alema

12 comentarios Deixa o teu comentario

• 1. Mariñá  |  23/Marzo/2009 at 17:11

  Ben, imos falar das cousas que verdadeiramente importan á cidadanía. Deixemos á marxe os datos sobre o MSG, os resultados das eleccións e os cambios que conlevarán… e pasemos a falar da galeguidade do “bueno”, que, como é sabido, nos quitan o sono a todos os galegos.

  Parabéns polo teu blog, aínda que tamén sinto certa pena, porque unha persoa que parece que tería tanto que aportar, esgote as súas enerxías en posturas tan anti-algo ou en causas como esta xa famosa de “bueno”, unha causa que merece menos entusiasmo.

  Saúdos

• 2. Carlos Callón  |  23/Marzo/2009 at 17:14

  Ola, compañeiro.

  Tentarei non demorar máis alá da semana que vén, despois da Asemblea Xeral da Mesa, as respostas ao teu cuestionario. Un fai o que pode ao ritmo que pode. En calquera caso, A Mesa é un proxecto colectivo, así que todas as mans que veñan son boas

  Sobre o da análise apocalíptica e as supostas comparacións que realizo eu, algo responderei tamén nese interesante fío do blog. En calquera caso, non son comparacións miñas nin da Mesa, senón realizadas pola Real Academia Galega e financiadas pola Xunta. Non hai un só dato que non sexa literalmente dos volumes 1 e 2 do Mapa Sociolingüístico de Galiza. Nin un. Non é un pouco matar o mensaxeiro achacarlle á Mesa non se que discrepancias metodolóxicas como se A Mesa elaborase o relatorio? Que preguntas temos que formular para que se nos presente unha situación diferente á que vivimos? Tampouco é que me sorprenda moito ver iso, porque xa no seu día tivo que ser A Mesa a primeira en facer notar que o Instituto Galego de Estatística sacara datos sobre a caída de uso do galego entre 1991 e 2001, e tamén daquela se disparaba contra o mensaxeiro dicindo que eses datos non eran fiábeis, que era unha visión catastrofista etc.

  En calquera caso, por ir ao centro deste asunto, non sei de onde tiras iso de que “Callón sabe perfectamente que non se pode comparar o caso de ‘bueno’”. Dilo como se eu pensase algo diferente do que expreso, e non é certo.

  Sobre a autocrítica da Mesa hai moito que falar. Sen autocrítica non se avanza. Con certeza, temos Asemblea Xeral este sábado e daremos todos os debates que teñamos que dar. Se es socio e podes pasarte, xa sabes!

  O que non entendo é a vinculación con UPyD. Primeiro, porque A Mesa non se presenta ás eleccións. Segundo, porque, mesmo nese caso, resulta que UPyD tivo nas pasadas Xerais en Galiza un dos seus peores resultados e en Galiza nestas autonómicas ficou en menos da metade de porcentaxe de apoio que conseguiu daquela en Madrid ou desta na circunscrición vasca pola que conseguiu deputado.

  Para a semana agardo responder máis e mellor seguindo o guión do teu cuestionario. En calquera caso, tamén desexo que as discrepancias lexítimas a respecto do “bueno” non nos fagan perder o norte en que defendemos no substancial os mesmos obxectivos.

  Unha aperta sincera e forte.

• 3. Prosciutto  |  23/Marzo/2009 at 17:32

  O processo de hibridizaçom e morte das línguas minorizadas é bem conhecido. Tem dous mecanismos paralelos e interrelacionados: perda de falantes e dissoluçom estrutural da língua em recuo na língua que a substitui. E o caso galego frente ao castelão nom é uma excepçom, por muito que procuremos escussas para o negarmos e nom assumirmos o fracasso das políticas linguísticas aplicadas.

  Quanto mais castelanófonos houver, mais pressom linguística conheceremos e mais castelanismos apresentaremos os galegófonos, mesmo os reintegratas mais talibães. Penso que esta é uma questom que nom tem discussom possível: sabemos que o número de castelanófonos está aumentar rapidamente e também sabemos que os castelanismos em galego se vam multiplicando e assentando no galego que falamos mediante mecanismos diversos. Som dados objectivos e que já fôrom correlacionados em estudos. Que galego falam os nossos representantes politicos, o persoal educativo, o sanitário…? As cousas estám assi e negarmo-lo é, na minha opiniom, uma irresponsabilidade.

