alema

Outro ‘bug’ reintegrata: a palabra ‘chefe’

A ortografía está deseñada para atender as necesidades dunha lingua e cando se pretende metela á forza noutra que tomou un camiño diferente xorden algúns problemiñas… Un deles vén co dígrafo “ch” que en Portugal adoita pronunciarse maioritariamente como nós pronunciamos o x (sh ou /ʃ/). Xa sei que moitos han dicir que no norte o ch tamén se pronuncia como o facemos nós (tch ou /tʃ/), pero cumpriría recordar que é unha variedade dialectal pouco estendida (eu diría máis, en vías de extinción porque a xente nova “pasa” olimpicamente dese fonema).

Pero bueno… imos ao asunto. Unha das palabras que inclúen ch en portugués é “chefe“, e esa tamén a proposta reintegrata para o termo. O que pasa é que no portugués “chefe” se le “xefe” (ou /ʃɛf/, con x, igual ca nós). Pero seguindo a proposta do reintegracionismo deberiamos de pronunciar “tchefe” /tʃɛfe/). Alguén se imaxina en Galicia alguén dicindo “tchefe”? Existe algunha terremota onde se diga “tchefe”?

Bastantes problemas temos para erradicar o castelanismo “ghefe” polo galego “xefe”… Non verán tarefa imposible que alguén poida dicir “tchefe“? Ou peor… “tchefa“, “tchefia” (pronunciado “tchefía“, con acento no i), “tchefatura“… ou incluso “tchefiar“, que é un galicismo flagrante que o portugués absorbeu e que é completamente descoñecido para nós… Carmela, ilústranos.

Iso si, agradécese esta definición da palabra que aparece no Estraviz:

Pessoa a quem se quer dirigir a palabra, mas de quem se desconhece o nome, a profissom.

Eu suxeriría tamén engadir tamén estoutra

Forma cariñosa de designar a parella de alguén.

Por certo: aviso. Non debe existir “chefaço” como aumentativo do “chefe” en portugués, segundo din no ciberdúvidas. Unha mágoa: “xefazo” mola. E outra cousa, falando do ciberdúvidas… Hai algúns lingüistas de alí que condenan o uso do feminino “chefa“ en portugués.

O feminino de chefe é igualmente chefe, ou seja, chefe é um nome utilizado nos dois gé[ê]neros, masculino e feminino. Sublinhe-se que, em contextos muito particulares, que envolvem, por exemplo, ironia ou zombaria, a palavra “chefa” pode ser encontrada.

Ou sexa que “chefa“, segundo estes, é só para mofa ou ironía… Non podo estar máis en contra.
Anda, mira… non son portugués, non o falo habitualmente e ata me atrevo a “opinar”… Que atrevemento!

59 comments Xaneiro 24th, 2009