Nunha visita fortuíta ao PGL (Portal Galego da Língua, máximo órgano de expresión do reintegracionismo moderno) descubro que está na súa portada (na capa, para os que non entendan) o famosísimo Osiño Gominola! E ao ladiño mesmo dunha interesantíssima vídeo-entrevista ao presidente da AGLP, o profesor Monteiro Santalha, nada menos! Curiosa política informativa a do PGL, que só inclúe o vídeo do Osiño Gominola agora que fixo a viragem reintegrata! Porque, que lembremos, cando o Osiño saíu meténdolle caña ao reintegracionismo, non houbo nin unha triste mención… nin na capa nin na espada. Ai, ai… Doces reintegratas!
Si, señor. O DOG de hoxe certifica -tal e como se recolle na portada de Chuza!- que o actual goberno galego (sustentado pola maioría absoluta do Partido Popular) non só subvenciona unha entidade reintegrata como a AGAL con 12.914,10 euros, senón que esa subvención é a segunda maior de todas as concedidas na última remesa de axudas da Consellería de Cultura, onde por certo non aparece nin A Mesa pola Normalización Lingüística nin tampouco o brazo académico da AGAL, a arquifamosa-no-mundo-enteiro Academia Galega da Língua Portuguesa (aínda que… todo-se-andará)
A min, a todo isto, só se me ocorre unha frase:
WHERE IS YOUR GOD NOW???!!
PD: Valentim R. Fagim, presidente actual da AGAL, empezou a colaborar no Xornal. Moi mal lle debe de ir (ao xornal).
Pois si. Son poucos pero queren chegar á xente. E por iso saben que teñen que renunciar a certos “sinais de identidade”. Entre eles, a(s) normativa(s) reintegrata(s). Non é ningún segredo que entre os que soñan por unha Galicia independente non hai unanimidade. Máis ben ao contrario. As pelexas entre a FPG (pro-norma RAG) e Nós-UP e similares (pro-reintegrata) pola cuestión normativa son tan grandes, que mesmo supuxeron un verdadeiro atranco para a unidade do independentismo político.
Pero o que é novidoso é que entre os que son defensores do nh empeza a callar a conclusión de que a mensaxe non lle chega á cidadanía. É dicir, que a xente “pasa de rollos” cando recibe escritos en norma reintegracionista. Contan en Vieirosos impulsores de Espaç/zo Irmandiñ/nho, novo aglutinador do soberanismo, que van empregar ao 50% as normativas RAG e AGAL (pasada de moda, por certo). É máis: recoñecen que «o uso dunha ou outra normativa “deberá modularse en función do público ao que se dirixe”, unha decisión á que se chega logo de comprobar como, por exemplo, os obreiros á saída de Citroën deitan no chan sen ler moita da documentación que se lles entrega».
Ou sexa, que os arredistas partidarios da(s) norma(s) reintegrata(s) saben que teñen que pasar á norma maioritarísima seguindo “criterios de oportunidade”, tal e como recoñecen tamén en Vieiros.
En definitiva: moita academia portuguesa, moito suposto aumento de reintegratas, moito “estamos no mellor momento”, pero o certo é que o reintegracionismo é un atranco recoñecido para o crecemento da ideoloxía política que o sustenta en gran medida.
Sen querer facer moito sangue, porque son plenamente consciente de que se cocen cousas realmente máis importantes e porque algúns dos interfectos son colegas e tal, só quería facer algúns pequenos apuntamentos:
- A gran maioría dos novos directivos da AGAL son neo-falantes, educados en castelán internacional da Galiza, que tras tomar contacto coa lingua propia do país, e xeralmente tras pasar por Santiago -berce do reintegracionismo- decidiron pasar ao nh. Algún día habería que facer un estudo do carácter compostelán do reintegracionismo (por que non haberá reintegratas en Tui, na Guarda, en Vigo,… xustamente nos lugares onde máis próximo está o portugués?).
- A gran maioría dos novos directivos da AGAL, como xa dixen, son firmes partidarios da AGLP, a academia que promove que o galego é unha variedade dialectal do portugués, a academia que acabará por fagocitar a AGAL, cuxa normativa -om style está en horas baixas entre os reintegratas. Cómpre recordar que o novo presidente da AGAL, o profe de portugués Valentim R. Fagim, é académico-fundador da AGLP.
- A gran maioría dos novos directivos da AGAL teñen pirola, constatando outra das máximas do reintegracionismo: “poucas tías, non?”. O reintegracionismo, meus amigos, adoita ser, coma o brandy Soberano, “cosa de hombres“.
Con respecto ao tema do día Do Orgullo Lusista e Reintegrata, do que xa hai vídeos, só unhas cantas cousas (aínda que con certo atraso):
- Suso Sanmartim, o presentador do evento, fala galego coma os locutores da TVG
- Quico Cadaval non tivo o que hai que ter para falar galego reintegrata con gheada cando traballou na tele portuguesa. :D (Saberá o Quico que moitos reinteghratas reneghan da gheada posto que é un fenómeno castelanizador para eles?)
- Francamente, esperaba algo máis de Comba Campoy. Demasiado calada. Non foi posible avaliar o seu nível de reintegrata
Ah! Para terminar, e aproveitando o terrible formulario que a Consellería de Educación vai distribuír polos colexios para coñecer as preferencias lingüísticas dos pais, e dado que seguimos sen estatísticas fiables sobre os reintegratas, propoño unha cousa: que todos os reintegratas se poñan de acordo e escriban no apartado “observacións”:
QUERO QUE O MEU FILHO / A MINHA FILHA SEJA REINTEGRATA!
