Falar empregando topónimos estranxeiros en V.O., un snobismo coma outro calquera

6/Outubro/2008

Nos últimos tempos estamos asistindo a un fenómeno moi curioso: o uso de topónimos estranxeiros en versión orixinal mesmo falando en galego. Explícome: en vez de traducir aqueles nomes de lugar que teñen unha equivalencia no noso idioma, óptase polo topónimo tal e como se escribe na súa lingua de orixe, de tal forma que se di: “Visitei London, Milano, Stockholm e København” ou “Crna Gora e Cymru estreitan relacións”. Pois ben, para min iso non deixa de ser un snobismo (ou esnobismo) coma outro calquera.

Todas as linguas teñen exónimos (é dicir, topónimos estranxeiros) “adaptados” a elas… absolutamente todas. Por que nós habiamos de prescindir deles? E sobre todo, con que obxectivo? Son eu menos “respectuoso” por dicir “Xirona” cando un catalán di, por exemplo, “La Corunya”? É máis: vou escaravellar na ferida. Por que non vou dicir eu “Xetafe” se no castelán non é incorrecto dicir “Orense”?

E ollo! Non estou defendendo o uso de toponimia “deturpada”. Non. Considero que as administracións públicas españolas deben empregar os topónimos oficiais dos territorios con lingua propia e mesmo me parece ofensivo que non o fagan porque así o din claramente as leis… O castelán é libre de adaptar os topónimos como considere oportuno (como de feito así o fai a RAE, que recomenda o uso de “La Coruña” salvo en documentos oficiais); outra cousa son as aberracións e as imposicións ás que nos vimos sometidos os galegos por culpa dunha mala castelanización dos nosos topónimos.

Por outro lado, o uso de exónimos “orixinais” pode levarnos tamén a algún que outro desgusto. Tal é o caso do topónimo “Vegadeo”. Teoricamente ese é o topónimo “oficial” desa vila asturiana fronteiriza con Galicia. De levarmos á práctica o uso de exónimos orixinais, así é como deberiamos dicir nós, posto que oficialmente é así como se designa a vila. Pola contra, de empregarmos a táctica que utilizan todas as linguas, a adaptación de topónimos, o normal sería referirnos a “A Veiga” (topónimo galego) en vez de “Vegadeo”.

Outro punto fraco dos exónimos en V.O. son a pronuncia. Na Internet queda moi bonitiño e moi fixe escribir Cymru e Hrvatska, por exemplo. Pero… como carallo pronunciamos iso “á galega”? Seguramente que mal. A adaptación dos topónimos está precisamente para iso: para facilitar unha mellor comprensión entre os falantes dunha lingua. Falar sempre en clave de V.O. obrigaríanos a coñecer nocións mínimas de todos os idiomas do mundo! E iso, en principio, parece inviable.

Por outra parte, considero que os exónimos adaptados tamén forman parte do patrimonio da nosa lingua. Como que non? E logo por que ten que ser menos parte do galego “Nova York” ca “O Carballiño”, ou “Atenas” ca “Boqueixón”?

E unha última cousa. Como carallo se adaptan os topónimos escritos na súa lingua orixinal con caracteres non latinos? Por lóxica, habería que escribir, por exemplo, “Viñeron turistas de الرباط e Санкт-Петербу́рг”. E se ao final acabo por escribir “Viñeron turistas de Ar-Ribāṭ e Sankt Peterburg”, postos a “deturpar”, por que non me deixo de caralladas e escribo directamente o que todo o mundo comprende: “Viñeron turistas de Rabat e San Petersburgo”?

Arriba os exónimos en galego!

Artigo gardado en: lingua

21 comentarios Deixa o teu comentario

  • 1. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 0:30

    Pois olhe que eu penso totalmente ao contrário de vocè.
    Serei umha snob?
    Amanhã pergunto-lho à minha mãe, que é mui sabia, a ver que me di.
    Agora tenho soneca e vou durmir.
    Vem Pedro Cosco baixanddo a encosta do val.

  • 2. Gerardinho2000  |  6/Outubro/2008 at 0:55

    Interessante artigo que subscrevo num 80 ou 90%.

