Falar empregando topónimos estranxeiros en V.O., un snobismo coma outro calquera
6/Outubro/2008
Nos últimos tempos estamos asistindo a un fenómeno moi curioso: o uso de topónimos estranxeiros en versión orixinal mesmo falando en galego. Explícome: en vez de traducir aqueles nomes de lugar que teñen unha equivalencia no noso idioma, óptase polo topónimo tal e como se escribe na súa lingua de orixe, de tal forma que se di: “Visitei London, Milano, Stockholm e København” ou “Crna Gora e Cymru estreitan relacións”. Pois ben, para min iso non deixa de ser un snobismo (ou esnobismo) coma outro calquera.
Todas as linguas teñen exónimos (é dicir, topónimos estranxeiros) “adaptados” a elas… absolutamente todas. Por que nós habiamos de prescindir deles? E sobre todo, con que obxectivo? Son eu menos “respectuoso” por dicir “Xirona” cando un catalán di, por exemplo, “La Corunya”? É máis: vou escaravellar na ferida. Por que non vou dicir eu “Xetafe” se no castelán non é incorrecto dicir “Orense”?
E ollo! Non estou defendendo o uso de toponimia “deturpada”. Non. Considero que as administracións públicas españolas deben empregar os topónimos oficiais dos territorios con lingua propia e mesmo me parece ofensivo que non o fagan porque así o din claramente as leis… O castelán é libre de adaptar os topónimos como considere oportuno (como de feito así o fai a RAE, que recomenda o uso de “La Coruña” salvo en documentos oficiais); outra cousa son as aberracións e as imposicións ás que nos vimos sometidos os galegos por culpa dunha mala castelanización dos nosos topónimos.
Por outro lado, o uso de exónimos “orixinais” pode levarnos tamén a algún que outro desgusto. Tal é o caso do topónimo “Vegadeo”. Teoricamente ese é o topónimo “oficial” desa vila asturiana fronteiriza con Galicia. De levarmos á práctica o uso de exónimos orixinais, así é como deberiamos dicir nós, posto que oficialmente é así como se designa a vila. Pola contra, de empregarmos a táctica que utilizan todas as linguas, a adaptación de topónimos, o normal sería referirnos a “A Veiga” (topónimo galego) en vez de “Vegadeo”.
Outro punto fraco dos exónimos en V.O. son a pronuncia. Na Internet queda moi bonitiño e moi fixe escribir Cymru e Hrvatska, por exemplo. Pero… como carallo pronunciamos iso “á galega”? Seguramente que mal. A adaptación dos topónimos está precisamente para iso: para facilitar unha mellor comprensión entre os falantes dunha lingua. Falar sempre en clave de V.O. obrigaríanos a coñecer nocións mínimas de todos os idiomas do mundo! E iso, en principio, parece inviable.
Por outra parte, considero que os exónimos adaptados tamén forman parte do patrimonio da nosa lingua. Como que non? E logo por que ten que ser menos parte do galego “Nova York” ca “O Carballiño”, ou “Atenas” ca “Boqueixón”?
E unha última cousa. Como carallo se adaptan os topónimos escritos na súa lingua orixinal con caracteres non latinos? Por lóxica, habería que escribir, por exemplo, “Viñeron turistas de الرباط e Санкт-Петербу́рг”. E se ao final acabo por escribir “Viñeron turistas de Ar-Ribāṭ e Sankt Peterburg”, postos a “deturpar”, por que non me deixo de caralladas e escribo directamente o que todo o mundo comprende: “Viñeron turistas de Rabat e San Petersburgo”?
Arriba os exónimos en galego!
Artigo gardado en: lingua



21 comentarios Deixa o teu comentario
1. lurinha | 6/Outubro/2008 at 0:30
Pois olhe que eu penso totalmente ao contrário de vocè.
Serei umha snob?
Amanhã pergunto-lho à minha mãe, que é mui sabia, a ver que me di.
