“Isto é todo… ata mañá!”

28/Agosto/2008

A frase popularizouna o Santiago Pemán nos anos nos que andaba dando o tempo pola Galega. Pero… como debería dicilo se fose reintegrata? Pois adepende ou aseghún (palabra recentemente empregada con moito tino por Vieiros). Non hai unanimidade ao respecto.

A ver. O de “Isto é todo”, evidentemente, non ten problema ningún. Dise tal e qual en galego e en reintegrata (salvo que “todo” pasa a ser “tudo” en AGAL e en portugués). O peor vén cando hai que dicir “ata mañá”. O “ata” pode transformarse en “até” sen incorrer en incorrección ningunha tanto no galego RAG coma no outro. E se quixésemos dicir “deica mañá”? Pois pode haber problema. O termo “deica” figura no Estraviz pero non nos dicionarios de lingua portuguesa. “Deica” é unha palabra xenuinamente galega… Debemos renunciar a ela? É ‘castrapo‘?

Pero a curva perigosa chega coa palabra “mañá”. O Estraviz ármase un cacao tremendo con ela. Este dicionario distingue, como fai o portugués, entre manhã e amanhã… “manhã” é a primeira parte do día e “amanhã” o día seguinte ao de hoxe. Logo teoricamente debería dicirse “até amanhã“… Pois non! Fíxense en que contradición incorre o Estraviz na definición de “deica”.

Deica prep. De aqui ou de aí a. Até. (1) Utiliza-se para expressar o espaço temporal partindo do momento actual: deica manhã; deica logo. (2) Utiliza-se também para expressar o espaço temporo-local: vou deica a veiga.

Conclusión: eu, que quero ser reintegrata autodidacta, encontro o problema: como hai que dicir com jeitoaté amanhã? ata manhã? deica amanhã? deica manhã? Tamén me chamou moito a atención o feito de que o dicionario Estraviz admita “atá” e non “ata”, forma do galego RAG. Será por un acento, home…!

E pregunto… Hai algún lugar de Galicia onde se diga “amañá” en vez de “mañá”? Hai algún lugar do país onde a xente se despida cun “deica xa!” ou cun “ata xa!” (equivalente ao “até já” molón portugués)? Eu, mentres non encontro resposta a estas preguntas, seguirei despedíndome a lo pijo-Galician mode: “chao, chao” .

Artigo gardado en: lingua, portugal, reintegratas

31 comentarios Deixa o teu comentario

  • 1. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 0:23

    Desculpa. É chau chau, segundo as últimas tendências. Umha mestura de italiano reciclado na Argentina coa última vocal fechada.

  • 2. Gerardinho2000  |  28/Agosto/2008 at 1:02

    “Isto é todo” dizes que não oferece problema? Acho que em si TUDO neste caso oferece problemas :D

    Por certo, acho que o uso que fazes de “cacau” não é demasiado galego-português :p

  • 3. one2  |  28/Agosto/2008 at 1:05

    Manda caralho! ler um chisco nom vai fazer mal…

    Manhã s. f. (1) Tempo que vai desde o nascer o Sol ao meio-dia ou desde meia-noite até ao meio-dia. (2) Primeiras horas do dia. (3) O alvorecer. (4) Fig. Princípio: a manhã da vida. adv. O mesmo que amanhã.[...]

  • 4. un  |  28/Agosto/2008 at 9:24

    Dícese igual das dúas maneiras, non ofrece ningunha dificultade. O reintegracionismo non vai moito mais alá da forma de escribir (se acaso pretende eliminar alguns castelanismos ou da preferencia á introdución de palabras no galego procedentes da lusofonia en lugar das que metemos do español…)
    Coñezo a algún reintegracionista e pola fala non se descubre a súa maneira de escribir.
    Sempre estás co mesmo.
    “Isto é tudo até manhã” vs. “Isto é todo ata mañá”, acaso dá para un debate? se case non hai diferencia.
    Ademais que manhã con til de nasalidade tenche as súas vantaxes coñecoche galegofalantes (de 60 anos) que din “mañán” e non “mañá”, “ran” e non “ra”….

