alema

CPLP: Burra grande, ande ou non ande

Un amigo meu portugués adoita dicir que a relación que ten Portugal coas súas antigas colonias, o seu desexo de establecer vínculos de amizade e cooperación, responde en parte a unha mala conciencia histórica da antiga metrópole por deixar tiradas e sumidas na miseria as súas posesións africanas en plena Revolución dos Caraveis.

O caso é que 22 anos despois daquela data histórica, Portugal deulles impulso ás súas relacións cos seus ex-dominios africanos mediante a creación da chamada Comunidade de Países de Língua Portuguesa, da que tamén forma parte O Brasil, o estado que máis falantes achega (a gran maioría dos seus 186 millóns de habitantes fronte aos 10 millóns de Portugal).

Actualmente, a CPLP conta con oito estados membros cunha característica común: teñen o portugués como lingua oficial (aínda que Timor Leste, o último incorporado a este club da lusofonía, ten o tétum como lingua cooficial… e principal tamén). Pero ollo! Non todos os integrantes da CPLP gozan do mesmo ‘grao de lusofonía’, por dicilo así.

En Mozambique, por exemplo, o país lusoafricano máis poboado, fala o portugués o 40% da poboación, aínda que só o 6,5% son falantes nativos. En Angola, emprega a lingua de Camões o 60% da poboación. O resto son falantes de linguas coma o kongo, o chokwe ou o mbundu (coas súas variedades do norte e do sur).

Na pobrísima Guinea-Bissau, onde só o 40% da xente sabe ler e escribir, o portugués oficial comparte protagonismo con linguas locais e o crioulo, lingua que por certo cada vez ten máis peso en Cabo Verde. En San Tomé e Príncipe tamén se recoñecen as linguas locais que falan boa parte dos seus 150.000 habitantes. E de Timor Leste, mellor non falar… Alí o portugués é falado por ben pouca xente (menos do 5% da súa poboación de dun millón de habitantes), a pesar de que é oficial.

Bueno, iso éche o que hai. Pero o que xa roza o ridículo, ao meu entender, é a pretensión da CPLP de facer membros a todo meter, seguindo a máxima de “burra grande, ande ou non ande”. Por moitas voltas que lle dea á cabeza non sei que carallo pintan como “observadores asociados” o Senagal, as illas Mauricio e Guinea Ecuatorial, onde o portugués seguro que é proporcionalmente menos falado ca en Timor Oriental.

O de Guinea Ecuatorial chama especialmente atención… a cobertura que se lle dá ao ditador Teodoro Obiang, que converteu “de palabra” o portugués en idioma oficial do país. Coma sen non tiveran idiomas oficiais dabondo: español, francés, fang, bube e annobonés… e agora tamén portugués, segundo sinala a CPLP, a pesar de que non habería ningún documento oficial que así o acredite.

Pero atención aos países e territorios que están “en lista de espera” para converterse en membros asociados: Andorra, Marrocos, Filipinas, Croacia, Romanía, Ucraína, Indonesia (estado opresor de Timor Leste)… e tamén a antiga colonia de Malaca e Goa (onde entre as dúas debe haber menos falantes de portugués que reintegratas hai en Galicia).

E no medio deste panorama hai dúas peticións para ser membros de pleno dereito: unha é Macao (onde falan portugués unhas 3.000 persoas, 0,6% dos seus 500.000 habitantes) e agárrense… outra é Galicia, segundo informa a wikipedia. E aquí véxome na obriga de citar a wikipedia portuguesa e este apartado da definición de CPLP redactado, estou por apostar, por un reintegracionista totalmente imparcial.

O Movimento Lusófono galego defende a ingressão de Galiza na CPLP. Com uma ampla tradição científica apoiada nos grandes filólogos e romanistas internacionais que afirmam que a língua hoje falada na Galiza é Português, este movimento surge[2] após um Decreto-Lei espanhol em 1983 que separa ortograficamente a língua do sistema ortográfico internacional, apanhando os rasgos mais identitários da ortografia espanhola como, por exemplo, o ñ em vez do nh, i.e. fariña em vez de farinha (espanhol harina). Esta norma criada na década de 80[3] continua a ser promulgada pelo Governo Regional da Galiza e reprime[4] a todos os cidadãos que utilizarem a normal internacional do português.

O sindicato maioritário[5] galego, a Confederação Intersindical Galega faz parte da Comunidade Sindical dos Países de Língua Portuguesa com o estatuto de observador.

Em declarações recentes[6], a responsável pela cultura no governo autónomo da Galiza Junta da Galiza, tem assinalado a vontade do seu governo, de estudar a possível entrada da Galiza na CPLP.

Embora haja muitas tentativas[7], personalidades e colectivos que defendam a integração oficial da Galiza na CPLP, só há três a nível nacional que a defendam abertamente: a Associação de Amizade Galiza-Portugal, a AGAL e o Movimento Defesa da Língua.

En fin… Non vou facer moitos fincapé arredor deste pequeno panfleto propagandístico: só dubido da “ampla tradição científica” que afirma que a lingua falada en Galicia “é português“, do vitimismo ante a suposta “represión” aos que escriben aquí en “norma internacional” do portugués, da intención da Xunta (non concretizada xamais) de estudar a posible “entrada” de Galicia na CPLP,…

E digo máis… Dado que na CPLP poden entrar territorios onde o número de falantes é ridículo… Por que non creamos nós unha Comunidade de Países Galegofalantes (a CPG), onde participen todos os estados que acolleron os emigrantes galegos que espallaron o noso idioma around the world? Estou seguro de que en Suíza ou na Arxentina hai máis galegofalantes que persoas falan portugués en Goa ou en Macao. Que carallo!

54 comments Xaneiro 23rd, 2009