Hoxe que estamos de cita futbolística coa selección nacional, gustaríame reclamar a galeguidade de dúas palabras que non existen no mundo lusófono e que nos son propias. Unha é “adestrar” e outra é “seareiro” (con i -”siareiro”- non é unha forma correcta). No primeiro caso, os portugueses din “treinar” (parecido ao castelán “entrenar” e en calquera caso un galicismo ao proceder do “entraîner” francés), e no segundo, a lusofonía aposta pola forma “adepto” (alá non existen nin sequera os “afeccionados”). Titulares tipo “Quece Riazor coa paixón seareira” son impensables e incomprensibles para calquera medio de comunicación de lingua portuguesa, por exemplo. Habería que recordar tamén que o Estraviz non recolle o significado de “seareiro”como “afeccionado deportivo”. Un reintegrata, pois, non debe dicir esa palabra baixo ningún concepto ou, se o fai, ten que ser consciente da súa incorre[c]çom/-ão.
Un artigo de opinión de Vieiros suscitou estes días a marca de 288 comentarios, e non foi por unha vez debido á constatación de Lei de Berto, senón polas polémicas suscitadas entre distintos sectores do reintegracionismo, un movemento minoritario sumido en loitas internas que xa foron denunciadas neste blog (aínda que houbo quen dubidaba delas) e que parece que recrúan.
O galego, a diferenza do portugués e do castelán, obriga a colocar un pronome de obxecto indirecto “lle” ou “lles” cando se especifica nunha frase o propio obxecto indirecto. E poño un exemplo: “O neno dálles mazás ás rapazas”. Neste caso é obrigatorio colocar o “lles” e considérase incorrecto dicir, por exemplo, *”O neno dá mazás ás rapazas”. En correcto portugués, pola contra, a frase sería “A criança dá maçãs às raparigas”.
O meu nome é alema e xa polo meu apelido -malo- deducirás que habitualmente non me porto ben. Son malo, señor Apalpador. Moi malo. Este ano, revolucionei o galiñeiro ao pedir que se admitise “bueno” como interxección galega (xa imos case por 800 sinaturas), saquei a relucir os demos internos e as incoherencias dos meus amigos reintegratas e ata Anxo Quintana tivo que pronunciarse sobre liortas normativistas a ritmo de Gominola,… Fun malo, seino.
Pero iso non implica que non me deixes nada á beira da cama mentras durma. Permítoche que me toques o bandullo agradecido meu todo o que queiras, pero algo terás que deixarme no calcetín. Porque… haberá que deixarche un calcetín esta noite, ou non? Xa sabes que os meus son de marca, deses con raquetiñas de tenis… Espero que iso non sexa motivo de discriminación… Como espero tamén que non lles deixes carbón aos nenos malos, como fan Papá Noel (ou Pai Nadal) e os Reis Magos, que levan anos sen traerme nada… Tremendos avaros!
En fin… Non che molesto máis, que sei que esta noite vas ter moito traballo. Moitas apertiñas e biquiños… e por favor… tráeme un choio para 2009, que estou ata os c*** de estar no paro.
alema
Bo NaDal (con D e non con T) para ti e para todos :*
Tremenda decepción que acabo de levar co ‘Estraviz’, como sabedes, o meu dicionario de referencia e o de centos de miles de reintegratas all over the world. O caso é que estaba buscando a proposta reintegrata para denominar esas mulleres que se ocupan de atender o persoal nos avións… Si, si… As azafatas, en galego.
Atendede. Os nosos irmáns lusófonos chámanlles de dúas maneiras ás azafatas. Por un lado, en portugués internacional de Portugal son ‘hospedeiras‘, e por outro, en portugués internacional do Brasil son ‘aeromoças‘ (palabra molonga onde as houber , por certo). En fin… sabedes cal é a solución que propón o Estraviz para as “empregadas dos aviões“? Flipade: “Açafata“. Non busquen “hospedeira” ou “aero-moça” porque, simplemente, “Nom foram encontrados (mais) verbetes no banco de dados”.
Os vascos teñen a súa Ertzaintza; os cataláns, os Mossos d’Esquadra… E nós cando teñamos policía autonómica, imos quedar con esa denominación tan sosa? Os nosos polis non van ter un nome propio, a diferenza do que pasa noutros lugares? A cousa non é para tomala a broma. Se os gali-axentes non dispoñen dunha forma de identificación propia, dunha marca diferenciadora, como habemos distinguilos dos outros?
Hai que poñerse mans á obra. Ou os partidos, agora que estamos en pre-campaña, lanzan propostas a este respecto ou haberá que organizar un concurso de ideas, con premio incluído para quen invente o mellor nome para a nosa policía… e para os seus axentes.
E é así talmente. Non temos unha triste nube no ceo hoxe que empezamos o inverno, pero por Lisboa si que hai algunha. O ceo está ‘nublado’ alí. E non anubrado ou anubado… Nublado! Porque, para quen non o saiba, a palabra ‘nublado’ é un castelanismo que está presente na lingua portuguesa pero que na lingua galega se intenta erradicar. De feito, probade a escribir a palabra ‘nublado’ cun corrector galego e con outro portugués. O portugués acéptao; o galego rexéitao.
