece xa desde o século XIV, aínda que logo tamén se constata a forma ‘Albertos‘ (e eu engado: coma os famosos Albertos, Cortina e Alcocer)

Seguindo as teorías deste dicionario, Alberte é unha forma xenuinamente galega, dado que en castelán a forma é Alberto… e en portugués tamén! Así pois, Alberte desentoa completamente coa lusofonía e, moito sospeitamos, non figurará na lista de nomes propios galegos que algún día o comando Lisboa traerá a Portugal para que sexan aceptados tamén entre os países de lingua portuguesa.

En fin, o da galeguidade de Alberto échevos todo un misterio. Segundo as teorías reintegracionistas (e tamén se cadra castelanistas?), tan galego sería Alberto como Alberte… Así que… Que problema hai para que o usuario que se fai chamar Jose Manuel Baltar oficialice o Alberto na galipedia? Algunha concesión haberá que facerlle ao reintegracionismo! 

Só engado unha cousa: na listaxe de nomes galegos que recomenda a Mesa pola Normalización Lingüística aparece un Alberto tan grande coma un mundo. Na guía que editou a Secretaría Xeral de Política Lingüística só figura Alberte :D  Hai que sacar algunha conclusión?  

Ai, que país…!

PD: Por que haberá Alberte e non Roberte? 

10 comments Abril 6th, 2009

O reintegracionismo tampouco triunfa no Val do Xálima, en Cáceres, onde se fala unha variedade do galego

Andan escandalizados os reintegratas con que o “isolacionismo” teime en chamarlles “galego” ás falas existentes no Val do Xálima, na Estremadura española. A argumentación deles, dos reintegratas, é ben sinxela (e algo simplista, tamén): como lle poden chamar galego ás “falas” e non ao que se fala en Portugal?! É dicir, segundo eles, non pode haber unha variedade do galego no Xálima, porque todo depende do mesmo conglomerado galego-portugués-brasileiro-africano. Pero… alguén de entre os reintegratas se preocupou en ver o que opinan os falantes das “falas”?

Bueno. O caso é que tiven oportunidade falar cun deles, con Txuscolo, un falante da Estremadura e polas súas palabras ben pode interpretarse que, a pesar de que están pegados a Portugal, os habitantes do Val non consideran as súas falas como unha variante do portugués, senón do galego. Ata alí de momento non chegaron as teorías do reintegracionismo… nin da reintegración co portugués nin da reintegración co galego.

As chamadas falas dos tres lugares poden considerarse un dialecto do portugués, do galego, do castelán… ou é unha lingua á parte? Cal é a túa opinión, Txuscolo?
Ei pensu q ten mais que vel con u galego antigu, tamén ten a sua evolución autónoma y pol que non, u contagiu du portugués y du castelán que son as lenguas con que ha conviviu arredor.

…E a xente que vive no Xálima, polo que se comenta na rúa, que opina desa cuestión?
Non he feitu una encuesta estadística, non te podría dicer u que pensan. Mais que na por inorancia y por que naidi se fai esas preguntas. Non están en u ambienti - que ei sepa.

E cal cres que debe ser a ortografía para transcribir a fala? A galega? A castelá? A portuguesa?
Non te sabría dicer, pero ei entendería mais propia u galegu por que ei creu que e u origen comu te he ditu antis.

Cres que a fala necesita de máis axuda dos poderes públicos para sobrevivir? Están en perigo esas falas?
Sin duda niñuna. Asína y to, a pesar das ajuda que ten, que no son mutas, ten poicas saídas de futuru. U bombardéu que ten desde us medios de comunicación: en castelán, convirtin a fala en una lengua familiar y localista, sin mutas posibiliddais de supervivencia fora de esis contextus.

Ata que punto cres que Galicia debe intervir?
Ei creu q debi interir, pero con muta prudencia, por aquilu de que un excesu de intervención poi ser interpretau comu una nova colonización (imposición). Istu sempris e problemáticu.

Que opinas do reintegracionismo?
Dificil, pois non ten una perspetiva histórica. A lejanía y a escasa o nula presencia de cultura galega non u permiti si non e d’una forma que se vería comu artificial.