Hoxe, día do orgullo friqui reintegrata, aproveito para analizar un artigo que aparece no PGL asinado por José Paz Rodríguez (que non Rodrigues) e no que se inclúe unha ‘tabela comparativa‘ entre os dous modelos ortográficos para o galego. Sempre sostiven que entre as filas reintegracionistas hai unha tendencia a nadar nos estereotipos e a recorrer a tácticas de propaganda, e para mostra, o citado artigo.
Para empezar, hai que fixarse en como denomina o señor Paz os modelos ortográficos. O primeiro deles, no que escribe a maioría esmagadora dos galegos, é “foneticista-isolacionista-castelhanista-castrapista-espanholista“. Toma castaña. Todo un profesor numerario considera que ao escribir pola forma oficial un pasa a ser iso: castrapista, españolista, castelanista, isolacionista… Pero que hai en fronte deste modelo? Un modelo “etimológico-lusista-universalista-lusófono-internacional (acorde coa romanística)“. Ou sexa, chachi piruli. “Españolistas e castrapistas” fronte a “universalistas e internacionais”.
O señor Paz non é obxectivo. Se o fose tamén podía describir a normativa (ou normativas) B desde outros puntos de vista: submisa á lusofonía, incoherente coa tradición literaria galega, afastada da realidade social,… Pero non. Sempre é máis sinxelo recorrer ao estereotipo fácil para gañar “adeptos”. Os que escriben en galego oficial son “españolistas” e “castrapistas”. Os reintegratas, pola contra, son “universalistas” e “internacionais”. Oh yeah.
Pero a “tabela comparativa” non queda aí. A continuación ofrece unha serie de trazos de cada unha das normas (en moitos casos descritos con bastante inexactitude) onde volve saír a matraca de sempre arredor do galego ILG-RAG. Que o ñ é español (falso), que a acentuación é ‘castelhana‘ (falso), que o topónimo é só Galicia (falso), que segundas formas do artigo ou contracción ‘ó’ (actualmente en desuso), etc. etc.
Tamén di que o galego é oficial só “nas catro provincias”, mentres que o reintegrata é oficial en oito países e en varios organismos internacionais. Cumpriría recordar que a norma AGAL, por exemplo, non é oficial en ningunha parte salvo no PGL e pouco máis. E que a(s) norma(s) reintegracionista(s) hardcore -lembremos que non existe un único modelo- tampouco están recoñecidas, dado que as “peculiaridades galegas” -por moita propaganda que faga a AGLP- non aparecen en ningún manual de lingua portuguesa.
Por último, agárrense con algúns dos “representantes do reintegracionismo”, en opinión de José Paz: “Castelao, Bouça-Brei, Risco, Dieste, Otero, (…) Diaz Pardo (…)“. No outro lado, entre os representantes do “espanholismo-castrapismo” están nas catro primeiras posicións “Constantino García (asturiano) [sic], Ramón Piñeiro, Filgueira Valverde e García Sabell”. Como se pode observar, non hai vontade ningunha de manipular burdamente por parte do señor Paz.
A orde de factores si que é importante porque na listaxe de medios que empregan o galego oficialista están: “La Voz, A Nosa Terra, Grial, Tempos Novos, El Correo Gallego, Galicia Hoxe, Xornal Galego, El Progreso, El País (suplemento galego), DOG e Revista Galega do Ensino”. Na parte das publicacións reintegratas, como son catro, o autor do artigo enche cun “todos os jornais e revistas dos 8 países lusófonos“. En fin. Lamentables comparacións odiosas (por falsas e manipuladas). Se o reintegracionismo quere respecto, debería predicar co exemplo.
O PGL publica este xoves un comunicado da chamada Comissom Linguistica da AGAL na que anuncia unha próxima reforma da súa norma ortográfica para achegala máis ao Acordo Ortográfico (da lingua portuguesa), a pesar de considerar “plenamente vixente” a súa normativa actual. O comunicado, con data do 31 de xaneiro pero divulgado 5 días despois, supón a confirmación do que xa leva anunciando este blog desde hai meses: a deriva lusista do movemento reintegracionista.
A AGAL, co seu escrito, está certificando punto por punto as informacións divulgadas en alema.org a pesar da incredulidade e das críticas de moitos. Por un lado, que a súa norma está pasando de moda no seo do mundo reintegrato-lusista, e por outro, que a corrente máis ‘radical’ (por chamalo dalgún xeito) dentro do movemento está gañando terreo. Ou o que é o mesmo, a confirmación na práctica da lei de alema: “reintegracionismo chama sempre a máis reintegracionismo”.
Queda por ver agora o alcance da próxima reforma da norma AGAL, sobre todo de cantos elementos propios do galego prescindirá para a integración na lusofonía. Pero todo parece indicar que van ser moitos, porque aquí do que se trata é de facer “limpeza” de todo canto cheire minimamente a castelán, aínda que leve usándose séculos.
Recordemos que a propia tesoureira da AGLP recoñece nos foros da AGAL que, ao entender dos lusistas, só existen entre “400 e 600″ palabras xenuinamente galegas. Iso dá unha idea das normas gramaticais propias galegas terá a nova norma agaliana. O galego reintegracionista camiña inexorablemente cara o portugués unificado, onde o noso idioma quedará definitivamente diluído e esmagado de triunfaren minimamente estas teses.