Non deixa de ser curioso que o portugués admita ese castelanismo… e máis tendo en conta que é un derivado de ‘nuvem’, unha palabra que non ten sentido tampouco no galego dado que en ningún lugar do país existe a terminación -n (ou -m, en reintegrata) para ese termo. Quen di en galego ‘núben‘ en vez de ‘nube’? E igualmente, quen di ‘hómen‘ en vez de ‘home’? Iso é unha característica común en todo o territorio galego… Non hai ningunha aldea terremota, que eu saiba, que diga nin ‘hómen’ nin ‘núben’. Para que raio escribir logo unha letra (un -m ou un -n final) que a nós non nos serve para nada?
Esclarecedora, moi esclarecedora foi unha mesa redonda que se organizou o xoves pasado en Vigo en que participaron Xosé Luís Méndez Ferrín, Camilo Nogueira e Xosé Manuel Beiras. O título do encontro era “presente e futuro da esquerda nacionalista”, pero a cousa (como non) foi derivando a materias lingüísticas. Desde logo, o máis destacado da mesa redonda foi o apoio claro e explícito de Xosé Luís Méndez Ferrín á galeguidade do “bueno”, tan defendida nestas páxinas e tan criticada noutros foros.
A miña amiga Luchi ten un establecemento de beleza en Boqueixón, e este Nadal precisamente vai facer dez anos de traballo no seu humilde local. Pode dicirse que o seu chiringo é unha mostra do correr do tempo. Pero hai algo que non cambia. A Luchi gústalle atender a súa clientela en galego, idioma que ela fala habitualmente, igual ca a maioría das clientas. Pero publicitar o seu establecemento como é debido cústalle algunha que outra complicación (mental e económica, claro).
Cando a Luchi se instalou no local, e a pesar de que as clientas empregaban o castelanismo ‘peluquería‘, animouse a poñer o rótulo do establecemento en correcto galego, para dar exemplo e “normalizar”.
En correcto galego… daquela. Porque isto foi hai sete anos, pero como hai cousa de cinco os cambios da normativa aconsellaban trocos… pois elanon se cortou un pelo e cambiou ela tamén… pola súa militancia lingüística e con spray, como fan os reintegratas.
O caso é que pasou o tempo e chegou aos seus oídos que o de “perruquería” nin o de “perrucaría” son válidos agora en galego, e que ela xa non pode ser “perruqueira”. O último look na moda lingüística é “salón de peiteados” e a súa profesión, “peiteadora”, aínda que ela di que máis que peitear fai de todo: corta, pon mechas, etc. Pero en fin, traga… pero xura que será a última vez.
…Porque tres cambios de cartel en dez anos xa parecen demasiados… Con todo, ela é escéptica. Teme que en breve lle digan que “salón” xa non é, e que acabe por ser outra cousa: ata “salom“… ou “salão“… ou “saloon“… ou xa directamente “cabeleireira“, inspirado no feito de que en en Portugal os que van cortar o pelo van a unha tenda chamada “cabeleireiro“, que pode ser “cabeleireira” sendo unha muller quen a rexenta.
Existe unha páxina estupenda para resolver dúbidas arredor do portugués da que xa vos falei nunha ocasión. É ciberdúvidas da língua portuguesa. Pois ben, para que non queden dúbidas (ou dúvidas) de que galego e portugués son linguas diferentes, velaquí o que ve nada máis se abre a páxina. Un “Feliz Natal” acompañado dun “Bon Nadal” (sic) algo máis abaixo. Si, si, señores… Un Nadal cun “d” coma unha casa e un “bon” con “n” final precioso, nada de “bom”.
Temos outra fonte de separación entre o galego e o portugués por culpa dos “embarazos”. Porque, a pesar de que tanto aquí como alá está permitido o uso da palabra “gravidez”, alá ninguén di “embaraço” para referirse ao estado no que están as grávidas, nin aquí se emprega habitualmente “gravidez” para referirse ao “embarazo”, termo que aparece como máis científico nos dicionarios galegos.
Moito se meteu o blogueiro e chuceiro reintegracionista Fer cos partidarios do recoñecemento da interxección “bueno” como plenamente galega. A min, como principal promotor, chamoume de todo… ata “friki”. E en Facebook mesmo se sumou a unha campaña -de moi pouco éxito, por certo- denominada “o sea é galego”, co único obxectivo de ridiculizar a galeguidade de “bueno”. Pero para que están as hemerotecas? Para consultalas. Velaquí a proba de que o Fer empregaba “bueno” (escrito con “o”) no seu blog (Facíao Castelao, como non o ía facer el?!). Tachán!!
, por certo). En fin… sabedes cal é a solución que propón o Estraviz para as “empregadas dos aviões“? Flipade: “Açafata“. Non busquen “hospedeira” ou “aero-moça” porque, simplemente, “Nom foram encontrados (mais) verbetes no banco de dados”. 
Loading ...