Non me refiro, Txuscolo, a unha reintegración das falas no galego, senón a unha hipotética reintegración do galego no portugués…
Non teño opinión sobre esi particular. Non sabía que eran motivo de polémica o de disputa. Pode ser maís que otra coisa un tema de politica. Hay quen se postula por o portugués -Portugal- millor que por o castelán -España-, pero non na fala, sino como alianza estratégica no ámbito estatal… “tela marinera” … incluso por cambiar a hora (una hora menus, comu tenin en Portugal)…

Dado que vós vivides ao carón de Portugal e que sabedes como é o galego que se fala en Galicia… cres que o galego e o portugués son o mesmo idioma?
Non son un mismo idioma, pero tenin unas semajanzas, comu u castelán o u catalán… se nota mais a proximadá du galegu y portugués que du galegu con u castelán…

58 comments Abril 2nd, 2009

Unha felicitación e un anuncio

Ándovos algo atarefado ultimamente, sen tempo dabondo para postear (postear é galego :-P]. Sigo á procura de choio en Lisboa e non está resultando nada fácil (a crise é mundial, you know…). Pero como non quero perder o fío, aproveito para soltar un par de cousas.

1) Parabéns mil a Berto Yáñez pola broma do 1 de abril que lles gastou aos usuarios de chuza!, con falsa orde xudicial de peche incluída e que mesmo recolleron boa parte dos medios galegos. Simplemente é para quitar o sombreiro. Por un lado, a execución… É que parecía talmente un escrito xudicial! :D  Como se pode falsificar algo tan ben?! :D  Tamén hai que felicitar a Galeguzo, participante habitual deste blog, porque seica a redacción do texto é súa. Simplemente maxistral! Incluído o nome do xuíz: José Ignacio Martínez-Rebollido Sanjurjo. Teño que dicir que é unha das mellores bromas que vin na rede. Moitos parabéns!

2) Tomei contacto cun fala-falante. E vós diredes… e que raio é un fala-falante? Pois un falante das falas do Val das Ellas, na Estremadura española, onde se conserva unha variedade… galega? castelá? astur-leonesa? portuguesa? En fin. Só vos podo adiantar iso. Mañá, se todo vai ben, este fala-falante ofrecerá o seu punto de vista sobre a cuestión da falas estremeñas. Como din aquí, a não perder!

4 comments Abril 1st, 2009

Escándalo monumental:
O mesías do reintegracionismo, Carvalho Calero, “faláballes en castelán aos fillos”

“Carvalho Calero faláballes en castelán á súa muller e aos seus fillos”. Así de contundente se expresa o profesor Xesús Alonso Montero nunha entrevista a Vieiros. Xa era público e notorio que o profeta do reintegracionismo (a quen a AGAL lle vai dedicar en 2010 un ano completo de festexos) trocaba a galego terminado en -çom cando o interlocutor tamén o facía (como se demostra neste vídeo elaborado por alema). O que non sabiamos era que o adorado Carvalho tiña estoutra dobre vida que se nos pretende ocultar: en galego ou en reintegrata en determinados ambientes, pero en castelán internacional de España coa familia. Pero bueno… non imos descubrir a pólvora. Iso pásalles tamén hoxe en día a moitos outros reintegratas.    

59 comments Marzo 29th, 2009

Paren todos xa esta desfeita

Resulta algo difícil expresarse cando un pensa que as súas palabras poden ser interpretadas como ataques persoais ou campañas anti- algo, pero non podo calar máis ante o auténtico despropósito que se xerou arredor da lingua galega e que alcanza xa proporcións que na miña opinión empezan a ser preocupantes. E o peor de todo é que non me convence a postura de ningún dos actores desta telenovela por capítulos na que ninguén quere asumir a máis mínima parte de culpa; ao contrario, son sempre os outros os que se equivocan, e entre unha cousa e outra queda a casa sen varrer.