  • 5. alema  |  28/Agosto/2008 at 9:29

    #2 no de “tudo” tes razón (en que estaría pensando; vou editar o artigo, graciñas); ora ben… recoñecede que hai un problema con ese “a” de (a)manhã… o de armarse un “cacao” é, obviously, un calco do castelão :D

    #4 imposible non recoñecer un reintegrata: aínda que só sexa polas palabras acabadas en -çom / -ção… coñeces moitos galegofalantes que fagan un a nasal en mañá? daquela, para que un til de nasalidade? para iso que escriban “mañán” e vía

  • 6. un  |  28/Agosto/2008 at 10:30

    #5 A resposta que me das, non a comprendo. Primeiro insinuas que eu son reintegracionista polas palabras rematadas en çom / ção??
    Non sei, eu non as vexo, en calquera caso, iso non me converte en reintegracionista, quizá a miña argumentación neste blog si que o é, mas eu non me considero. En calquera caso que eu sexa ou deixe de ser non é motivo de debate, non? E tampouco invalida o que digo, por tanto non debo estar entendo a resposta porque non lle vexo o sentido.
    A segunda parte ainda a entendo menos, primeiro parece que non me cres, desgraciadamente non coñezo muitos galegofalantes que digan unha cousa ou outra, mas a xente que che digo é dunha aldea de Salceda , e non sei se é nasal ou que carallo é, mas eu non lles fun pedindo que falaran como falan, tamén din “fome” en lugar de fame, e ainda así non lles retiro a palabra.
    É unha maneira moi difícil de discutir se cada vez que alguén che di algo ti andas a sospeitar que se será verdade, que se será reintegracionista, tes que atender e responder ás razóns se vas polo camiño persoal as discusións nun blog son imposibles.
    Seguindo coa discusión, que me parece interesante. Non vexo o sentido da resposta, disme: “daquela, para que un til de nasalidade? para iso que escriban “mañán” e vía”, moi ben, e eu dígoche: daquela para que un “n” ao final que escriban “manhã” e vía.

  • 7. alema  |  28/Agosto/2008 at 11:02

    #6 eu, meu rei… eu non insinuei que ti foras reintegrata… é máis, se es reintegrata e queres escribir aquí en reintegrata, de puta madre. eu non teño problema.

    fala vostede dunha aldea de Salceda (de Caselas, entendo). home, estando onde está a aldea é normal que digan “fome”… coñece algún outro lugar do país onde se diga “fome”? a palabra galega xenuína é “fame” con a, e en inglés /feim/…

    os tiles de nasalidade utilízanse para iso precisamente, para marcar o carácter nasal dunha vogal… ou iso entendo eu… eu non lle vexo sentido escribir un til innecesario na nosa lingua onde non vai vogais nasais, como si que ten o português internacional de Portugal, Brasil, Angola, Moçambique e resto de PALOP’s :D

    e por favor non tome os meus comentarios como unha discusión polo camiño persoal… nada máis lonxe…

  • 8. one2  |  28/Agosto/2008 at 12:14

    O alema sempre a inventar problemas…

    Tam mau de ver é que se di dos dous jeitos? que som variantes?

    http://meneame.net/story/estupida-broma-profesores-les-cambiaron-azucar-soda-caustica/1#comment-17

    E sobre o til, pois pra começar a nasalidade conserva-se nos Ancares. Que fazemos com eles? Nom falam galego?
    Polo que isso de que é inecessário é mentira, mesmo ainda que nom tenhamos em conta os dialetos portugueses, brasileiros etc.
    Aliás, o til nom se usa só prà nasalidade. Assi, «manhã» representa tanto «manhá» como «manhám». E penso eu que um dos objetivos dũa ortografia é representar a mor parte das formas orais possíveis.

  • 9. alema  |  28/Agosto/2008 at 12:23

    as ortografías fanse para a maioría dos falantes dunha lingua. e a inmensa maioría do país non emprega vogais nasai… imos poñer tiles de nasalidade porque o empregan nos ancares?

    e o til de nasalidade é iso til de na-sa-li-da-de. non o inventei eu. chámase así. por algo será.

    tilde:
    In languages, the tilde is a diacritical mark (~) placed over a letter to indicate a change in pronunciation, such as nasalization.

    se non hai nin cambio de pronunciación nin nasalización para que queremos o cangallo ese? :D

  • 10. one2  |  28/Agosto/2008 at 13:24

    chama-se «til», e que em português se use só pra indicar nasalidade nom quer dizer que na Galiza se use só pra isso.
    Se as ortografias forem prà maioria dos falantes, por que nom se recomenda «prò», «prà» etc.? :-D

  • 11. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 13:45

    Em troques da consoante nasal, escrebe-se o til de nasalidade.
    É tão complicado?
    O n final no galego, não se pronúncia como no espanhol, assim que, por que não se vai diferenciar esse som concreto cum til?

  • 12. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 13:47

    E que os portugueses prnuncien ão e nós om, qué problema é?