Texto íntegro do comunicado da AGAL, que reproduce o PGL:
Comunicado da Comissom Lingüística da AGAL a propósito da próxima oficializaçom em Portugal do Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa de 1990
A Comissom Lingüística da Associaçom Galega da Língua, enquanto organismo codificador e orientador de usos lingüísticos focalizado na norma e na comunidade galegas da língua galego-portuguesa, mas fortemente solidário com o estado e evoluçom das demais variantes da língua comum, nom pode permanecer alheia ao importante acontecimento que representa a próxima oficializaçom em Portugal do Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa de 1990 (AOLP-1990), cujas prescriçons já vigoram no Brasil.
A este respeito, a Comissom Lingüística da AGAL, algum de cujos membros já participara como observador na redacçom do texto do AOLP-1990, deseja manifestar perante a opiniom pública a sua plena satisfaçom por tal medida, já que entende que a aplicaçom do acordo ortográfico no Brasil e em Portugal bem como, no sucessivo, nos países africanos e asiáticos de expressom portuguesa, homogeneizando a escrita, incrementará a coesom, a eficácia e a economia comunicativas no seio da Lusofonia, o que, por sua vez, favorecerá a projecçom internacional da nossa língua e, sem dúvida, também a sua valorizaçom e promoçom social na própria Galiza.
É precisamente a circunstáncia de na Galiza se revelar ainda indispensável investirmos intensos esforços e energias para garantirmos a viabilidade social da língua galego-portuguesa, quer dizer, é a circunstáncia de o galego-português continuar a enquadrar-se na actual Galiza numha situaçom de profunda anormalidade cultural e social, derivada de séculos de obscuridade e de trinta anos de obscurantismo, que, por outro lado, leva a Comissom Lingüística da AGAL, sem prejuízo do acima declarado, a reafirmar a plena vigência e a alta utilidade social da sua normativa ortográfica e morfológica, nom completamente coincidente com o AOLP-1990, mas sim com ele nitidamente solidária e para ele passível de convergir.
Neste sentido, e como corolário do afirmado, a Comissom Lingüística da AGAL deseja anunciar a sua disposiçom para, em breve prazo, acometer umha actualizaçom da sua proposta ortográfica, a qual, convenientemente guiada polo AOLP-1990, também deverá representar um avanço no caminho da desejável unificaçom ortográfica da língua galego-portuguesa, património comum dos Galegos e de cerca de douscentos milhons de pessoas, habitantes de vários continentes e integradas numha comunidade humana cada vez mais mundializada.
Em Santiago de Compostela, a 31 de Janeiro de 2009.
Un dos argumentos que adoitan empregar os reintegracionistas para atacar os que utilizan a norma RAG é que a súa militancia no galego oficial é “por cartos”. Pois ben, estas acusacións empezan a perder forza desde hoxe, data do anuncio de convocatoria dun posto de traballo para a AGAL.
E cal sería a función do novo currito da Associaçom Galega da Língua? Pois “desenvolver actividades relacionadas com a gestom e manutençom da comunidade do Portal Galego da Língua, bem como ajudar nos labores administrativos e de comunicaçom, e na angariaçom de fundos para a associaçom“. ["Angariaçom" significa, segundo o Estraviz, o "processo de obtençom, conquista e de angariar donativos, anúncios, assinaturas"... así que se tiveches que consultar o dicionario para saber que significaba, se cadra non estás á altura do posto ]
O salario cal sería? Pois 20.000 euros brutos anuais, o cal non está nada mal cos tempos que corren. E o mellor de todo: o contrato é de 12 meses e existen posibilidades de prorrogalo! Wow. Mirade estes reintegracionistas como se moven! Agora ata van ter un funcionario dedicado aos labores de mantemento das súas webs! Moitos parabéns!
Chámalle burro ao cabalo. De onde sacarán tanta pasta como para pagar un funcionario? Só das achegas dos socios? Ou é non será que tamén reciben por outras vías? As administracións públicas financian dalgún xeito as actividades da AGAL, as actividades do reintegracionismo? A Academia Galega da Língua Portuguesa vive do aire?
Que conste que o futuro funcionario da AGAL non é a única persoa que vive hoxe en día directa ou indirectamente do reintegracionismo, postura que, como xa demostramos, ten unha visibilidade case nula na lusofonía. Consultando o PGL, pode verse que o grupo de investigación Gálabra, da USC, acaba de crear Holística, unha consultoría sobre a lusofonía, que ten dúas persoas contratadas. Para o Novas da Galiza e a súa filial Inova, ata catro persoas reciben estupendos “estipêndios“. Tamén Edições da Galiza, editora do Atlas Histórico da Galiza, “está perto da súa profissionalizaçom”, sempre segundo se pode ler no PGL.
Conclusión: É posible vivir do papo do reintegracionismo. Así que, por favor, non volvan caer no argumento dos cartos. Estamos fartos de que nos digan que nos “vendemos” a unha determinada norma e que rexeitamos outras por diñeiro. Xa está demostrado que se pode vivir do reintegracionismo tamén.
PD: A verdade é que, estando no paro como estou, ese posto que ofrece a AGAL non está nada mal. Pero teño un problema moi gordo: eu só sei escribir en galego e en portugués… Non coñezo en profundidade a norma híbrida.