No plano político, creo que os tres partidos con representación parlamentaria deben poñerse a traballar xa para recuperar o antes posible o consenso arredor do idioma, e afastar dunha santa vez o galego das loitas políticas. Iso cáusalle ao galego un dano terrible que non nos podemos permitir. E sobre todo: que ninguén se atribúa en exclusiva nin a defensa do idioma ou nin tampouco das “liberdades”. O galego está -ten que estar- por riba de todas esas historias. E dáme igual quen foi quen rompeu o consenso e por que, se foi primeiro o ovo ou a galiña. Agora o que importa é o presente e o futuro.

Con respecto ao famoso decreto do galego, penso que todos teñen que estar á altura para que non se acaben creando guetos por cuestión de idioma, que é o peor que podería suceder. O principal, tal como di a propia Lei de Normalización Lingüística (aprobada por unanimidade), é que os rapaces terminen o ensino obrigatorio dominando ben as dúas linguas de forma escrita e oral, e iso implica impartir as materias “importantes” tamén en galego. Iso é básico e fundamental.

O PP equivocouse ata o fondo na campaña e na pre-campaña facendo do galego unha arma política de desgaste (sobre todo porque agora ten enriba da mesa un marrón de difícil solución), pero non nos enganemos: entre os partidos do bipartito tamén houbo moitas liortas internas por este asunto. A Secretaría Xeral de Política Lingüística, controlada polo PSdeG-PSOE, traballou pola súa conta, o cal lle valou bastantes ataques por parte do BNG e das súas “entidades satélite” e viceversa. E iso fixo callar entre a cidadanía a sensación de dous gobernos enfrontados.

É certo que o bipartito non (só) perdeu as eleccións pola cuestión lingüística, pero si que foi un dos factores determinantes. Senón non se explica como un partido como UPyD se colocase como cuarta forza política do país e nunha soa atacada.

E dese feito tamén a Mesa debería sacar algunhas conclusións: porque cometeu erros, aínda que non se presentase ás eleccións. Houbo por aí no pasado algunha que outra campaña desacertada, pero o peor pode estar por chegar, ao meu entender, se non hai un cambio de rumbo e autocrítica. Á Mesa tócalle saír da loita partidaria, meditar as mensaxes apocalípticas que poden virlle na súa contra e poñerse a traballar con todos, cos que ao pobo galego lles deu o apoio inequívoco para gobernar e cos que estarán na oposición.

Hai moitas cousas que matan o galego: as liortas políticas, o negativismo en exceso (e tamén a pasividade irresponsable), o vitimismo, a asociación da defensa do galego con certas opcións (moi respectables, pero algunhas delas demasiado radicais), as pelexas pola norma (e ata polo topónimo do país), a complacencia (por non dicir o apoio expreso) para entidades que queren converter o galego no “português da Galiza”,… E diría máis: para defender o galego mesmo habería que escoitar os que -descertadamente, na miña opinión- cargan contra el… porque a falta de diálogo tamén os fará medrar. Atrincheirarse só leva a radicalizar as posturas, polo que cumpriría non pecharse a nada para conseguir o maior consenso posible.

En fin. Se non se corrixen estas eivas, entón si que o galego irá costa abaixo e sen freos.

32 comments Marzo 27th, 2009

Os galegos tiñan unha moi boa actitude cara á lingua… seguirana tendo?

O Observatorio da Lingua Galega, dependente da Secretaría Xeral de Política Lingüística, achega datos máis actuais sobre a situación do galego, con entrevistas feitas en 2007 a maiores de 15 anos. E os datos seguen falando claramente da supremacía do galego fronte ao castelán como lingua habitual.

Tamén é certo que, se se analizan os datos polo miúdo, a porcentaxe favorable ao galego baixa nas cidades, na xente nova e nos grupos sociais con máis nivel adquisitivo. Pero nótanse de igual modo certos síntomas de recuperación entre os máis novos: a franxa de idade que só se expresa en galego de 15 a 24 anos é maior ca a de 25 a 34 anos, por exemplo.

.

.
E que pasa coa transmisión do idioma, segundo esta enquisa? Pois que arrasa tamén á hora de falar coa xente do contorno. Chamoume especialmente a atención a cantidade de xente que lles fala galego aos fillos e á parella.

