De fregonas, esfregonas e esfregões

30/Xullo/2008

Unha noticia recentemente chuzada recordoume como se dicía en Portugal a palabra “fregona”, e unha vez máis constato que ningún dicionario pode substituír a experiencia directa de vivir o idioma. Porque se un consulta os dicionarios, a fregona debería ser un esfregão… pero dáse a circunstancia de que practicamente ninguén alá utiliza a palabriña esa para referirse a ese utensilio. Nos supermercados e nos centros comerciais o que se venden son “esfregonas… Horreur! outro castelanismo en portugués?!

Tanto o dicionario de galego online de Ir Indo coma o da RAG dan no cravo. Este último define claramente o que é unha fregona.

Utensilio doméstico para limpar o chan, consistente nunha cabeza formada por tiras de tecido ou doutro material que absorben a auga e un mango longo para non se ter que abaixar ao fregar.

Pola contra, o E-Estraviz só recolle a acepción pexorativa que recollen algúns dicionarios portugueses.

Criada rústica que serve na cozinha e frega [esp. fregona]

Efectivamente, en Portugal existe a crenza de que esfregona é un castelanismo que procede de fregona, tal e como recolle o ciberdúvidas da lingua portuguesa. E eu pregunto. E logo o Estraviz por que non adaptou “esfregona”? Eu busco e busco e non encontro palabra reintegrata ningunha para definir o utensilio. O máis que encontro é “esfregom”, que vén definido así:

(1) Trapo ou outro objecto qualquer com que se esfrega. (2) Fricçom forte.

Evidentemente, non é iso do que estamos falando, porque unha fregona non é ningún trapo…

Logo tamén me chama a atención o feito de que o Estraviz admita a palabra galega “fregar” que en portugués non existe: alí dise “esfregar. E digo eu: dado que en reintegrado se acepta “fregar”, por que non “fregona”? E en caso de resposta negativa, o reintegracionismo adaptaría esfregona a pesar da súa suposta orixe no castelán? Ánimo, que en Portugal están tan contentos coa palabra que ata din “esfregonar.

Por certo, nós en galego “fregamos” sen problemas… alí tecnicamente o que fan é “lavar o chão.

Artigo gardado en: lingua, reintegratas

65 comentarios Deixa o teu comentario

  • 1. one2  |  30/Xullo/2008 at 1:06

    O máis que encontro é “esfregom”, que vén definido así:

    (1) Trapo ou outro objecto qualquer com que se esfrega. (2) Fricçom forte.

    Evidentemente, non é iso do que estamos falando, porque unha fregona non é ningún trapo…

    um trapo nom, mais si um «outro objecto qualquer» xDDD

  • 2. tomze-adito  |  30/Xullo/2008 at 8:51

    Caro Alema….

    Non te das de conta que é ridículo ir ÁS MICROMIÑOCADAS de diferenzas linguísticas para defender a separación das linguas :-D :-D

    Se na Galiza fregamos (tamén lavamos o chao por certo, pregunta os mais vellos), e em Portugal lavan o chao, ISO DIFERENCIA A DUAS LINGUAS??’

    hahahahahahaha :-D :-D :-D :-D

    Se en México dicen Cuate, cobija, gripa, mosco, jalar por Colega, manta, gripe, mosquito, fruncir en España son linguas diferentes???

  • 3. alema  |  30/Xullo/2008 at 10:36

    Ese artigo, tomze-adito, non era para demostrar as diferenzas entre galego e portugués (que as hai, por suposto e non só en micromiñocadas :D que palabra máis chula por certo). Non, aquí o que se intenta demostrar é que os reintegratas non sabedes como dicir “fregona” :D

  • 4. Gerardinho2000  |  30/Xullo/2008 at 10:49

    Bom, se o invento este é de um espanhol, que mais terá chamar-lhe em castelhano? :p Pior é dizer “sartém” por “tigela” :D

  • 5. tomze-adito  |  30/Xullo/2008 at 11:17

    é certo, non sabemos como dizer fregona, pero un isolo sabe?? un galego en xeral sabe?? :-D

    podes seguir cos outros artefactos da cociña ;-)

    Lavadora? Batidora?

    E por certo, e propoñote un post (atrevido que son)

    Por que os galegos sabemos como se din as partes do carro ou do muiño e non como se di “lavadora” e “batidora”?

    Eu (que conste en acta) non sei dicir as partes do CARRO EN NINGUNHA DAS LINGUAS QUE FALO…

  • 6. alema  |  30/Xullo/2008 at 11:39

    un non reintegrata sabe dicir “fregona”… por suposto que sabe!
    e “lavadora” dise “lavadora”… en canto a “batidora” seica a proposta da RAG é “batedor” ;-)
    a que “carro” te refires? ao carro de coche ou ao carro de carro? é que non me aclaro…
    se te refires ao carro das vacas, eu non che teño nin idea de cales son as súas partes (tampouco me interesa na miña vida diaria francamente)

  • 7. Gerardinho2000  |  30/Xullo/2008 at 13:44

    #6 Um insigne escritor isolacionista dizia há menos de um lustro que era triste que um neno saísse da escola sem saber as partes do moinho. Foi replicado por um conhecido reintegracionista com argumentos similares aos do Alema :D

  • 8. tomze-adito  |  30/Xullo/2008 at 20:06

    unha cousa caro alema é o que diga a RAG e outra que a xente use ese termo.