  O caso de bueno, também na minha opiniom, si é comparável a outros castelanismos e vem ao caso nesse processo de “hibridaçom” do que fala Callón. Os estudos em sociolinguística descobrírom que em diferentes contextos de minorizaçom de uma língua, esta recebe elementos da língua dominante que acaba adaptando ou reutilizando, já for mediante processos de regularizaçom, de especializaçom semántica etc. Em boa medida, assi se fôrom estruturando as variedades románicas a partir do latim e as crioulas a partir das románicas. Precisamente, se o galego se distancia cada vez mais do português é precisamente por este processo, e sabemo-lo. O de “bueno” é mais um exemplo de todo isto e penso que isso nom tem mais volta que dar-lhe. Os usos supostamente galegos do “bueno” ou doutros castelanismos (”escoba” vs. “vassoira”, p.ex.), para mim, nom indicam a nossa original capacidade de integrar palavras foráneas, senom sobretodo o grau do obsolescência sociolinguística (termo de manual!) da nossa língua e o pouco que nos preocupa na realidade que na rua se vaia convertendo numa variedade local do castelão.

  Outra cousa é se estamos a favor de que “bueno” conste no dicionário como uma interjecçom coloquial ou nom, pero o seu uso (igual que o de “heavy” ou “light”) deve-se cla.ra.men.te à posiçom de subordinaçom da nossa língua na hierarquia linguística. Nom nos veu por ciência infusa, creio eu. Importamos muitos mais termos dos que produzimos e exportamos: temos um grave déficit terminológico e lexical em geral. Pode-nos preocupar ou nom, podemo-lo afrontar ou nom: aí é onde entram a decisões dos falantes e das autoridades linguísticas. É a questom do “bueno” alheia a esse debate que ainda nom afrontamos a sério? Penso que nom.

  Ufff vaia parrafada! Desculpas

• 4. Andrés  |  23/Marzo/2009 at 17:48

  Home, alema, cada un ten as súas fricadas e a min paréceme ben.

  Pero, por que non se pode comparar *BUENO e *SIEMPRE? O proceso é exactamente o mesmo. Repasa os apuntes de latín e olla un libro de gramática histórica… son casos idénticos, perfectamente comparables. A súa introdución na lingua falada, só explicable pola diglosia, tamén.

  Da galeguidade de *bueno renega até o máis cortito da clase. Ti mesmo recoñeces que é un españolismo. Por certo, tan “aberrante” como lunes ou viernes, que tamén empregan a maioría dos galegofalantes.

  E a todo isto, cando o galego lle deu dimensión propia a “Bueno”? En que asemblea se decidiu iso? Que crirterios utiliza “o galego” para darlle carta de natureza a uns españolismos innecesarios si, e a outros tamén innecesarios non?

  Por último, non minta, non é certo que TODOS os galegofalantes usen bueno. Cando menos diga todos os galegofalantes excepto Andrés, porque eu falo galego e non digo Bueno.

• 5. Mariñá  |  23/Marzo/2009 at 19:17

  Estiven a ler máis sobre a suposta galeguidade de “bueno” e sigo sen entender como unha causa que non pasaría para o resto dos mortais como anecdótica, pretendes dar ti tanta transcendencia, a non ser que haxa un debate máis amplo de fondo. Isto pareceríame máis razoábel, mais ao mesmo tempo non chego adeviñar cal pode ser. O único que se me ocorre é a famosa teima de algúns de achegarse ao galego/gallego do pobo/pueblo, independemente de que isto signifique dar entrada a castelanismos que a RAG nin outros recoñecen como galego. Na miña humilde opinión isto sería o caos. Así mañá, comezo eu a recoller sinaturas para recoñece a galeguidade de “conexo”, palabra que polo menos pola súa fonética é ben máis galega que o teu “bueno”. Ao meu veciño, pola contra, non sente o mesmo cariño por “conexo” e dálle por insistir á RAG para que inclúa “naide” ou “dios”, baseándose que o creación de “diola” dalle outra dimensión a dios e así sucesivamente.