.
Outro dato curioso é sobre a percepción que tiñan os cidadáns en 2007 sobre a evolución do idioma. Só o 13% cren que baixou o uso do galego nos últimos anos 5 anos, e un 10% pensan que diminuirá no próximo lustro.

.
A actitude positiva cara ao galego tamén se mostra cando lle preguntaban á xente que lingua cren que falarán no futuro ou que lles gustaría falar no futuro.

.
Tamén son minoría os que lle daban, en 2007, pouca ou ningunha importancia ao galego, ou os que están totalmente en desacordo coa potenciación da lingua galega.

.
É dicir, a xente en 2007 tiña en xeral unha actitude moi positiva cara ao idioma. E incido no tempo pasado, porque non sei ata que punto as liortas que houbo nos últimos meses e os erros cometidos por parte de todos os grupos políticos á hora de tratar o tema da lingua mudaron este panorama. Non sei ata que punto as mensaxes catastrofistas ou as opinións en contra do galego callaron na cidadanía a día de hoxe. Pero moito me temo que, como non haxa un cambio de rumbo, estas cifras envexables para calquera lingua minorizada poidan cambiar para peor. Por iso, agora máis que nunca, cómpre sentidiño e actuar con cabeciña. Sen velo todo negro pero tampouco cor de rosa. Hai moitas tonalidades polo medio e moito onde traballar para recuperar consensos.

11 comments Marzo 26th, 2009

Barreiro debe dar explicacións
ou dimitir como presidente da RAG

A rolda de prensa que ofreceu o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística este martes deixa titulares realmente arrepiantes sobre a situación do galego:

- Caída en dous terzos do número de persoas que teñen o galego como primeiro idioma en só 12 anos.
- Aumento significativo (do 13% a case o 26%) de persoas que só falan en castelán
- Caída tamén espectacular do galego como lingua de uso habitual: do 30 ao 16%
- O castelán pasa a ser o idioma máis usado en Galicia cando hai 12 anos era ao revés
- Dominio esmagador e incontestable do castelán nas cidades (e en aumento)

En fin… Un panorama desolador que, segundo Callón, aparece nun grande estudo sociolingüístico elaborado pola RAG e encargado pola Xunta. Pero na miña opinión o máis forte desta historia é que -sempre segundo a versión do presidente da Mesa- a Real Academia Galega ocultou o contido deste estudo. Na súa conferencia de prensa, Callón asegurou que a RAG coñecía estes datos demoledores desde hai meses e que os foi sacar á luz xustamente despois das eleccións e non antes, cando estaba en plena efervescencia o debate sobre a suposta “imposición” do galego.

Pois ben, se isto que di o presidente da Mesa é así, se a RAG escondeu á mantenta estes datos para publicalos, e case ás agachadas, despois dos comicios, ao presidente da Real Academia institución só lle queda unha saída: presentar a dimisión de forma inmediata.

Como é posible que a sociedade galega non coñecese antes estes datos? A Xunta tiña información sobre o estudo? Como é que non a usou tampouco? É certo que ese traballo foi ocultado á mantenta, como denuncia Callón? Como é que a RAG non sacou estes datos no momento en que o galego estaba sendo ferozmente atacado se dispoñía deles?

Xosé Ramón Barreiro Fernández debería responder o antes posible a estas preguntas e aclarar estas denuncias, o cal non quita que a Mesa pola Normalización Lingüística teña que executar tamén a súa dose de autocrítica unha vez visto o resultado das eleccións do 1M, cousa que de momento tampouco se produciu.

7 comments Marzo 17th, 2009

Camões pasa de nós (ou ‘pasa nosa’)

Chámenlle Instituto Castelao, Rosalía ou o que sexa… O galego necesita dun instrumento para darse a coñecer fóra das nosas fronteiras como lingua independente. Un lugar onde un estranxeiro poida adquirir destrezas coa lingua galega, igual que o faría nunha escola de idiomas ou nunha universidade. Porque non nos enganemos… Se esperamos polo Instituto Cervantes ou polo Camões, imos aviados. Aínda que todo hai que dicilo: fai máis pola divulgación do noso idioma o primeiro ca o segundo… ante a falta de acción, entre outras cousas, dos reintegracionistas, claro.