Agora tenho soneca e vou durmir.
Vem Pedro Cosco baixanddo a encosta do val.
2. Gerardinho2000 | 6/Outubro/2008 at 0:55
Interessante artigo que subscrevo num 80 ou 90%.
3. berto | 6/Outubro/2008 at 8:50
a min sempre me pareceu moi razonable (anque moitas veces terriblemente criticada) a posición da(s) wikipedia(s) sobre isto:
4. lurinha | 6/Outubro/2008 at 9:32
Pois olhe que eu, quando pronúncio esses nomes no seu idioma original, vivo-os como se estiver viajando alô, e escuitando às suas gentes a parolar num café.
Será que som umha esnob, pero encanta-me quando os marinheiros de Camarinhas contam algumha das suas histórias de mulheres e dim Antuerpe, ou Capetom,ou os emigrantes contam que trabalharom em Bassel, ou em Genéva, ou em Lossam, ou em Brussel. pronunciado à sua maneira. Esses nomes tem aroma de história. A história da sua viagem e a sua aventura vital.
Meus tios emigrarom a Buenos Aires, co que implica de desconhecemento da língua espanhola e o que tiveram que sofrer num meio urbano, desconhecido e hispano-falante. Dessas cousas hà que deixar constáncia.
Ao milhor, até som umha snob e todo…Nunca se sabe…
5. pablo | 6/Outubro/2008 at 9:40
Pois sí, puro snobismo. Haiche que ser moi repugnantiño de dios para andar dicindo “hoxe xoga la France (porque sería con artigo, ou?) contra Magyarország. E quen sabe pronunciar iso? Os húngaros usan artigo?
Isto lémbrame o caso irlandés. Despois de vivir bastantes anos en Irlanda sóame moi raro o de Éire (en inglés non se utiliza), e xa non digamos Baile Átha Cliath (Dublín), sobre todo cando o listo de turno as pronuncia á galega, que é bastante diferente da pronuncia orixinal, como no caso do famoso “samhaín” ou halloween irlandés. Alguén importou a palabriña, quedou moi cético-enxebre pero pronunciado orixinalmente non soa nin parecido.
O dos topónimos galegos é outra leria. É bastante difícil diferenciar entre un topónimo castelanizado e un deturpado. Nin todo o mundo pode facer un estudio etimolóxico do topónimo para saber cal empregar.
6. pablo | 6/Outubro/2008 at 9:46
Estou de acordo con lurinha no caso dos topónimos da emigración. Na miña case dise Basel, Losán, o candón vuduá, Bordó… e a mín particularmente gústame oir iso de Capetón ou Niuchesi.
7. lurinha | 6/Outubro/2008 at 9:55
Nom seja exagerado…
Pessoalmente, quando falo de topónimos nom me refiro a dizer La France nem United Kingdom.
Mas o de Eire…Aí já nom é o mesmo.
A verde Eirim, se nom lhe mantemos o seu topónimo original, vai ficar sem ele para sempre.
O mesmo que as cidades nas que um tem vivido ou visita.
Se traduzes o nome, é como se perdesses o recendo do café.
Ainda me acordo das cidades que vissitei e que formam parte da minha memória, com a música das suas palavras desconhecidas para mim, mas tão evocadoras: Mesmo me encantaria saber escrever seu nome na língua própria.
As cidades de Al Maghreb-Marrocos para os europeus- sei-nas ler em árabe e tamém escrever seu nome. Morrakosh, Tanja, Fés- este E é meio A-.
8. lurinha | 6/Outubro/2008 at 10:01
Vaia, Pablinho!
Como une a história comum!
Realmente, é o que fai umha cultura.
E nom me refiro à História dos reis, guerras com armas, e demais, que tamém.
Mas essa história das histórias. Das histórias da gente que emigra, trabalha, sofre, disfruta, da mesma maneira…Essas histórias som as que construem e modelam as culturas.