  • 13. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 13:50

    Os argentinos dim toasha, frutisha,masha.
    Os castelãos dim toalla, fresa, banhador

  • 14. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 13:53

    Os andaluces dim Ná. Os castelãos Nada
    Mehoh pa mí= mejor para mí
    Os canarios: Institusioneh. Os castelãos: Instituciones

  • 15. Gerardinho2000  |  28/Agosto/2008 at 13:56

    #5 Não só conheço galego-falantes que fazem nasal o -ã de “manhã”, mas também ouvi em Ames dizer “Bertamirãs” (por Bertamiráns), e em Compostela dizer “Arĩs” (por Arins)… Mesmo tenho ouvido o cura de Bezerrã dizer “quilõmetros” :D

    Acho que cumpre abrir a mente… e as orelhas :D

  • 16. alema  |  28/Agosto/2008 at 15:07

    #15 vostede eleva as excepcións á categoría de norma para que cadren os seus intereses… non cre? vostede escoita o que escoita porque lle interesa escoitalo… pero recoñeza que non se empregan as vogais nasais en galego nin de lonxe coa mesma frecuencia ca no portugués ;-)

    #11 vostede di “Em troques da consoante nasal, escrebe-se o til de nasalidade.” ok. entón escriba vostede camiõ, pailã e non camião, pailão :D non? :D

  • 17. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 15:56

    Você é parvo ou fai-se.
    E, como dixia minha avoa:
    Ti fodes-me ou qués?
    Olhe que relear tanto no mesmo, acaba por parecer que tem você de animal tótem um animal ruminante e que não pode evitar ficar seguido a remoer, como as vacas ou as ovelhas.
    Mesmo semelha que tem quatro estomagos filológico-linguísticos.
    Se me di que físico tem, podo-lhe pesquisar até atopar seu animal totémico. Todos temos um.
    Tamém pode chama-lo você mesmo.
    Numha noite de lua, saia ao campo e ouvee como um lobo um anaquinho bom. Se não lhe vem ao pensamento no intre, já lhe virá mais tarde, sem que o espere.
    Claro que, sendo você tão científico que, se quadra, não o ve. E volve a se agachar na profundidade do seu inconsciênte.
    Algo que tem bem merecido por panoco-insistente-remoedor.

  • 18. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 15:59

    Desculpas polas gralhas e os bailes de letras. Tenho três pares de lentes para três distáncias diferentes e, às vezes, não vejo bem por não as trocar.

  • 19. one2  |  28/Agosto/2008 at 16:37

    entón escriba vostede camiõ, pailã e non camião, pailão :D non?

    Home, é ũa opçom e seria tender a como se fazia antigamente mais ten vários probleminhas:

    1- Dificuldade de leitura
    2- Incremento bastíssimo de tiles, o que vai em contra das normas d’acentuaçom que buscam usar o menor número possível.
    3- Afastamento do português (e de todo o mundo…)

    Vantages:

    1- mmm Sermos máis cools còs portugueses tendo ẽ, ĩ e ũ a moreas?

    Acho que é milhor seguirmos a usar o til como agora… que vai moi bem representando várias pronúncias:
    manhã-> manhá, manhám, com nasalidade,

  • 20. Gerardinho2000  |  28/Agosto/2008 at 18:02

    #16 Para começar, escuito o que a gente fala, que nada invento :D E nada mais longe da minha intenção o de elevar as excepções à categoria de norma… isso deixo-lhe-lo à RAG e ao ILG ;-)

  • 21. alema  |  28/Agosto/2008 at 18:15

    #17 mire, lurinha, nin son parvo nin me fago, nin son un lobo nin unha vaca… ah! e tampouco son panoco. simplemente penso distinto de vostede, polo cal creo que non merezo esa serie de apelativos da súa parte.

    eu discrepo de vostede, pero non me verá comparala nin con animais nin chamándolle parva nin panoca, a que non? pois pídolle o mesmo con respecto para min :(

    #19 pero que me vai dicir vostede, que é o inventor do “ũa” xD xD agora en serio: foi algo inventado por vostede? vostede se que é cool :D

    #20 é vostede fixe :D

  • 22. lurinha  |  28/Agosto/2008 at 19:06

    Ei, ei ei…Pare o carro!
    Que o do animal totémico é tão certo como que cada manhãzinha sai o sol…
    O de ruminante, pode ser umha ofensa, mas o do tótem é verdade. O dos Andrade eram os porcos bravos que sustentam o seu túmulo em Betanços ou ficam ao pé da Ponte do Eume. O dos Moscoso era o lobo.
    Mas, além dos totem familiares, há um animal totémico em cada pessoa que lhe confire um temperamento determinado e que alguns povos sabem atopar e aproveitar para desenvolver as ptencialidades de cada quem.
    Você vive mui alonjado do seu, porque tem o centro de gravidade na capa mais superficial e do cerebro. A da racionalidade. Mas, que ignore as demais, não quer dizer que não existam.

  • 23. one2  |  28/Agosto/2008 at 19:17

    #21 de inventor nada, é a forma medieval. E si, é a máis cool :-D

    vostede se que é cool :-O Traduçom do castelão?