Eu se vou á páxina do Instituto Cervantes podo encontrar un tradutor automático coa miña lingua e non só iso: habitualmente ou con certa frecuencia os locais do Cervantes polo estranxeiro divulgan actividades relacionadas coas linguas minoritarias que hai en España (galego, catalán, euskera). No Instituto Camões non esperen ver nada diso. Para esa institución portuguesa, o galego non existe practicamente.

Pero bueno. Eu creo que non é suficiente coa nosa presenza nas actividades do Cervantes. Necesitamos ter o noso propio instituto, claro que si! E nesa liña parece que vai unha das propostas do BNG, expresada este luns por Anxo Quintana: a creación dun Instituto Castelao polo que, por certo, xa avogara en 2004, poucos meses antes de converterse en vicepresidente da Xunta.

Desde logo, esta iniciativa resucitada para a campaña do 1 de marzo non ten nada, nada, nada de reintegrata. Nadiña. Ao contrario, a proposta supón remar na dirección totalmente oposta á que estableceron os lusistas, por exemplo, coa creación da chamada Academia Galega da Língua Portuguesa.

E é que, a pesar do que se diga por aí, o galego, como dialecto do portugués, non pode crecer. Tan difícil é de comprender que as nosas variedades lexítimas non serían aprendidas xamais de sometérmonos cegamente á lusofonía? Unha persoa que estude portugués, quererá aprender o estándar europeo ou o brasileiro. Só tendo un instituto propio, garantiriamos o ensino da nosa lingua e, polo tanto, a súa expansión polo mundo adiante.

11 comments Febreiro 16th, 2009

Só o 0,4% dos cidadáns ven no galego
a súa principal preocupación

Acabo de consultar a enquisa preelectoral do CIS e vexo algunhas cuestións curiosas referidas á lingua que me gustaría comentar convosco (para lecturas políticas e similares xa andan outros blogs). O certo é que hai algúns datos rechamantes, ao meu entender, que pintan un panorama desde logo non tan catastrofista como recalcan desde algúns sectores. Eu non digo que non haxa cousas que mellorar, pero creo tamén que non están nada mal as respostas que dá a xente… E máis se comparamos co caso de Euskadi, que tamén ten eleccións e enquisa propia con preguntas similares.

Por exemplo, isto é o que respondeu a xente sobre a súa lingua materna:

Galego internacional de Galicia - 55,6%
Castelán internacional de Galicia e de fóra - 30%
Os dous idiomas - 13,1%
Outros idiomas de fóra - 1,1%

Comparemos co caso de Euskadi, onde o galego por certo é lingua materna de boa parte dos seus cidadáns (quen dixo que nosa lingua non era “internacional”?)

Castelán internacional de Euskadi e de fóra - 74,9%
Euskera internacional de Euskadi - 20,6%
Os dous idiomas - 1,9%
Galego internacional de Galicia - 1,4%
Outros idiomas estranxeiros - 1,1%

E non comparemos xa os niveis de coñecemento de galego e euskera, onde gañamos por goleada en todas as categorías a pesar de que o sentimento nacionalista galego en xeral é ben menor ca o sentimento nacionalista vasco…

.

E como xa adiantei no titular, para os galegos o tema do galego non é un asunto que lles poida parecer un “problema” (para ben ou para mal). Só un 0,4% o sinala como principal inquedanza, e un 0,6% como segunda preocupación. E curiosamente, en Euskadi as cifras son moi similares co euskera (0,5% e 0,9%)

E que opina a xente da xestión do bipartito nesta cuestión do galego?

Moi boa - 0,8%
Boa - 34,6%
Regular - 31,0%
Mala - 17,4%
Moi mala - 4,1%

E digo eu… Tendo en conta que só unha ínfima parte da sociedade ve no galego un “problema” e vistos estes datos sobre a xestión do “conflito lingüístico”, se se podería chamar así, credes que a arma do “castelán está discriminado en Galicia” pode ter algunha incidencia relevante no electorado? E real ou artificial a polémica do idioma?

