Interesantes reflexións sobre “bueno” en catalán… non é un demo con cornos!

13/Setembro/2008

Recordades a entrevista na que Carod-Rovira anunciou que ía facer unha campaña para que os catalanfalantes non cambiasen ao castelán? Si, ho… do que falamos hai un par de días… Bueno, pois vaia sorpresa cando por medio do amigo mourullo coñezo que tamén falaron sobre a posibilidade de que se admita a interxección “bueno” en catalán. As reflexións que fan son interesantísimas; só vos adianto que non se condena en absoluto o seu uso. Os que falan son vicepresidente da Generalitat, Josep Lluís Carod-Rovira (que é filólogo, por certo), o presentador de ‘El dia a la COM’, Joan Duran, e o lingüista do programa, Rudolf Ortega.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Interpretacións que fago eu deste fragmento:

1) O debate de “bueno” tamén existe na lingua catalá. Eles falan de “pues” e “desde luego” pero esas expresións nós ben que as temos plenamente galegas (”pois“, “desde logo“)

2) O lingüista e o locutor do programa cren que “bueno” acabará admitíndose en catalán, aínda que Carod-Rovira cre que non será así (dous contra un, hehe).

3) O lingüista do programa di que non é grave utilizalas porque os principais barbarismos da lingua catalá xa se están erradicando, mentres que hai outros que non se dan eliminado (caso de “bueno”). Considero que existe un paralelismo claro co galego a este respecto.

4) O lingüista do programa comenta que os medios de comunicación practicamente non poden facer nada para “corrixir” barbarismos como “bueno”; e recorda que eses medios mesmo permiten que se empreguen porque son de uso universal, por dicilo dalgunha forma.

5) Carod-Rovira recorda que todos os idiomas acaban por aceptar palabras doutras linguas, e di que os barbarismos cambian cos anos… e que algúns pasan a ser “normais” nas linguas receptoras (caso de “maco/maca” procedente do “majo/maja” castelán).

E eu engado: existe algunha posibilidade de erradicar o “bueno” da fala dos galegos? A miña resposta é un “non” rotundo. Por iso avogo, xunto con outra moita xente, pola súa inclusión nos dicionarios de lingua galega… e catalá tamén, claro! :D

Artigo gardado en: lingua, reintegratas

21 comentarios Deixa o teu comentario

  • 1. Gerardinho2000  |  13/Setembro/2008 at 0:26

    Já che comentara eu que existia o debate também na Catalunha :p Sempre considerei o senhor Carod-Rovira com uma pessoa bastante cabal (com algum erro já conhecido :p), e neste caso a minha postura também está bastante próxima da sua.

  • 2. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 0:59

    A diferença é que os barbarismos do espanhol no galego, não se tendem a erradicar com campanha nemuma.

  • 3. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 1:04

    Aquí passa ao revês. Os filhos são os que inçam a lingua de barbarismos. Em Catalunya, são os pais. Os filhos falam milhor.
    Sempre manipulando, por não perder o costume.

  • 4. turonio  |  13/Setembro/2008 at 7:49

    Unha cousa é aceptar palabras doutras linguas e outra cousa é acabar buscando as palabras da lingua propia no medio de tantas en castelán. Se a batalla é Bueno agora, logo virán Diós, os J e G con pronunciación castelá, tenedor, hermano (que xa se introduciu en portugués)…
    unha chea de palabras castelás que no galego só contaminan. É posible que lles acabemos poñendo o carteliño de “dicir bueno mata” pero que permitamos que estea ao dispor do público en todas as esquinas.
    Bueno non é galego! En cambio a expresión Bo! ou Boh! tan metida no castelán si que é galega e non creo que ninguén se moleste en introducila (ou defender que se introduza) no lexicón español.

  • 5. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 9:22

    Acabaremos como Puerto Rico, brother.

  • 6. alema  |  13/Setembro/2008 at 11:45

    #3 “Aquí passa ao revês. Os filhos são os que inçam a lingua de barbarismos. Em Catalunya, são os pais. Os filhos falam milhor.”

    Certamente, lurinha. O reintegracionismo agudo que padece impídelle ver a realidade, outra vez.