  • 3. berto  |  6/Outubro/2008 at 8:50

    a min sempre me pareceu moi razonable (anque moitas veces terriblemente criticada) a posición da(s) wikipedia(s) sobre isto:

    se hai nome coñecido para ese sitio na nosa língua usámolo, senón usamos o nome no idioma orixinal

  • 4. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 9:32

    Pois olhe que eu, quando pronúncio esses nomes no seu idioma original, vivo-os como se estiver viajando alô, e escuitando às suas gentes a parolar num café.
    Será que som umha esnob, pero encanta-me quando os marinheiros de Camarinhas contam algumha das suas histórias de mulheres e dim Antuerpe, ou Capetom,ou os emigrantes contam que trabalharom em Bassel, ou em Genéva, ou em Lossam, ou em Brussel. pronunciado à sua maneira. Esses nomes tem aroma de história. A história da sua viagem e a sua aventura vital.
    Meus tios emigrarom a Buenos Aires, co que implica de desconhecemento da língua espanhola e o que tiveram que sofrer num meio urbano, desconhecido e hispano-falante. Dessas cousas hà que deixar constáncia.
    Ao milhor, até som umha snob e todo…Nunca se sabe…

  • 5. pablo  |  6/Outubro/2008 at 9:40

    Pois sí, puro snobismo. Haiche que ser moi repugnantiño de dios para andar dicindo “hoxe xoga la France (porque sería con artigo, ou?) contra Magyarország. E quen sabe pronunciar iso? Os húngaros usan artigo?
    Isto lémbrame o caso irlandés. Despois de vivir bastantes anos en Irlanda sóame moi raro o de Éire (en inglés non se utiliza), e xa non digamos Baile Átha Cliath (Dublín), sobre todo cando o listo de turno as pronuncia á galega, que é bastante diferente da pronuncia orixinal, como no caso do famoso “samhaín” ou halloween irlandés. Alguén importou a palabriña, quedou moi cético-enxebre pero pronunciado orixinalmente non soa nin parecido.

    O dos topónimos galegos é outra leria. É bastante difícil diferenciar entre un topónimo castelanizado e un deturpado. Nin todo o mundo pode facer un estudio etimolóxico do topónimo para saber cal empregar.

  • 6. pablo  |  6/Outubro/2008 at 9:46

    Estou de acordo con lurinha no caso dos topónimos da emigración. Na miña case dise Basel, Losán, o candón vuduá, Bordó… e a mín particularmente gústame oir iso de Capetón ou Niuchesi.

  • 7. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 9:55

    Nom seja exagerado…
    Pessoalmente, quando falo de topónimos nom me refiro a dizer La France nem United Kingdom.
    Mas o de Eire…Aí já nom é o mesmo.
    A verde Eirim, se nom lhe mantemos o seu topónimo original, vai ficar sem ele para sempre.
    O mesmo que as cidades nas que um tem vivido ou visita.
    Se traduzes o nome, é como se perdesses o recendo do café.
    Ainda me acordo das cidades que vissitei e que formam parte da minha memória, com a música das suas palavras desconhecidas para mim, mas tão evocadoras: Mesmo me encantaria saber escrever seu nome na língua própria.
    As cidades de Al Maghreb-Marrocos para os europeus- sei-nas ler em árabe e tamém escrever seu nome. Morrakosh, Tanja, Fés- este E é meio A-.

  • 8. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 10:01

    Vaia, Pablinho!
    Como une a história comum!
    Realmente, é o que fai umha cultura.
    E nom me refiro à História dos reis, guerras com armas, e demais, que tamém.
    Mas essa história das histórias. Das histórias da gente que emigra, trabalha, sofre, disfruta, da mesma maneira…Essas histórias som as que construem e modelam as culturas.
    O que nom vive essas histórias sempre fica desubicado a respeito da própria cultura.
    Vive na nave nodriça da globaliçaçom.

  • 9. alema  |  6/Outubro/2008 at 12:31

    #2 ei… quedei coa gana de saber en que 10%-20& non concordamos :)

    #3
    está ben a máxima da wikipedia… con todo, quería matizar que no caso da wikipedia española hai verdadeiras aberracións. eu entendo que un españolito da rúa queira dicir e diga “Orense”, o que xa non me parece tan ben é que desde unha enciclopedia comunitaria e en rede se espallen malas traducións e adaptacións aberrantes da nosa toponimia.

    por que se traduce “Vivero” e non “Ribera”? ou os casos de “Niño de la Guía” e cousas desas… eu creo que a wikipedia está para formar e non para deformar, como acontece en moitos casos coa wikipedia española.