En fin, para terminar tamén me gustaría facer referencia, e xa que isto vai de enquisas, ao pulsómetro da SER, que ten un terzo de entrevistados con respecto ao CIS (1.000 entrevistas fronte ás 3.000 do Centro de Investigacións Sociolóxicas) pero que tamén preguntou cousiñas relativas á lingua. E eu sigo sen ver catástrofes, dado que o galego segue gañando claramente en todos os ámbitos.

Que lingua fala habitualmente na casa?
Galego - 44,1
Castelán - 31,6
As dúas - 24,0

E no traballo?
Galego - 24,6
Castelán - 20,2
As dúas - 20,1

E cos amigos?
Galego - 38,1
Castelán - 28,4
As dúas - 33,2

En fin… A falta de informes sociolingüísticos máis profundos e con máis variables de estudo, estas dúas enquisas tamén poden ser unha forma de facer unha aproximación ao estado actual da lingua. Ou non?

40 comments Febreiro 12th, 2009

Cando ‘borrar’ significa ‘facer caca’

Os que nos movemos pola internet estamos afeitos a borrar cousas: borramos comentarios, borramos arquivos, borramos da nosa mente recordos feos, borrámonos dun determinado servizo… En fin, que é un verbo que conxugamos moi habitualmente… todos, menos os reintegratas, que foxen da palabra a todo meter. E todo porque consideran as acepcións nas que usamos normalmente ese verbo como un decalque do castelán internacional de España (que raro!). [Eles prefiren apagar comentários, remover arquivos, abandonar um determinado serviço… Mágoa que nin ‘apagar’ nin ‘remover’ signifiquen o mesmo en galego…}

O caso é que consulto dicionarios, coma sempre, para comprobar que significa ‘borrar’ en portugués internacional da Galiza e en portugués internacional de Portugal (o xenuíno)… e encontro algunhas sorpresas. A máis curiosa é que ‘borrar’ no portugués auténtico significa ensuciar, encher de manchas,… emporcallar, vaia. E non só iso: popularmente tamén se emprega ‘borrar’ co significado de facer caca, defecar… cagar (con perdón). De tal maneira que se escoitas en Portugal “vou borrar” xa podes imaxinar por onde van os tiros.

Unha vez verificadas as miñas sospeitas, acudo ás fontes enciclopédicas reintegratas e vexo que os significados non son de todo iguais. ‘Borrar-se‘, en vez de significar “darse de baixa dun servizo” significa “ensuciarse”. ‘Borrar’ en galego reintegrado non quere dicir “defecar”, senón algo máis rural, como é encher con bosta unha leira para non sei que técnica agraria na que prefiro non afondar.

Pero o máis simpático de todo é que ‘borrar’ tamén significa para o dicionario Estraviz “riscar o escrito com linhas para que nom se possa ler“. Curioso. Hai que ver como se parece á definición de ‘borrar’ que aparece no dicionario da RAE, da Real Academia Española, a que rexe os destinos do castelán internacional de España:

Hacer rayas horizontales o transversales sobre lo escrito, para que no pueda leerse o para dar a entender que no sirve.

Curiosamente o das “raias” ou “liñas” non aparece en ningún dicionario portugués que consulto. Estaremos ante un caso de coincidencia entre español, galego e galego reintegracionista que deixa á marxe a lusofonía?

———————————————–

PD: Tamén existe a tendencia entre reintegratas de usar a palabra ‘rascunho‘ en vez de ‘borrador‘ cando crean documentos informáticos. Eu creo que fan mal. ‘Borrador’ en portugués significa máis ou menos o mesmo ca en galego e en castelán. Por que tirar pola variedade ‘rascunho‘ podendo nós exportar o uso de ‘borrador’ con ese signficado?

Ah! E outra cousa. Nin en portugués nin en reintegrata hai ‘borradores‘ para limpar os encerados. Os portugueses utilizan ‘apagadores‘ para retirar o xiz dos taboleiros. Os reintegratas… mmm non o dei localizado.

77 comments Febreiro 1st, 2009