Chegou a hora de tirar abaixo boa parte dos mitos que existen arredor do galego e o portugués. E nada mellor que facelo da man dun lingüista portugués de recoñecido prestixio, considerado como un dos principais defensores do reintegracionismo máis alá do Miño. Fernando Venâncio non cala ante o “fundamentalismo” dos “lusistas fanáticos” que lle chaman ao galego “portugués da Galiza”, e recorda que non existe case ningún filólogo luso que considere o noso idioma unha variedade máis do portugués.
Pero Venâncio, nunha entrevista en exclusiva concedida a alema.org, tampouco aforra críticas ao reintegracionismo, do que recorda que “nunca formulou un plan estratéxico para a introdución da súa normativa” e que nin sequera saudou as últimas reformas da RAG, optando por estar sempre “cos dous pés fóra”. Venâncio, contrario á creación da AGLP, prepara un libro que demostra que o portugués se distanciou do galego por unha “castelanización masiva” levada a cabo entre 1400 e 1700, o cal desbotaría as teorías da “virxinidade” do portugués con respecto ao castelán.
alema: Para comezar, gustaríame preguntarlle polas denuncias que fixo vostede recentemente sobre a existencia de certos grupos que pretenden facer do galego algo que non é… É un erro chamarlle ao galego “portugués da Galiza”? Fernando: É um erro completo. É uma provocação, numa situação já de si tão complicada. Galego é o nome prestigioso da língua da Galiza. Só umas mentes doentias lho negariam.Chamarem-lhe «português» é uma forma infantil de desafiarem Madrid. O presidente da nova Academia lusista, discursando no túmulo de Rosalía, chamou à língua portuguesa «alma da Galiza». É dum ridículo ululante.
alema: A ver se o entendo… Vostede é partidario dunha norma como a AGAL para o galego… reintegracionismo, pero con siso… é así? Fernando: Mais ou menos. A norma AGAL é uma boa proposta, mas de facto demasiado avançada para ser a única. Eu defenderia, como fazem hoje alguns jovens reintegracionistas, um binormismo: a norma RAG mais a norma AGAL em igualdade de oportunidades.
alema: A norma RAG? Non era vostede pro-reintegracionista? Fernando: Eu sou um simples português que se interessa pela Galiza e pelo galego. Nasci no Alentejo interior sul, terra de berberes. Menos ‘galego’, em Portugal, é impossível. Mas tenho esta pancada galega, esta loucura mansa.
alema: A ver… Vaiamos ao principio. Galego e portugués son ou non son a mesma lingua? Fernando: São. Mas isso não é coisa óbvia. Se fosse óbvio, todos os que pensam diferentemente (e são muitos, na Galiza e em Portugal) seriam loucos. Só que os lusistas fanáticos acham isso mesmo: que todos os outros são loucos.
alema: Cando se pode dicir que unha lingua se independiza doutra, segundo vostede? Fernando: A decisão sobre se há duas línguas, ou só uma, é fundamentalmente política. Basta nós assim querermos, e o espanhol e o português são a mesma língua. Muitos ‘dialectos’ italianos distam mais do padrão toscano do que o português do espanhol.
alema: E, francamente, ve posible a medio ou longo prazo que se tome esa decisión política? Fernando: A de galego e português? De que são dois nomes para o mesmo idioma, com duas normas marcadas e irredutíveis? Não decerto nos próximos 20 anos. E quanto mais os radicais (tanto os espanholistas como os lusistas) perturbarem o campo de visão, mais tempo vai levar.
alema: Entón… Para que o reintegracionismo? Serve para algo realmente? Fernando: Serve para… “manter a chama”. Mas nem o poder galego nem a República Portuguesa têm a mínima intenção de tomar esse caminho. Somos uns sonhadores. Só que alguns deliram no sonho. E é preciso lembrar que o reintegracionismo, em 25 anos, nunca formulou qualquer programa estratégico para a introdução da sua normativa, com faseamento, prioridades, viabilidade política, alianças pontuais. Nada parecido. Vivem, concretamente, como se amanhã de manhã a Galiza acordasse reintegracionista. E, pior, tentam dar a Portugal essa ideia.
alema: Non sería mellor que o galego e o portugués se inter-relacionasen en pé de igualdade? Quero dicir, desde a súa independencia? Fernando: Sim, claro. Esse relacionamento explícito, aberto, que não existe hoje, seria já um passo adiante tremendo. Um vasto ensino do português na Galiza, com a vantagem que ser galegofalante significa, traria imediatamente (como gosta de afirmar Elias Torres Feijó) um aumento de «qualidade de vida». Sim, tanto tempo que anda a perder-se!
alema: Cal é a percepción real que existe na cidadanía portuguesa sobre o galego? Fernando: Da parte da sociedade em geral, é a duma língua vagamente diferente da espanhola. O que não se estranha… España es tan diferente! Da parte das elites, a vaguidez é menor, mas mantém-se. Para os linguistas, trata-se dum idioma interessantíssimo, mas de que ocupam pouco.Praticamente todos os estudos comparativos são de galegos, não de portugueses. Mas os contactos entre linguistas dos dois países são óptimos.