  • 24. alema  |  28/Agosto/2008 at 19:21

    #23 troquei un i por un e… peço imensa desculpa :D
    of course you’re cool

  • 25. Gerardinho2000  |  28/Agosto/2008 at 22:23

    #21 Fixe eu? XD XD XD

    Por certo, o uso de “ũa” na prática gráfica reintegracionista não é desconhecido, e tem um dos seus maiores defensores no professor Higino Martins Esteves, de Adigal (Amigos do Idioma Galego, em Buenos Aires: http://www.adigal.org.ar).

    Ainda, “ũa” é a forma viva na zona mais ao leste do domínio linguístico galego (Ancares e Eu-Návia, neste último lugar simplesmente “ua”, sem nasalidade).

    Eu, em particular, defendo a forma “uma” porque na época medieval alternavam “un” e “um”, mas “uma” registava múltiplas formas. Quando se fixou na escrita a forma “um”, o feminino fixou-se pola mesma regra “um+a”, “uma”, abandonando-se a forma “ũa” (que exigiria, em princípio, um masculino “ũ” ;)). Em qualquer caso, “ũa” continua a ser a pronúncia maioritária em boa parte do norte de Portugal, assim como em regiões do Alentejo e vários dialectos brasileiros.

    Esta disparidade de pronúncias reafirma, mais uma vez, que a ortografia é uma simples convenção, e que onde há escrito um “m” os falantes podem ter diversas possibilidades fonéticas.

  • 26. alema  |  28/Agosto/2008 at 22:57

    #25 seguro que “ũa continua a ser a pronúncia maioritária em boa parte do norte de Portugal, assim como em regiões do Alentejo e vários dialectos brasileiros.”?

    eu, coma sempre, discrepo: eu creo que é residual no portugués moderno o emprego de ‘ũa’… eu sempre escoitei ‘uma’, cun m coma un piano de cola :D

    mólame porque acabo de descubrir reintegratada na quinta provincia!!! :D

  • 27. Gerardinho2000  |  29/Agosto/2008 at 0:31

    #26 Seguro ao 100%, e acredito que de residual nada, ao menos no português brasileiro :)

  • 28. Ana  |  29/Agosto/2008 at 1:04

    #20 Ten razón alema, non escoitarás o que máis che convén? Eu penso que si. Ademais, en todo caso, que llo escoitaras dicir a unha ou dúas persoas non quere dicir que o faga todo o mundo.

    Que manía lles tedes á RAG e ao ILG!

  • 29. Gerardinho2000  |  29/Agosto/2008 at 1:53

    #28 Eu não disse que o faça todo o mundo, faltaria mais. Escuitar o que me convém? Modéstia à parte, tenho bastante cultivado o ouvido (mágoa que para a música não :p), polo que sei diferenciar perfeitamente uma vogal comum de uma nasalizada e de uma nasal. Do mesmo jeito posso-che assegurar que nas paróquias próximas de Compostela a gente tende a fazer nassais os “i” de “sim” e “assim” (que não soam, nem muito menos, como “si” e “assi”) :)

    Mania à RAG e o ILG? E logo :)?

  • 30. alema  |  29/Agosto/2008 at 9:58

    #28 non lles teñen manía ao ILG e á RAG… ELES queren ser o ILG e a RAG! :D xD (A RAG sen o R, pero a RAG en esencia!) :D

  • 31. Gerardinho2000  |  29/Agosto/2008 at 11:21

    #30 XD XD XD Postos a escolher, sempre preferiria o ILG à RAG, já que o primeiro está integrado por gente que, em teoria, sabe de língua… ainda que utiliza os seus conhecimentos com critérios políticos, mas isso já é outra questão.

Deixa un comentario

Obrigatorio

Obrigatorio, oculto

HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deste artigo  |  Subscribirse aos comentarios mediante RSS


AVISOS


Aínda non asinaches no manifesto a favor de 'bueno'?

Visita a miña canle de Youtube
Alí está o osiño gominola

Este blog en portugués automático
Este blog en español automático

Os artigos actualízanse (ou inténtanse actualizar) todos os días ás 22.00 horas salvo asuntos de máxima urxencia

Últimos comentarios

Enquisa

En que categoría te sitúas dentro da escala alema?

Ver resultados

Loading ... Loading ...
Máis info sobre as categorías da escala de alema aquí

Andan por aquí fozando

Mini-chat

Latest on Tue, 22:59

alema: non che abre en quin.tv? http://quin.tv/video/117-o-reintegracionismo

llik: Meu Deus! acábome de decatar de que eu só pido cousas neste blogue haha

llik: Eu sigo a non poder ver o video de Quin... poderias colgalo no Youtube xD

one2: acabo de ver o vídeo a quin :lol: conta coa resposta politicamente correta :-D

alema: :D :D para que escribirán a trapallada esa?

» Escribe algo



Featured Advertiser

Artigos recentes

 

Categorí­as

Tags

Meta