    Aquí os fillos están máis alfabetizados en galego ca os seus pais, igual ca en Cataluña. Déixeseme de dramas!

    #4

    - “Se a batalla é Bueno agora, logo virán Diós, os J e G con pronunciación castelá, tenedor, hermano (que xa se introduciu en portugués)…”

    iso non é así… xa explicamos en posts anteriores que o caso de bueno era puntual; trátase de admitir a súa interxección, non o adxectivo, e non ten por que supoñer unha entrada masiva de palabras castelás, dado que Dios ten equivalente en Deus (e xa se usa), tenedor-garfo, hermano-irmán, e o j e o g (letras que por certo queren introducir na escrita os reintegracionistas e aquí ninguén di nada).

    polo tanto, falamos dun caso concreto non dunha avalancha. falamos de admitir como propia unha palabra documentada literariamente desde hai máis de 150 anos, unha palabra que non se dará extinguido porque os propios lingüistas asumen que non se pode erradicar.

    - hai moitos barbarismos galegos ou galeguismos no castelán que se fala en Galicia… quen dixo que non? “voy coger el colo”, “no doy hecho”, etc. supoño que, por exemplo, se “colo” non se dá erradicado do castelán de Galicia ben podía ser admitido no castelán como unha variante dialectal… por que non?

    - Boh! e Bo! non son equivalentes a “bueno”. “boh” utilízase como equivalente a “que parvada!” pero a interxección “bueno” ten outros moitos significados.

  • 7. Gerardinho2000  |  13/Setembro/2008 at 13:25

    “Aquí os fillos están máis alfabetizados en galego ca os seus pais, igual ca en Cataluña. Déixeseme de dramas! ”

    Porém, na maior parte dos casos os filhos falam pior galego do que os seus pais… e em muitos casos já só falam castelhano!

  • 8. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 13:32

    Gerardinho. Não há mais surdo que o que não quer ouvir, nem mais cego que o que não quer ver.
    Ou não ve porque desconhece. Pensa que o galego se inventou agora, de trinta anos acó.
    O.K. alema, brother. Bueno, acabó-se la andrómena.
    Cho digo eu, que som da Gaiteira, neno.

  • 9. alema  |  13/Setembro/2008 at 13:34

    #7 adepende ou aseghun

    os que maman galego na casa non falan peor ca os seus pais seguro!

    e tamén hai moitos rapaces de pais castelanfalantes que aprenden galego na escola

    nin todo é tan negro nin todo é tan branco

    evidentemente, hai que mellorar o ensino de galego oral… pero os que presentan máis eivas son os fillos de lugares onde o castelán é a lingua principal (as cidades, sobre todo)

  • 10. alema  |  13/Setembro/2008 at 14:26

    #8 agora que o di: “andrómena” non aparece nos dicionarios portugueses…

  • 11. castelhano  |  13/Setembro/2008 at 17:58

    Y luego “dios” no es uma interjecciom, Alema, me cago em dios? Y luego no lo diz ni dios? Sabe dios … !
    La gente puede dezir como quisierem, Alema, que digam bueno, dios, etc, etc, mas que no se enganhem a si próprios: há ya palavras galhegas para esses significados: bom, deus, etc, etc.
    Lo que passa es que es mas doado dezir “ai no! bueno es galhego, porque lo diz todo el mundo …” que admitir la realidad mucho mas prosaica de que em la galizia todo DIOS mistura galego com castelhano. Ora, quiem es honesto para dizir, “yo no hablo uma lengua, mas misturo doas”?
    La verdad duele, Alema. Sigam autoenganhándo-se, no hazem mas que enfondar-se mas y mas em su própria lama espanholista …

  • 12. castelhano  |  13/Setembro/2008 at 18:10

    La última piada del Alema, o aliás, la primera: va el y sus compinches urbanitas castelhano-hablantes criar uma norma standard para uma lengua que tiene ya dos firmemente estabelecidas. Ora vam los grandes escritores galhegos del siglo XXI, case que todos castelhano hablantes y que tienem que recorrir al dicionário a cada frase (si tienem vagar) para escrever las sus grandes creaciones literárias (alimentadas e inspiradas em las de la lengua castelhana que les impusierom em casa y em la escuela) a proclamarse como adalides da la lengua galhega. Intelectuales y miembros de la RAG que quando les tiram el micrófono de diante no sabem hablar otra cosa que castelhano, y que de facto se ganarom o se ganam aum la vida escriviendo em castelhano …
    Quanto mas ridículo y pretencioso se puede ser?
    Si fuesse esso apenas, podíamos rir, mas lo triste es que estam a chupar los impuestos de los galegos. Qual es la palavra …? Ah, si, COLABORACIONISTAS.