alema: E xa que fala dos lingüistas e filologos portugueses… existe unanimidade entre eles á hora de considerar o galego unha variedade máis do portugués? Fernando: De modo nenhum. O último linguista português que afirmou a identidade de galego e português, Luís Lindley Cintra, morreu em 1991. Dos vivos, Helena Mira Mateus (a grande decana da nossa linguística) afirmou essa identidade, em 1986, numa obscura revista brasileira. Mas nunca republicou o texto nem voltou ao tema.
alema: Que me quere dicir? Que a meirande parte dos linguistas portugueses non consideran o galego unha variedade do portugués? Isto non é o que están vendendo aquí algúns grupos… Fernando: A maior parte? Repito: nem um só linguista português vivo o afirma. Eu sei: os lusistas radicais levaram recentemente a Santiago uns fulanos académicos que nunca na vida escreveram uma linha sobre o galego ou a Galiza. Mas ali, em Santiago, tiveram o seu caminho de Damasco… que entretanto já arquivaram. Não é a língua que lhes interessa, é o poder.
alema: Cando escoita vostede un galego falar en reintegrata, que sente? Fernando: Os galegos reintegratas com que contacto falam simplesmente galego. Às vezes com «buenos» à mistura… Mas em alguns sente-se o esforço por se acomodarem a mim. Tenho pena.
alema: Cre que cando se acomodan a vostede, eses galegos son artificiais? Fernando: Claro. Mas são pessoas gentilíssimas! É por isso que o fazem. Mas eu próprio me acomodo por vezes. Um exemplo. Falando com galegos, direi «os círculos culturais portugueses». Se disser «os meios culturais», pensarão que falo em meios de comunicação.
alema: Ata que punto as pelexas normativistas poden ser un factor negativo para a normalización do galego? Non cre que xa debería terminar este debate eterno? Fernando: Sim, estes decénios em disputa permanente são um factor negativo, até pela irresponsável quantidade de energia que suga a uns e outros. Negativo, também, para o exterior. Dói-me ouvir colegas portugueses dizerem: “Esses galegos, que nunca se entendem”. Houve, há uns anos, um momento promissor de entendimento, aquele em que a AGAL, na presidência de Penabade, efectuou uma cuidadosa aproximação ao establishment. Hoje, continuam os esforços. Mas os radicais estão de olho aberto, e não admitem aventuras. O reintegracionismo cometeu um erro estratégico colossal já em 1983: não declarar o galego normativo uma forma (deturpada, se se quiser, mas forma) da nossa língua. Se o tivessem feito, teriam desde então um pé dentro. Assim, continuaram sempre com os dois de fora. Nem a revisão nitidamente ‘lusista’ da normativa em 2003 eles souberam saudar. É desmoralizador.
alema: O normal sería que a minoría, os reintegratas, se adaptase ao que pensa a maioría da comunidade científica, non? Fernando: Não é assim tão simples. A maioria da comunidade científica internacional (e mesmo espanhola!) vê galego e português como um só sistema, e até como uma só língua. Mas a comunidade linguística portuguesa, e a brasileira, mais a galega, não. Portanto não há um consenso global sequer.
alema: Entón, que cre que deberiamos de facer os galegos nesa encrucillada? Fernando: Muito simples. Tão simples que não consigo convencer ninguém a fazê-lo. Importa que alguém, não só afirme, mas DEMONSTRE, preto no branco, a fundamental contiguidade de galego e português e, quem sabe, o aceitável duma identidade. De momento, tudo isso, contiguidade ou identidade, ou o seu contrário, é matéria de FÉ, e portanto pode ser afirmado, ou desmentido, sem quaisquer consequências. O facto é que nem os reintegracionistas, nem a linguística portuguesa, nem o establishment linguístico galego, estão interessados nessa demonstração.Aos reintegracionistas, inspira-os um filo-portuguesismo sem contacto com a realidade. Aos fundamentalistas entre eles, move-os um anti-espanholismo militante. E os linguistas, galegos e portugueses, têm do idioma uma única visão, a nacionalista. Espero poder mostrar, num livro que preparo, que o português se afastou do galego por uma maciça castelhanização entre 1400 e 1700. Sim, a renovação renascentista do português foi feita “em castelhano”. E hoje a mais recente castelhanização do galego vem afastar-nos mais ainda.
alema: Ui, pois xa ve que polémicas hai aquí polas interferencias do castelán… Fernando: Sabe, em Portugal, a longa independência política, mais o efectivo desconhecimento do galego e do castelhano nas elites, e mesmo entre os linguistas, tudo isso nos permite manter a ilusão dum idioma virginal. A aceitação da proximidade com o galego e o castelhano perturbaria essa visão idílica. Por isso essa proximidade é negada. Vou tentar pôr à vista o que a História oficial da Língua Portuguesa andou séculos a esconder.
alema: Eu mesmo estou levando a cabo unha iniciativa para incorporar a interxección “bueno” (un castelanismo evidente) como plenamente galega dado que é de uso extensísimo en Galicia. E máis: nós os galegos adaptamos esa palabra para darlle un matiz diferente. Que lle parece? Fernando: Penso que ‘bueno’ é um exemplo de castelhanismo gritante. Tem a infelicidade desse ditongo da Meseta. Depois, há na Galiza alguns castelhanismos que poderiam erradicar-se, aos poucos, com consenso, e com sentidinho, como dizeis… Mas eliminar os castelhanismos, do galego ou do português, é obrigar-nos a falar com meia boca.
