* En lingua reintegrata propóñense fórmulas máis alá de bytes, megabytes e gigabytes. E queren que usemos baites, megabaites, e gigabaites, tal e como recolle o dicionario Estraviz, único lusófono por outra banda que emprega semellantes adaptacións do inglés. Porque en portugués normal, igual que en castelán e en galego, non se inventa nada novo: bytes, megabytes e xigabytes (gigabytes en portugués e castelán). Pero o colmo do Estraviz non termina aí: os bytes, para enguedellalo todo aínda máis, poden ser tamén bites (coma o After Bite), de tal forma que un megabyte da xente normal en reintegrata pode ser indistintamente un “megabaite” ou un “megabite”. E que non se confunda ninguén cos “megabits”, que son outra cousa distinta.

* Vaites, vaites… penso. E como se dirá “vaites, vaites” en reintegrata? Pois igual: “vaites, vaites” ou tamén “vaite, vaite”, segundo tamén recolle -de xeito único en toda a lusofonía- o dicionario Estraviz. E digo eu: onde está o hífen? Non dicían os reintegratas que o pronome ten que ir pegado ao verbo cun guión? E logo non había de ser “vai-te(s), vai-te(s)”? Infelizmente, os reintegratas non teñen referencia ningunha no portugués dunha expresión tan galega como “vaites, vaites”, polo que só lles queda a opción de tirar pola ortografía oficial do galego, sen guións nin hífens.

Conclusión: o idioma reintegrata segue sendo unha proposta cheíña de furados por todas as partes.

A versión anterior, por se alguén a esquecera…

Pero que quede claro: ‘bueno’, a pesar das campañas de desprestixio, segue sendo galego… mesmo galego reintegrata.

A min, a todo isto, só se me ocorre unha frase:

WHERE IS YOUR GOD NOW???!!

PD: Valentim R. Fagim, presidente actual da AGAL, empezou a colaborar no Xornal. Moi mal lle debe de ir (ao xornal).

“Meios de comunicaçom e manipulaçom (a cor política dos jornais e televisons em Portugal). Conhecer líderes políticos portugueses“. (pax. 85)

Que pasa? Para aprobar portugués na EOI de Santiago hai que saber os líderes políticos portugueses? Hai que coñecer a cor política dos xornais e televisións? Hai que controlar de medios e “manipulaçom“?

Outra perliña do programa está algo máis adiante:

“O mundo do emprego em Portugal e o Brasil. Problemas sociais ligados ao emprego. Sindicatos portugueses e brasileiros, principais conflitos laborais.” (páx. 142)

Polo que se ve, tamén debe ser importante coñecer os principais conflitos laborais da lusofonía para sacar boa nota no curso. De feito, a unidade 7 titúlase “Vamos para a greve!“. E que conste que a palabra “greve” tamén aparece noutros puntos do programa, nos que se lles pide aos alunos:

- “Detater (sic), após a leitura de várias notícias, os prós e os contras de umha iniciativa social, umha greve…”

- “Perceber, através de várias notícias, os prós e contras de umha iniciativa, umha greve, um debate social”

- “Conversas de rua à volta da greve”

- “Encenaçom de debate parlamentar: prós e contras da última greve em Portugal.”

E eu digo. Tanta “greve” non é algo “grave”?

PERO DE QUE VAN?

Noutros idiomas (francés, inglés, alemán) tamén se centran nestes aspectos extra-lingüísticos? Porque unha cousa é coñecer algo da cultura do país de orixe, pero outra entrar en detalles tan irrelevantes no ensino dunha lingua. Para saber portugués hai que pararse nesas chorradas? Para que queren saber os alumnos de greves e de manipulaçons mediáticas en Portugal?

Tendo en conta que a grafía románica se forma a partir da latina e que moitas palabras románicas son de etimoloxía transparente, os escribas medievais, alfabetizados en latín, adoptaban as letras do alfabeto romano para a representación dos sons románicos correspondentes aos latinos. Pero as consoantes palatais presentan un problema especial, porque o latín, mesmo o latín medieval, as ignoraba, e as que xorden nas linguas románicas teñen, en xeral, orixe múltipla. Isto é o que sucede co /¥/ e co /≠/. O /¥/ galego resulta da palatalización de L nos grupos latinos LI + vogal (FILIUM > fillo), LLI + vogal (ALLIUM > allo), LLE + vogal (MALLEUM > mallo), -LL- + -¸ final de palabra (MARCELLI > Marcelle), e tamén dos grupos romances C’L, G’L, T’L e B’L (OCULUM > oclu > ollo, TEGULAM > tegla > tella, SITULAM > sitla > sella, TRIBULUM > triblu > trillo). O /≠/ procede da palatalización de N nos seguintes grupos: NI+ vogal (SENIOREM > señor), NE + vogal (VINEAM > viña), MNI + vogal (SOMNIARE > soñar), LNE + vogal (BALNEUM > baño), -GN- (LIGNA > leña); tamén acaba reaparecendo como /≠/ nas secuencias -INU, -INA > -iño, -iña (VINUM > v¸)o > viño, GALLINAM > gal¸)a > galiña). Isto é o que provoca na scripta arcaica (latinizante) certa vacilación de letras: l, ll (e ocasionalmente li) para /¥/ (filo, fillo, filio) e n, nn, ñ (e ocasionalmente ni, nni) para /≠/ (senor, sennor etc.). Aínda así, esta vacilación sería tolerable se non houbese tamén fonemas non palatais que precisasen daquelas letras; pero estes fonemas tamén os había: eran o /l/ explosivo, procedente de LL, e o /n/ explosivo, procedente de NN, que se representaban tamén por l e por n (ela, pano) ou, conforme á etimoloxía, por ll e por nn (ella, panno). Había ademais as secuencias [li], [ni], [lj] e [nj], romances ou en cultismos, grafadas normalmente como li e ni (valia, folia, capelania, animalia, armenio); e había tamén [¥i] e [≠i], grafados, normalmente, li ou lli, ni ou nni (collia, grunnia).
Esta scripta en que non se fai discriminación gráfica entre /l/ e /¥/ nin entre /n/ e /≠/, baseada na etimoloxía (con abundancia de solucións ultracorrectas), dura en territorio galego ata o século XIV. Isto significa que as grafías ll ~ l e nn ~ n tanto podían representar un son alveolar (coitello ~ coitelo, castello ~ castelo, fallar ~ falar, anno ~ ano, donna ~ dona, enganno ~ engano) coma palatal (fillo ~ filo, batalla ~ batala, consello ~ conselo, sanna ~ saña ~ sana, sennor ~ señor ~ senor). En territorio portugués sucedía o mesmo, mais aquí empezaron a usarse desde o reinado de Afonso III (1248-1279) lh e nh (tomadas da lingua de oc), co valor específico de /¥/ e /≠/; desta maneira quedaban reservados l e n (ou mesmo ll e nn) para /l/ e /n/. Esta reforma ortográfica debida a Afonso III de Portugal é case descoñecida nos documentos medievais galegos, que a partir do século XIV tenden a especializar l e n para os fonemas alveolares e ll e nn (ou a súa forma abreviada ñ) para os fonemas palatais. Xa queda advertido que ll e nn eran meros grafemas sen
máis motivación ca a etimolóxica (e non sempre, porque había moitas palabras que se grafaban con ll e nn de modo ultracorrecto); deste xeito quedaban dispoñibles para seren utilizados co valor especializado de /¥/ e /≠/. Estas grafías foron as utilizadas de forma practicamente unánime na tradición escrita galega ata hoxe.