  • 13. alema  |  13/Setembro/2008 at 19:33

    #11 #12
    menos mal que para galegos xa están vostedes… coma sempre repartindo notas de galeguidade cando os máis vendidos xa sabemos quen son.

    agora arremete contra os “grandes escritores galegos do século XXI”… tamén eles son uns españolistas e colaboracionistas.

    vostede DE-LI-RA. vaia que lle revisen a cachola, que non lle debe furrular demasiado ben.

  • 14. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 21:03

    Não. De Lira não é, digo eu.
    Ou sim?
    Tem-lhe muita razão, alema. No fundo, este galego seu , é-lhe um invento da dereita irredenta representada polo Manolinho que em vinte anos, rematou com a possibilidade de ter umha lingua digna e auténtica. Os demais, foram-se subindo ao carro, porque era o que havia, e agora já é tarde. Agora queda o refugalho espanhol mesturado com o “pijo-galinhol” que vem substituir à lingua auténtica e a lhe dar a “puntilla” para utilizar um símil da Esppppanha tauricida.

  • 15. alema  |  13/Setembro/2008 at 21:09

    mire… só lle vou dicir unha cousa:
    logo os pijos non teñen dereito a falar galego?
    e os fachas non poden tampouco?

    abra a mente dunha santa vez!!!

    e non se obsesione tanto con Esppppppaña

    e outra cousa: quen votou a Manoliño? Esppppaña ou os galeguiños? pois déixeseme de lerias.

  • 16. lurinha  |  13/Setembro/2008 at 23:22

    E sabe você por que? Porque antes de Manolinho A Galiza sufriu um genocídio no que perderam a vida todas as pessoas com capacidade de pensar e discrepar sem sequer poder librar umha soa batalha. Foram arrincados e arrincadas das suas casa de noite, passeiados e abandonados nas beiras dos caminhos e das estradas.
    Conhesce você o poema “Cunetas”, de Luis Pimentel?
    “Outra vez, outra vez o terror!
    Un dia e outro dia,
    Sen campás, sen protesta.
    Galicia ametrallada nas cunetas
    dos seus camiños.
    Chéganos outro berro.
    Señor ¿que fixemos?
    -Non fales en voz alta-
    ¿Ata cando durará este gran enterro?
    -Non chores que poden escoitarte.
    Hoxe non choran mais que os que aman a Galicia-
    ¡Os milleiros de horas, de séculos,
    que fixeron falta
    para facer un home!
    Teñen que encher ainda
    as cunetas
    con sangue de mestres e de obreiros
    Lama, sangue e bágoas nos sulcos
    son semente.

    Docemente chove.
    Enviso, arrodeame unha eterna noite.
    Xa non terei palabras pra os meus versos.

    Desvelado, pola mañá cedo
    Baixo por un camiño.
    Nos pazos onde se trama o crime
    Ondean bandeiras pingando anilina.
    Hai un aire de pombas mortas.
    Tremo outra vez de medo.
    Señor, isto é o home.
    Todas as portas están pechadas.
    Con ninguen podes trocar teu sorriso.
    Nos arrabais
    bandeiras batidas e esfarrapadas.
    Deixa atrás a vila.
    Ti sabes que todos os dias
    hai un home morto na cuneta
    que ninguén coñece ainda
    Unha muller sobre o cadaver do seu home
    Chora.
    Chove.
    ¡Negra sombra, negra sombra!
    Eu ben sei que hai un misterio na nosa terra,
    Mais alá da neboa,
    Mais alá do mar,
    Mais alá da chuvia,
    Mais alá do bosque.