alema: Fernando, é consciente de que as súas palabras poden causar moita polémica? Mire que vostede é considerado un dos piares portugueses a favor do reintegracionismo… Fernando: Ouça. Eu sinto-me muito próximo dos reintegracionistas moderados da AGAL (prefiro não dar nomes, para não expô-los mais) e dos reintegracionistas no establishment galego: Ramón Freixeiro Mato, Pilar García Negro, Xavier Alcalá, Camilo Nogueira. E sinto-me perto também de outros galegos, galegos até à medula, que vivem amargurados com a deriva lusista da RAG! Esses são os verdadeiros párias, e ninguém pode acusá-los -porra!- de dormirem com o inimigo.
alema: A Academia Galega da Língua Portuguesa é un erro? Fernando: A AGLP é um erro monumental. É uma pesada hipoteca sobre o entendimento linguístico galego. E é uma provocação inteiramente gratuita, sendo a AGAL a primeira a ressentir-se dessa provocação. Único lado positivo: em Portugal, reina sobre essa Academia um esplêndido silêncio. Por esse lado, vamos a tempo de limitar estragos.
alema: É certo, logo, que hai presións para que triunfen as teses máis lusistas e para apartar os reintegracionistas moderados? Fernando: Deu-se uma clivagem, não resta dúvida, uma separação das águas. Basta ver quantos mestres reintegracionistas da AGAL souberam resistir às sereias da AGLP. Quanto a pressões, há todo o motivo para supô-las. Mas tenho amigos na AGAL, e custa-me falar disso. Eles hão-de achar a melhor saída. Mas o mais curioso é que a AGLP se erigiu como campeã dum Acordo «uniformizador» da grafia do português, e descobre agora que meteu uma bomba na algibeira. O Acordo estabelece, na realidade, a «diferenciação» da grafia segundo a pronúncia das classes «cultas» de cada país. A aplicarem o Acordo, teriam de seguir a pronúncia galega, o que é, para eles, a fórmula mesma da catástrofe. São uns aprendizes de feiticeiro.
———————————————–
Fernando Venâncio é lingüista português e traballa na Universidade de Amsterdam.Organizou en 2007 para o semanario Expresso de Lisboa un amplo informe sobre Galicia. Concedeulle unha entrevista a Grial (a primeira dun portugués) no número 172, de 2006. Publicou en 2007, no nº 13 de Viceversa da Universidade de Vigo un longo artigo sobre edicións portuguesas de literatura galega. Foi durante varios anos un activo blogueiro en Aspirina B (aspirinab.com), onde tratou temas galegos, amplamente comentados. Ademais, escribiu varios artigos e participou en diversos debates no PGL (Portal Galego da Língua). Máis información sobre a súa traxectoriaaquí.
A norma AGAL, toda unha referencia para o reintegracionismo durante anos, está en horas baixas. O nacemento da Academia Galega da Língua Portuguesa e aparición de novas voces que critican abertamente a non asunción do português padrão para o galego fan prever un aumento das hostilidades entre as distintas familias do reintegracionismo, un movemento minoritario que segue sen poñerse de acordo para presentar unha única proposta ortográfica para o noso idioma.
O último en cuestionar abertamente a utilidade na norma AGAL é o sociolingüista Celso Álvarez (sic) Cáccamo nunha entrevista ao portal galizalivre.org, e que vén confirmar plenamente a vixencia da lei de alema (recordemos: “reintegracionismo chama sempre a máis reintegracionismo“). Nesa conversa, o señor Álvarez Cáccamo critica as “innecesarias particularidades” da norma AGAL, cando recomenda utilizar por exemplo as terminacións en -om ou o artigo umha fronte ao portugués padrão -ão ou uma. E ata chega a comparar a norma AGAL coa RAG ao asegurar que mesmo comparten argumentos.
O outro argumento que empregam os defesores da proposta AGAL, idêntico ao do independentismo que utiliza a norma RAG, é que a gente não se “identifica” com a norma portuguesa unificada. Bom, eu penso que a gente também não se “identifica” nem com as outras normas, porque, à partida, não se identifica com que o seu galego oral deva ser escrito na sociedade galega moderna (com todas as consequências), quando para termos uma Língua (uma Lengua) já existe o español (sic).
Estas declaracións de Celso Álvarez Cáccamo, en plena sintonía coas do profesor José Luis Fontenla (que chegou a dicir da norma AGAL que é “portunhol 2″), e a cualificación do galego como “lingua portuguesa” por parte da AGLP non fan máis que constatar o avance do lusismo máis extreme dentro do reintegracionismo. Son de prever, pois, cada vez máis acusacións de “pro-españolismo” entre membros e correntes do propio movemento. Os partidarios do português padrão aumentarán a súa ofensiva con argumentos parecidos aos que se empregan para criticar a norma ILG-RAG para gañar máis adeptos ás súas teses.
E, ante este panorma, que vai facer a AGAL? Quedará cruzada de brazos ante estas acusacións? Permitirá que a súa norma pase de moda ou que sexa cualificada de “portunhol” ou pro-españolista? Todo parece indicar que non. Todo apunta a que os próximos meses van ser escenario dunha dura batalla polo poder no seo do reintegracionismo. Porque, sexamos claros, co nacemento da AGLP… Quen vai mandar máis? Quen vai ser a referencia entre os reintegracionistas? As loitas fratricidas non fixeron máis que comezar.