  Tamén penso que pides moitas explicacións e dás poucas ou insatisfactorias.

  - Se ben o uso de “bueno” son de uso xeral por parte da poboación galego falante, tamén o son outros castelanismos, cos que ti estabeleces unha fronteira, atendendo a non sei que criterios.
  - Non sei con que usos enriquecemos os galegos o uso de “bueno”. Para min é o equivalente exacto do “bueno” dos castelán falantes da península ou do “este” dos de América.

  Outro saúdo

• 6. alema  |  23/Marzo/2009 at 19:37

  puff
  acumúlaseme o choio
  ante todo, benvidos aos novos e grazas especiais a Carlos Callón por dar a cara (con iso xa gaña moitos puntos; parabéns)

  * Con respecto ao tema do bueno, que é o que xera máis comentarios, polo que se ve.

  Non. Non é o mesmo ‘bueno’ ca ‘desayuno’. Non. E si que existe unha fronteira entre ‘bueno’ e o resto dos castelanismos. E é o do seu uso xeneralizado. A excepción de Andrés ao que hai que levar a un museo porque nunca na vida emprega bueno falando galego, pódese dicir que todos os galegofalantes -ALFABETIZADOS en galego ou non- empregan ‘bueno’. Vostedes, os contrarios ao bueno, obvian un detalle moi importante e é que xa está na rúa unha xeración completa alfabetizada en galego.

  É dicir, somos xa unha cheíña os que sabemos falar un galego correctísimo sen dicir nin ghueves, nin ghuevos, nin desayuno, nin lunes, etc… é máis: eu véxome francamente ridículo falando así, pero vaia…

  Pola contra, non acontece o mesmo co bueno, que é un préstamo NECESARIO porque non hai equivalente a esa expresión en galego (como se traduce ‘bueno carallo bueno’ en galego comprensible e universal?). E digo que os galegos lle damos unha dimensión especial porque a expresión bueno se utiliza en determinados contextos dunha maneira diferente á que se emprega, por exemplo, no resto do mundo. Exemplo: o anuncio de gadis:
  - vai frío?
  - bueno!
  - vai calor?
  - bueno
  - e a familia que tal?
  - bueno

  Para os que cremos na galeguidade do bueno, que somos unha chea xa en facebook, eliminar o ‘bueno’ da lingua galega é irresponsable e inviable. Polo tanto, sempre será preferible darlle cabida no idioma, igual que se aceptan outros castelanismos (tortilla ou zapatilla) ou estranxeirismos (software, pendrive, etc)… Nós non rexeitamos o castelanismo polo castelanismo. Iso é absurdo e non acontece en ningunha lingua do mundo: rexeitar palabras a priori pola súa procedencia.

  Ademais, legalizando o bueno legalizamos unha forma de expresión empregada na nosa literatura desde hai moito, moito tempo (ata Castelao empregaba ‘boeno’). É dicir, non se trata dunha moda puntual, senón dunha palabra asentada no galego.

  ——

  * Con respecto ao tema da autocrítica e tal. Non quero espraiarme en exceso porque sigo esperando ansioso as respostas de Callón (seriously), pero si que direi que:
  - efectivamente a Mesa non se presentaba ás eleccións, pero si que foi un dos actores principais do, chamémolo así, “conflito” lingüístico serio na lexislatura pasada. eu creo que o traballo da mesa é bo en xeral, pero tamén creo que hai cousas que debería “pulir”: esa cantidade de votantes de UPyD -votantes só pola cuestión lingüística- non xurdiron da nada. algo se fixo mal, algo hai que corrixir.

  - non intento matar o mensaxeiro, nin tampouco son partidario de ocultar a realidade, pero tamén advirto do risco que supón estar todo o día transmitindo noticias negativas arredor do galego; iso tamén é un factor de desmobilización (é como dicir, se queres ser galegofalante, prepárate a estar todo o día coa escopeta cargada… e iso creo que non é tan así). e ademais creo que conduce á radicalización das posturas. non sei… non me parece axeitado para lograr entendementos, que o que máis se vai necesitar na próxima lexislatura

  estou lonxe, en lisboa, e tampouco son socio da Mesa (en determinadas cuestións prefiro quedar á marxe), o cal non significa que desde o meu blog ou desde a miña actitude diaria non sexa ou pretenda ser un “activista” deste idioma. pero con sentidiño e boa letra.

  saúdos

• 7. Mariñá  |  23/Marzo/2009 at 21:13

  En primeiro lugar, grazas pola benvida.