  • 10. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 13:00

    É que a deturpação e o desprezo som os sinais de identidade do “Espanhol”.
    E nom me refiro aos andaluces, extremenhos ou madrilenhos em geral. Nunca se pode falar de geralidades, mas de ideias espalhadas por indivíduos sós ou associados. Refiro-me aos nacionalistas espanhois que, por desgraça, ainda seguem a manipular a realidade e a ter o poder.

  • 11. alema  |  6/Outubro/2008 at 13:02

    #10
    en reintegrata dise “madrileno” sen nh, creo :D
    aínda que (flipo) o Estraviz admite tamén madrilense, madrilês.
    escarállome xD

  • 12. Gerardinho2000  |  6/Outubro/2008 at 14:17

    #11 Esses gentílicos também os admite a RAE :D Não te escaralhes, que não sei se estará aberto o mecânico XD XD

    #9 Quando tenha algo mais de tempo já cho comentarei.

  • 13. alema  |  6/Outubro/2008 at 14:28

    #12 Escándalo: o Estraviz copia TAMÉN do dicionario da RAE! :D

  • 14. lurinha  |  6/Outubro/2008 at 17:01

    O do mecánico, estivo bem. Ainda me rim um anaco.

  • 15. Gerardinho2000  |  6/Outubro/2008 at 20:32

    #13 “Tamén”? Desde quando um dicionário não utiliza córpus de outros? E paraste a pensar em quantas palavras e definições SÓ aparecem no e-Estraviz? :p

    E que eu saiba não é copiar do dicionário da RAE, já que esses mesmos gentílicos aparecem no dicionário da Priberam ;-)

  • 16. alema  |  6/Outubro/2008 at 20:35

    #15 ok ok… entón copiouse do priberam :D

  • 17. Gerardinho2000  |  6/Outubro/2008 at 20:46

    #16 O e-Estraviz é anterior ;-)

  • 18. lurinha  |  7/Outubro/2008 at 10:17

    Senhor alema: Vai ser certo que tem de ir ao talher.
    Entre o espanhol e o portugués, tem vocé umha esquizofrénia linguística de muito nabo…

  • 19. alema  |  7/Outubro/2008 at 10:25

    #18 mire, non.
    sabe o que me pasa a min? que vexo o galego, o portugués, o español… como cousas serias e independentes… e non me molan as mesturas trapalleiras :D
    (e agora dirá vostede o de sempre: españolista, ñañañañaña)

  • 20. :: madeira de uz | De gal&hellip  |  23/Outubro/2008 at 20:59

    [...] os idiomas, e muitas vezes a não adaptação leva a sérios atrancos para a súa pronúncia, como bem assinalava há um tempinho Alema. Como se pode reclamar para outros um suposto respeito quando no mesmo artigo [...]

  • 21. Endónimos e exónimos ·&hellip  |  26/Xaneiro/2009 at 1:28

    [...] do seu blog, desta tendencia como dun snobismo (ou esnobismo) coma outro calquera e remataba cun Arriba os exónimos en galego! que aproveito para apoiar desde aquí cun concurso para snobs xogo para acertar con nomes de [...]

Deixa un comentario

Obrigatorio

Obrigatorio, oculto

HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deste artigo  |  Subscribirse aos comentarios mediante RSS


AVISOS

Últimos comentarios

E ti que galego falas na escala de alema? aquí

Mini-chat

Latest on Mon, 00:28

aita: hai alguén aquí? teño unha dúbida: cando se usa 'ó' e cando 'ao'

magnummare: ... un que funcione, porque xa vexo que o teu no vai moi ben... XD XD

magnummare: Señor alema!! com introduciu iso que ten ai de "este blog en portugues automatico"? grasias de antebraso!! :P

Yuji: Obrigado Aloquete. Vou colocar na minha lista pra quando pedir livros galegos! :) Ah sim, e achei um artigo seu sobre literatura galega em Portugal, [...]

Aloquete: Yuji, um romance magnífico é PAPAVENTOS, de Xavier Queipo. Cosmopolita, mas galego de cima a baixo.

» Escribe algo



Featured Advertiser

Artigos recentes

 

Categorí­as

Tags

Meta