    Houve terras que tiveram a oportunidade de lutar e se defender. Na Galiza perpetrou-se o genocídio mais grande dos últimos tempos. Em seis messes, a maioría do movemento galeguista, sindicalista ou intelectual, ficavam mortos ou no exílio.
    Que vão saber vocês, se lhes é mais doado ignorar a história e subir no carro da comodidade pragmática do neo-liberalismo que segue a genocidar gente polo mundo adiante como antes o fai com nós.
    Umha “culturilla” e um chisco de modernidade snob e a entrar polo aro de que os galegos somos umha quadrilha de parvos conservadores.
    Vaia futuro nos espera…! Ainda bem que eu não vou ver.

  • 17. Gerardinho2000  |  14/Setembro/2008 at 1:14

    #9 Pois eu mamei galego na casa e criei-me em galego (mas eduquei-me essencialmente em castelhano, pois já disse que os meus mestres, num concelho 95% monolíngue em galego, ou mais, teimavam em falar-nos castelhano). Contudo, os meus hábitos linguísticos ficam intactos. E, porém, observo que tanto eu como a minha geração falamos um galego notavelmente pior ao dos nossos pais.

    Sim, somos das gerações que estudamos galego (isolacionista) de forma regrada desde o ensino primário. Porém, somos das gerações que mais consumimos em castelhano (TV, cinema, imprensa…). Algo disso terá a ver com que sejamos também das gerações que mais aginha perdêrom fonética autóctone e que mais léxico e fraseologia perdeu também, ao tempo que incorporamos gíria espanhola.

    Palavras de uso habitual para gente que só nos leva dez anos desaparecêrom praticamente para os meus coetâneos e conterrâneos. Refiro-me a termos de uso doméstico (tijola, vassoira, cuitelo), nomes de animais (merlo, bufo, raposo), nomes de plantas e árvores (meja-cão, marmeleiro, castinheiro), e um longo etc. cada vez mais substituído polos equivalentes castelhanos.

    A morfologia e a sintaxe também se resentem. A minha geração ainda usa o infinitivo e gerúndio flexionados (mais de jeito inconsciente do que consciente). Em gente *dez* anos mais nova nem se ouve (comprovo-o a diário nos meus primos mais jovens). Variantes dialectais comuns ao galego lucu-auriense perderam-se totalmente de pais a filhos (os primeiros seguem a dizer em boa parte “istes” ou “iles”, como meu pai, mas os seus filhos já não), só resistindo algumas comuns ao mindoniense (”estém tu”, “estenhamos nós”…).

    E a fonética, detecto que progressivamente se afasta mais de pais a filhos e destes aos netos. Por exemplo, a realização velar do “l” na gente mais jovem do que eu praticamente perdeu-se, igual que o fonema lateral palatal (cuja perda, já falamos, vem já dos pais e só viva nos avós). A diferença entre as vogais abertas e as fechadas é também menor, e o “a” átono cada vez é mais parecido com o tónico.

    A sério, Alema, onde tu moras não se nota tanto? Talvez seja porque, como dizes, pertences ao galego urbano e se calhar aí a situação se vai mantendo mais ou menos sem mudança. Mas no rural, acredita, nota-se. E muito.

  • 18. alema  |  14/Setembro/2008 at 11:37

    #16 dicir “Na Galiza perpetrou-se o genocídio mais grande dos últimos tempos” non lle é un pouco esaxerado de máis? e conste que non quero minimizar o que aconteceu na Guerra Civil…

    #17
    - e dálle co “isolacionismo” por favor… “isolacionismo” nunca máis
    - pois eu creo que é ao revés: nomes como “tixola”, “vasoira” ou “coitelo” están máis universalizados entre a poboación galega. se cadra é cousa de ver a botella (garrafa) medio chea ou medio baleira (vazia)
    - que pasa cos xerundios e infinitivos conxugados? que mal teñen?
    - dicir “istes” e “iles” non é pecado mortal para un reintegrata? :D
    - o importante con respecto a fonética é que a inmensa maioría dos galegos, mesmo os que falan castelán, distinguen consciente ou inconscientemente entre vogais abertas e pechadas. e con respecto o “l” velar e o lateral palatal, do que xa falamos aquí, pois mire… eu non lle vexo drama ningún
    - eu creo que no rural, en liñas xerais, os fillos manteñen o que escoitan na súa casa (galego), pola contra nas cidades son miotos rapaces que só teñen coñecemento do galego pola escola e os medios, xa que existe unha xeración enteira que foi educada en castelán e que se expresa habitualmente nesa lingua.