Lonxe de remitir, continúa o escándalo denunciado por este blog sobre o mal que fala en reintegrata o presidente da Academia Galega da Língua Portuguesa. Destacados reintegracionistas recoñecen en privado as “patadas” lingüísticas cometidas por José-Martinho Monte(i)ro nas súas intervencións ante a prensa. É máis:nos foros da AGAL hai quen pensa que a análise feita onte por alema quedou curta e que o presidente da nova academia mete máis gambas ca as denunciadas por este blog.
Isto é, por exemplo, o que escribe Venâncio nos foros da AGAL:
Uma pergunta inocentíssima. Qual é o presidente duma ACADEMIA GALEGA que se exprime assim? Dou uma ajudinha: não é o da RAG.
«A idea procede do professor Carvalho Calero»,
«mas tamém na práctica»,
«com respecto à introducción de léxico novo»,
«despois morreu»,
«um pouco como em hibernación»,
«as perspectivas de futuro»,
«hai alguns meses»,
«crear as condiciós sobretodo de carácter económico»,
«a organización da Academia»,
«o momento actual»,
«pero é a mesma língua»,
«solidário de essa concepción linguística»,
«ainda que poda»,
«moi silenciosa»,
«gente que ao melhor considera»,
«nesses aspectos concretos sempre pode haver diferências»,
«que tamén nos interessa moito»,
«a GALICIA é umha parte»,
«hai umha gran desinformación»,
«a conservación da ortografia»,
«as reacciós em geral»,
«non hai moito que fazer».
Nota. Eu acho perfeito que o Presidente dessa Academia Galega se exprima assim. Mais: reconheço aí, apesar de tudo, a minha língua. O que detesto é que tentem enganar-me.
O mesmo usuario dos foros da AGAL comenta pouco despois a conveniencia de usar o futuro do subxuntivo ou non nunha frase concreta pronunciada polo presidente da AGLP, pero deixa claro que é maior listaxe de erros sinalados por este blogueiro, e que esa listaxe mesmo inclúe o uso do topónimo-pecado-mortal “Galicia”. E iso que o Venâncio non para a analizar cuestións fonéticas, coma o ceceo de Monte(i)ro.
Con todo, este xeito de expresarse do presidente da AGLP podería formar parte dunha “estratexia” da propia Academia. Fíxense o que comenta Venâncio no mesmo foro:
A Academia Galega prepara uma diglossia: escreve-se duma maneira e pronuncia-se doutra. Há dois consistentes sistemas de referência: um escrito, outro oral. Não dou pormenores. Há aqui pelo fórum interessantíssimos exemplos. Lembro só um: vai escrever-se fi-lo e ler-se figem-no. Sobre as implicações pedagógicas do empreendimento, vou silenciar.
O que vén a dicir o Venâncio é que o reintegracionismo “permitiría” que a xente falase en galego non reintegrata (se cadra para captar un maior número de “adeptos”) pero que á hora de escribir habería que empregar a norma portuguesa. O exemplo non pode ser máis claro: escribir fi-lo para ler figem-no (ou “fíxeno” en versión galego RAG).
Conscientes dos receos que as súas propostas para o galego oral poden suscitar entre a cidadanía, o reintegracionismo estaría disposto a pasar por alto moitas cousas que no pasado criticaba con dureza da norma RAG. O que se pretende é implantar primeiro unha norma escrita portuguesa para nunha segunda fase, a medio ou longo prazo, ir eliminando trazos fonéticos que o propio reintegracionismo considera impropios do galego.
Ou sexa, “vender” unha cara amable do movemento reintegrata para gañar adeptos e despois ir quitando pouco a pouco as “impurezas” do galego oral moderno para aproximalo máis á lusofonía.
Con todo, esta estratexia non sería compartida por todo o movemento reintegracionista, pois hai moitos “activistas” que opinan que non se pode implantar unha norma escrita separada dos consecuentes cambios fonéticos. Estes sectores son os que máis critican en privado as “patadas” do señor Monte(i)ro.
O outro día retei a lurinha a que lles puxese ás súas veciñas de Vimianzo as dúas das lecturas que fixen días atrás: unha en normativa AGAL e outra en normativa RAG. O experimento consistía en saber con cal das dúas normas as señoras de Vimianzo estarían máis identificadas… O caso é que a amiga lurinha acabou por poñerlle o micro á súa nai e… tachán-tachán! Xa temos dúas fans reintegratas!
Esta foi a conversa que lle gravou lurinha á súa nai.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Ben. Unha vez escoitada a conversa, ocórrenseme algunhas reflexións:
1º) A nai de lurinha di que se identifica coa norma AGAL, pero fundamentalmente polo seseo. De feito, ela di que “o outro” (o texto en norma RAG) “fala moito coa ce” (sic). O que non sabe a nai de lurinha é que eu fixen unha lectura do galego estándar, é dicir, o máis común para todos os galegos… é dicir, o que cecea. Pero nese aspecto, a nai de lurinha está enganada. Os galegos que cecean non falan galego? Ou falan un galego de segunda categoría? Evidentemente, a resposta é non. Igualmente tampouco é menos galego aquel que sesea e aplica a gheada.
2º) Se eu lese o texto en norma RAG con gheada e con seseo, dous fenómenos que a norma oficial considera plenamente galegos, a nai de lurinha pensaría doutro xeito. Seguro que preferiría a norma RAG. Pola contra, eu non podería gravar un texto con gheada en norma AGAL simplemente porque o reintegracionismo condena explicitamente a gheada.