  En segundo lugar, sigo sen entender que “bueno” sexa imprescindíbel. “Bueno” debido a súa vitalidade na lingua oral adquiriu uns valores que posibelmente ningunha outra interxección galega teña. O resultado é que para traducir construcións con “bueno”, seguramente teñamos que botar man de varias.

  Por exemplo, se queremos dicir “bueno carallo” para expresarmos incredulidade podemos dicir “ai, carallo”, cunha entoación especial, claro.

  E eu non rexeito o castelanismo polo castelanismo. Simplemente que actualmente vexo que os castelanismos en vez de iren a menos, van a máis. Póñoche un exemplo na miña zona antes faciamos os plurais das palabras rematadas en –n. Agora non chegamos ao ridículo de dicirmos “canes”, mais cando a palabra coincide co castelán a cousa cambia. Eu escoito “trenes”, catalanes”… no canto de “tres” ou “catalás” como diciamos antes e non falo de vellos, falo de rapaces novos que se poden falar un galego correctísimo, non o fan. Aínda está moi vixente a idea de en galego todo vale. A mesma persoa que sentiría vergoña ao dicir “andastes” ou outros galeguismos en castelán, usa un galego inzado de castelanismos, aínda que coñeza as formas correspondentes galegas.

  En resumo, entre os “conexos” e “naides” dos que falamos galegos de sempre e os “me dis” dos neofalantes estamos a acabar co idioma e despois non choremos, porque o galego normativo non é o “gallego del pueblo”. Quen se afasta aquí de quen?

• 8. alema  |  23/Marzo/2009 at 21:27

  #7
  hai un aspecto que case non se ten nada en conta por parte dos defensores do galego e é a influencia que exerce TAMÉN o galego sobre o castelán falado no país: “voy comer”, “no doy hecho”, “cógelo en el colo, neniño”,… é máis: eu, sen ir máis lonxe, estaba convencido ata hai pouco de que a palabra “esmagar” era castellanito-de-toda-la-vida. e non. non o é.

  que quero dicir con iso? eu non nego que o castelán poida supoñer unha “invasión” pero non dramaticemos tampouco.
  o galego inflúe no castelán falado en galicia tamén en gran medida e non é ningún drama.

  con isto non quero dicir que haxa que abrirlles a porta a todos os castelanismos habidos y por haber. non.
  sempre que haxa unha palabra galega hai que potenciala: cómpre dicir “coello” e “ninguén” antes ca “conexo” e “naide”, obviamente.

  estou seguro de que quen é desleixado para o galego tamén o é para o castelán: os mesmos rapaces que din “conexo” ou “trenes” seguro que din tamén “me voy marchar” ou “que te dean”, por poñer dous exemplos así ao chou.

  mentalícese: o “bueno” xamais se erradicará do galego falado. na vida. é mellor admitilo con naturalidade, como fan os vascos (e seguramente en breve tamén os cataláns)
  non se pode loitar contra a corrente… sobre todo porque bueno xa é noso, aínda que non o fose en orixe.

• 9. cnt  |  24/Marzo/2009 at 0:18

  Profesor-substituto sancionado co despido por reclamar as aulas de Matemática en galego.
  http://www.cntgaliza.org/?q=node/771

• 10. Scaaveiro  |  24/Marzo/2009 at 15:49

  #8 alema, penso que já deixara umha mensagem em chuza! sobre o tema das “influencias castelan-galego e galego-castelán” e as diferenças que havia entre umhas e outras.

• 11. bilingüe  |  27/Marzo/2009 at 17:03

  E hai un “bo!” interxección de contradicción, pero se existe a palabra para o concepto na lingua de destino non estamos ante un caso de préstamo senón de barbarismo; moi certo que o español de Galicia é distinto ao de Andalucía, por exemplo.

• 12. bilingüe  |  27/Marzo/2009 at 21:09

  A calquera

Deixa un comentario

HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deste artigo  |  Subscribirse aos comentarios mediante RSS

» Escribe algo