  • 19. Gerardinho2000  |  14/Setembro/2008 at 14:02

    #18

    #17

    - que pasa cos xerundios e infinitivos conxugados? que mal teñen?

    Nenhum mal. Só digo que cada vez se usam menos.

    - dicir “istes” e “iles” non é pecado mortal para un reintegrata? :D

    São formas dialectais galegas, não castelhanismos, polo que de pecado mortal… nada :D (leste as FAQ do reintegracionismo? ;)) É apenas um exemplo para corroborar que cada vez os filhos falam mais diferente dos pais .

    - o importante con respecto a fonética é que a inmensa maioría dos galegos, mesmo os que falan castelán, distinguen consciente ou inconscientemente entre vogais abertas e pechadas. e con respecto o “l” velar e o lateral palatal, do que xa falamos aquí, pois mire… eu non lle vexo drama ningún

    Diferenciamos abertas e fechadas, mas cada vez a distinção é menos marcada (sobretudo com as abertas). Quero dizer, cada vez fazemos as fechadas menos fechadas e, sobretudo, as abertas menos abertas. Isto é algo cientificamente constatado e constatável com uma simples análise do espectro de voz de uma pessoa monolíngue em galego de 20 anos e uma de 50.

    - eu creo que no rural, en liñas xerais, os fillos manteñen o que escoitan na súa casa (galego), pola contra nas cidades son miotos rapaces que só teñen coñecemento do galego pola escola e os medios, xa que existe unha xeración enteira que foi educada en castelán e que se expresa habitualmente nesa lingua.

    Bom, eu criei-me no rural e sei-che do que falo. E no chuza há vários vizinhos meus que imagino que também cho podem corroborar.

  • 20. Gerardinho2000  |  14/Setembro/2008 at 14:06

    No meu comentário anterior, é claro que as citações são sobre o comentário #18 e não o #17

    Por certo, Alema, há um trebelhinho para o Wordpress que agiliza o de responder a um comentário… Se calhar podias testá-lo um dia a ver se che compensa :p

    É uma extensão (”plugin”) chamada *Brian’s Threaded Comments*, e pode-lo conferir aqui, ainda que é recomendável ver um exemplo antes aqui.

  • 21. alema  |  14/Setembro/2008 at 15:17

    #20 ei, graciñas mil. hei problalo! :D

Deixa un comentario

Obrigatorio

Obrigatorio, oculto

HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deste artigo  |  Subscribirse aos comentarios mediante RSS


AVISOS


Asina en Facebook a favor de 'bueno'!

Visita a miña canle de Youtube
Alí está o osiño gominola

Este blog en portugués automático
Este blog en español automático

Os artigos actualízanse (ou inténtanse actualizar) todos os días ás 22.00 horas salvo asuntos de máxima urxencia

Últimos comentarios

Enquisa

En que categoría te sitúas dentro da escala alema?

Ver resultados

Loading ... Loading ...
Máis info sobre as categorías da escala de alema aquí

Andan por aquí fozando

Mini-chat

Latest on Tue, 23:36

alema: felizmente xa se solucionaron grazas á inestimable axuda do berto :D que é deus :D

alema: HAI PROBLEMAS DE ACCESO A ALEMA.ORG. DESCULPADE AS MOLESTIAS

alema: mario: deixeiche un recado no post do 2 de xaneiro ;-)

mario: Obrigado!! []s

alema: a min gústame moito o libro dedicado á fonética de freixeiro mato... é un dos meus libros de cabeceira :D

» Escribe algo



Featured Advertiser

Artigos recentes

 

Setembro 2008
L M M X V S D
« Ago   Out »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Categorí­as

Tags

Meta