Isto é unha desfeita!
Ao escoitarmos esa expresión, os galegos temos ben claro do que se está falando. Unha desfeita é, segundo os nosos dicionarios un “grave dano, destrución, estrago…” e como sinónimo ofrécese “desastre”. É unha palabra xenuinamente galega. É dicir, que non ten equivalente en castelán. Non existen “desechas” en castelán. É máis: o termo utilízase decote en español internacional de Galicia: “Los chicos hicieron una desfeita en el parque“.
Pola contra, esta mesma palabra ten un significado diferente en portugués: “insulto, ofensa, desconsideração”… Ou sexa, que cando un portugués escoita a frase “isto é unha desfeita” non pensa o mesmo que pensamos nós, porque para el é simplemente un “insulto”. O dicionario Estraviz recolle esta acepción en 7º lugar, ao final de todo, a pesar de que por regra xeral ningún galego entendería unha desfeita coma un insulto.

E ao que vou. Aquí non hai interferencia ningunha doutro idioma, aparentemente. O castelán, que se saiba, non tivo por que influír para que unha mesma palabra, “desfeita”, evolucionase cara a significados dispares en Galicia e en Portugal (no Brasil, por certo, pode significar tamén “derrota”).
É realista que, despois dunha evolución completamente lexítima polas dúas partes, o galego teña que incluír entre os significados de “desfeita” a acepción de “insulto”? Eu, sinceramente, creo que non. Como tampouco creo que algunha vez o termo “desfeita” chegue a significar “desastre” en Portugal ou no Brasil.
Con isto quero alertar de que o significado das nosas palabras pode quedar diluído nunha hipotética reintegración, cando non superposto. A vantaxe de termos unha lingua independente é que nos permite consolidar os nosos propios usos, sen ter que absorber outros que non son propios, nin que os demais teñan que asumir os nosos.
52 comments Xaneiro 25th, 2009