Conclusións:

1) Ñ é galego

2) NN é galego arcaico ou medieval

3) NH é portugués

4) NH en galego só serve para representar un son velar (unha, dunha, etc). Polo tanto, se alguén escribe Corunha ten que lerse igual que se rimase con “unha”.

5) En ausencia de Ñ nun teclado, é mellor grafar NN para evitar confusións.

Anxo Lorenzo, xa que logo, empregando o NN, estaba sendo patriota galego. Que conno!

Atención ao argumento da xustiza portuguesa: “Espera-se que os Diogos sejam portugueses e os Diegos sejam espanhóis, ou melhor, espera-se que os portugueses não sejam Diegos. Qualquer inversão desta relação entre nomes e nacionalidade é tida como perturbadora“.

E o mellor de todo é que os lingüistas do país veciño, lonxe de aprobar que Diego é un nome galego-portugués, simplifican todo dicindo que o único válido en portugués é o Diogo, e que o Diego é “espanhol”. Asúmano dunha santa vez: en Portugal, todo o de fóra é “espanhol” e nin sequera paran a pensar se é galego ou non.

En fin, agora só cabería esperar que aqueles sectores que apoian que o galego e o portugués son a mesma lingua inicien unha campaña para corrixir semellante inxustiza, que impide a difusión de nomes galegos en Portugal.

Diego é galego!!!!

E onde dixen digo, digo Diego… e non Diogo

É que xa estou ata o c****** de ver deturpacións aberrantes da lingua portuguesa. Así que… Xa sabedes, amiguiños: escribir calquera destas palabras é super-pecado mortal.

voçé

voçê

vocé

voçè

vocè

vocè

vosé

vosè

vosê

boçé

bosé

bosê

boçè

bosè

boçê

En portugués escríbese você!!! Estamos???!!!! >:(

De todos os xeitos, sempre é recomendable falar e escribir como a xente: vostede, que non dá problemas ortográficos innecesarios en galego (salvo que hai que recordar que se escribe con v, claro).

Pero vaia, fóra de trocas altamente descompensadas e logros pírricos coma este, a realidade segue sendo moi teimuda. Os portugueses verán os verbetes galegos nos seus dicionarios como algo folclórico (na vida empregarán esas palabras nin as van estudar nos seus centros de ensino), e os galegos seguirán indo a Portugal ou ao Brasil entendendo menos do que lle entenden a un andaluz ou a un ecuatoriano, por moito que se repita a mesma canción de sempre e bla bla bla (insíranse aquí as típicas trolas que por moito que se repitan seguen sendo trolas). Os portugueses van seguir indo á súa bóla, e aos galegos non lles vai quedar outra que defender a súa lingua (si, si… a súa, non unha sucursal dunha lingua allea) polos seus propios medios, sen esperar polo famoso primito de Zumosol (a palabra curmãozinho, a día de hoxe, segue sen entenderse en Portugal).

“O galego é unha lingua de seu, soberana, coa súa cultura e a súa literatura, coas súas reclamacións propias. Unha lingua distinta do portugués, que sobreviviu grazas aos seus intelectuais.“

Pouco máis hai que engadir. Non coñezo moito a obra desta muller, pero chámame a atención que mantivese o ñ galego en Piñón e non fixese experimentos co seu apelido (Pinhom, Pinhão, etc) como fan aquí moitos co seu.

-[...] «Bueno» é galego?

-No programa temos unha plataforma para reivindicalo. O noso guieiro espiritual é o defunto Manuel María, que dicía «bueno»; iso si, con «e» aberto [ri].

Tooooma castaña! Cada día un pasiño máis cara á oficialización do bueno! E cada día con apoios máis relevantes! Arrrrrriba o bueno e abaixo o repugnantismo! A vitoria está máis próxima!

E pregunto: hai diferenza entre aportuguesar, castelanizar e simpaticonizar os letreiros?