3º) A nai de lurinha cae na típica frase de calquera paleo-galegofalante: “Nós falamos mui chapurreado, nin é ghallego nin é castellano (…) e con moitas cousas que non son ghalleghas”. É posible que os paleofalantes teñan moitos castelanismos, pero como xa indiquei noutras ocasións, a súa base, os seus alicerces son fortes. Con educación e acción de medios de comunicación, poden pulirse algúns deses castelanismos. Outra cousa é crear unha lingua excesivamente afastada da realidade (AGAL) para “limpar” castelanismos, moitos dos cales son inexistentes ou imaxinarios por mentes ávidas de vinganza.
4º) Chámame a atención que lurinha, reintegrata practicante, lle diga á súa nai palabras como “ghallegho”, “eghemplo”, “desir”, “escoitaches” (en galego AGAL sería “escuitaste”, non?), Ghalisia (pecado mortalísimo e causa de excomuñón para un reintegrata, lurinha), etc. Se tan chungo considera o estado da lingua galega, por que non muda de rexistro? Por que non di “galego” ou “exemplo”? Vexo dúas lurinhas: a que escribe aquí en reintegrata-de-la-muerte e a que fala no seu contorno familiar un galego máis auténtico.
5º) Estráñame tamén moito que a súa nai non flipase coas terminacións en -çom (nada, nada galegas) ou en palabras como “níveis”, “vindouros”, … pero vaia… vou fiarme do que me contan as dúas.
De todos os xeitos, para os que non coñezan as dúas gravacións, aquí están a modo de recordatorio. A primeira é a versión AGAL e a segunda, a RAG.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Por certo, lurinha, déalle un biquiño da miña parte á súa nai, que ten pinta de ser moi simpática… e case tan ‘leoa’ coma a filla.
Non din que para saber do que se fala hai que experimentalo? Pois hoxe tócame a min. Tanto despotricar do reintegracionismo, tanto criticar amigablemente os reintegratas… hoxe decidín converterme por uns instantes nun socio máis da AGAL. Agarrei un texto calquera que encontrei no PGL, enganchei o micro, e hala… a experimentar ser reintegrata. A verdade é que me custou varios intentos (falta de costume, xa se sabe), pero ao final o resultado non estivo mal de todo. Eu creo que fixen a lectura seguindo os ditados reintegracionistas e isto foi o que saíu.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Que vos parece? Paso ou non paso por reintegrata? Espero que valoredes o esforzo polo menos! E, home, agora que me escoito no meu nível… que queredes que vos diga? Non me vexo nada, nada natural, con tanto seseo e con tantas terminaçons en -çom. O caso é que, para contrastar, decidín ler o mesmo texto en galego independentista (ese termo que tanto vos gusta). E voilà, así son eu co galego ILG-RAG, o galego “como dios manda”
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Moito mellor, non? A min desde logo paréceme un galego moitísimo máis auténtico. Espero que a miña fonética urbana non vos decepcionase moito… O caso é que, postos a elixir tamén, case prefiro ler o texto en portugués de Portugal, unha lingua que adoro, como xa vos dixen noutras ocasións. Velaquí o resultado.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
O sotaque é se cadra un pouco forzado pero vaia… son dos que penso que cando se fala unha lingua hai que intentar imitar ben o acentiño. E hoxe, que estou chulito, tamén me atrevo co portugués brasileiro, aínda que -teño que confesalo- non me chista demasiado. Pero bueno, voume poñer carioco! Atendede!
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Por último, e xa que estou en plan strip-tease lingüístico, quixera que me escoitásedes lendo o mesmo texto en castelán internacional de Castela. Máis que nada para ver se se corrobora a “teoría orsinia”, recordades? Aquela pola cal un galegofalante fulltime (coma min, por exemplo) fala un castelán máis “puro” ou máis “estándar” ca un galego castelanfalante habitual (eu creo que se me nota algo o acento galego, pero en fin…). Velaquí o resultado.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Bueno, agora sodes vós os que tedes que opinar. Eu creo que estou máis fixe en galego RAG, non por nada… é que me vexo máis eu, máis “auténtico”.O outro paréceme demasiado artificial e nada pegado á realidade lingüística do país, pero vaia… Espero que esta miña primeira incursión no reintegracionismo fose do voso agrado porque me temo que vai haber poucas máis.
aita: hai alguén aquí? teño unha dúbida: cando se usa 'ó' e cando 'ao'
magnummare: ... un que funcione, porque xa vexo que o teu no vai moi ben... XD XD
magnummare: Señor alema!! com introduciu iso que ten ai de "este blog en portugues automatico"? grasias de antebraso!!
Yuji: Obrigado Aloquete. Vou colocar na minha lista pra quando pedir livros galegos! Ah sim, e achei um artigo seu sobre literatura galega em Portugal, [...]
Aloquete: Yuji, um romance magnífico é PAPAVENTOS, de Xavier Queipo. Cosmopolita, mas galego de cima a baixo.
Curiosa política informativa a do PGL, que só inclúe o vídeo do Osiño Gominola agora que fixo a viragem reintegrata! Porque, que lembremos, cando o Osiño saíu meténdolle caña ao reintegracionismo, non houbo nin unha triste mención… nin na capa nin na espada. 
]
Loading ...