O que nom vive essas histórias sempre fica desubicado a respeito da própria cultura.
Vive na nave nodriça da globaliçaçom.
9. alema | 6/Outubro/2008 at 12:31
#2 ei… quedei coa gana de saber en que 10%-20& non concordamos
#3
está ben a máxima da wikipedia… con todo, quería matizar que no caso da wikipedia española hai verdadeiras aberracións. eu entendo que un españolito da rúa queira dicir e diga “Orense”, o que xa non me parece tan ben é que desde unha enciclopedia comunitaria e en rede se espallen malas traducións e adaptacións aberrantes da nosa toponimia.
por que se traduce “Vivero” e non “Ribera”? ou os casos de “Niño de la Guía” e cousas desas… eu creo que a wikipedia está para formar e non para deformar, como acontece en moitos casos coa wikipedia española.
10. lurinha | 6/Outubro/2008 at 13:00
É que a deturpação e o desprezo som os sinais de identidade do “Espanhol”.
E nom me refiro aos andaluces, extremenhos ou madrilenhos em geral. Nunca se pode falar de geralidades, mas de ideias espalhadas por indivíduos sós ou associados. Refiro-me aos nacionalistas espanhois que, por desgraça, ainda seguem a manipular a realidade e a ter o poder.
11. alema | 6/Outubro/2008 at 13:02
#10
en reintegrata dise “madrileno” sen nh, creo
aínda que (flipo) o Estraviz admite tamén madrilense, madrilês.
escarállome xD
12. Gerardinho2000 | 6/Outubro/2008 at 14:17
#11 Esses gentílicos também os admite a RAE
Não te escaralhes, que não sei se estará aberto o mecânico XD XD
#9 Quando tenha algo mais de tempo já cho comentarei.
13. alema | 6/Outubro/2008 at 14:28
#12 Escándalo: o Estraviz copia TAMÉN do dicionario da RAE!
14. lurinha | 6/Outubro/2008 at 17:01
O do mecánico, estivo bem. Ainda me rim um anaco.
15. Gerardinho2000 | 6/Outubro/2008 at 20:32
#13 “Tamén”? Desde quando um dicionário não utiliza córpus de outros? E paraste a pensar em quantas palavras e definições SÓ aparecem no e-Estraviz? :p
E que eu saiba não é copiar do dicionário da RAE, já que esses mesmos gentílicos aparecem no dicionário da Priberam
16. alema | 6/Outubro/2008 at 20:35
#15 ok ok… entón copiouse do priberam
17. Gerardinho2000 | 6/Outubro/2008 at 20:46
#16 O e-Estraviz é anterior
18. lurinha | 7/Outubro/2008 at 10:17
Senhor alema: Vai ser certo que tem de ir ao talher.
Entre o espanhol e o portugués, tem vocé umha esquizofrénia linguística de muito nabo…
19. alema | 7/Outubro/2008 at 10:25
#18 mire, non.
sabe o que me pasa a min? que vexo o galego, o portugués, o español… como cousas serias e independentes… e non me molan as mesturas trapalleiras
(e agora dirá vostede o de sempre: españolista, ñañañañaña)
20. :: madeira de uz | De gal&hellip | 23/Outubro/2008 at 20:59
[...] os idiomas, e muitas vezes a não adaptação leva a sérios atrancos para a súa pronúncia, como bem assinalava há um tempinho Alema. Como se pode reclamar para outros um suposto respeito quando no mesmo artigo [...]
21. Endónimos e exónimos ·&hellip | 26/Xaneiro/2009 at 1:28
[...] do seu blog, desta tendencia como dun snobismo (ou esnobismo) coma outro calquera e remataba cun Arriba os exónimos en galego! que aproveito para apoiar desde aquí cun concurso para snobs xogo para acertar con nomes de [...]
Deixa un comentario
HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
Trackback deste artigo | Subscribirse aos comentarios mediante RSS