    Os galegos usamos para os termos que mai s usamos na vida cotidiana os termos en español. Non te enganes ;-)

    O que diga a RAG é como “LO QUE DIGA LA RUBIA” de El Informal…

    E o certo é que nos estudos de galego desde meniños até 2º de Bacharelato a xente aprende a dicir as partes do carro de bois ;-)

    Iso é nefasto para unha lingua, polo mesmo que dis ti… eu non preciso saber na miña vida cotidiana estes termos…

  • 9. alema  |  30/Xullo/2008 at 20:09

    “LO QUE DIGA LA RUBIA” Moi bo :D xD

    En serio que os nenos ata 2º de bach teñen que aprender as partes dos carros das vacas? Isto é un escándalo e merece ser denunciado, si señor! Tes probas diso? Para que carallo necesitan os nenos saber as partes dos carros!? Hai que montar unha gorda con iso… en serio.

  • 10. Gerardinho2000  |  30/Xullo/2008 at 20:42

    Acho que o de “até segundo de Bacharelato” é um exagero, mas certifico que até 3º ou 4º do ESO é assim. Pior ainda, cousas como enumerar as partes do carro, do porco ou mesmo do moinho tenho-as visto em exames oficiais de galego do antigo nível superior.

  • 11. Gerardinho2000  |  30/Xullo/2008 at 20:42

    #10 Acresço que esse nível superior equivale ter ultrapassado estudos de galego até 1º do actual Bacharelato (antigo 3º de BUP). Vamos, um escândalo em toda regra.

  • 12. alema  |  30/Xullo/2008 at 20:44

    Estou super-escandalizado! Pero que país é este! :(

  • 13. Cesare  |  30/Xullo/2008 at 21:52

    Como Alema me pide que me pronuncie, fágoo: só coñezo unha parte do carro, o funqueiro, pero non a aprendín na escola nin no insti, nin na facul. Ah, tamén sei outra: a roda.

  • 14. alema  |  30/Xullo/2008 at 21:55

    #19 mmm… funqueiro… posible tradución de ‘funky’

  • 15. lurinha  |  31/Xullo/2008 at 1:24

    Quando eu era umha meninha, ao de fregar, chamava-se-lhe um freganço, e era de fias de esparto e ao de rascar a madeira, um brûs.
    Claro que, em trinta anos o mundo dou um chimpo cara não se sabe bem onde e agora há especimens que passam o tempo com parvoices e snobismos de quem não frega, nem sabe os nomes das cousas que se utilizam para o fazer.
    Saudações e parabens polo éxito do blog.

  • 16. one2  |  31/Xullo/2008 at 2:05

    mmm buscando «freganço» no google só aparece nũa lista de palavras pouco usadas dum sítio chamado Aldeia Velha em Portugal: http://aldeiavelhasbg.planetaclix.pt/mlexico.htm
    http://pt.wikipedia.org/wiki/Aldeia_Velha_(Sabugal)
    http://pt.wikipedia.org/wiki/Sabugal

    E pom que significa esfregão :-) Moi curioso.

    Claro que se se buscar «freganzo» chegas a que freganzo = Estropajo (Ferrol)…

    Já sabes alema, a investigar de onde vém «freganço».

  • 17. Gerardinho2000  |  31/Xullo/2008 at 8:19

    Fungueiro. E reitero que as partes do carro, moinho, etc., não apenas aparecem em manuais de língua (ao menos polos quais estudei eu), mas também em numeroso material didáctico, ademais de ser pergunta recorrente em exames oficiais.

  • 18. lurinha  |  31/Xullo/2008 at 9:42

    Pois eu não sou de Aldeia Velha nem de Ferrol. E minha avoa tampouco.
    E, se dioi a verdade, não preciso pesquisar nos dicionários as palavras, porque ainda lembro mais palabras do que vem em eles. Assim que, os que o precisem, que pesquisem. Eu prefiro falar.
    Bom dia a tudos e a seguir dando-lhe ao veio.

  • 19. tomze-adito  |  31/Xullo/2008 at 12:28

    Pois mesmo no curso de galego para estranxeiros da USC falase tamén como importante aprender da lingua “a vaca”, “o carro”, “o porco”, “a corte”….etc…

    E engado.

    Teño duas amigas portuguesas que cando fixeron o curso de galego en xullo metéronas no nivel inferior de coñecemento de galego.

    E era tan ridículo como pronunciar “a vaca”, “o porco”, “a corte” xente que sabe o que é cada cousa…

    finalmente pasáronas ao nivel superior, porque aprendian demasiado rápido o galego :-D

    o que eu sempre digo…

    O ISOLACIONISMO FAI QUE OS REINTEGRATAS PAREZAMOS INTELIXENTES…

    E XURO POR DEUS E POR CARVALHO CALERO…

    QUE NON O SOMOS!!!! :-D

  • 20. Gerardinho2000  |  31/Xullo/2008 at 12:38

    #19 Conheço casos análogos, mas em versão brasileira :D

    Por certo, muito boas as tuas reflexões finais XD XD XD!

  • 21. lurinha  |  31/Xullo/2008 at 14:07

    Tanto esforço para dissimulares que falades galinhol?
    Se é por ficar entretido, não tenho nada que dizer.
    Mas, se é por demostrares que o galinhol ou castrapo é umha lingua de seu, perdedes o tempo.
    Há muitos anos-desde a chegada do senhor Manoel ao poder- a degeneração da língua vai pola costa abaixo e sem freios. Com fregonas, aceras, calles, carreteras e parvoices como beirarrúas e demais incluidas.

  • 22. alema  |  31/Xullo/2008 at 17:30

    lurinha
    1) gústame o teu blog; transmite moita calma
    2) “freios” diríase “travons” ou “travões” non?

  • 23. tomze-adito  |  31/Xullo/2008 at 19:53

    No brasil é freios alema! sabes portugués ou portugués de Portugal? ;-)

  • 24. lurinha  |  31/Xullo/2008 at 21:38

    Encantada de que gostes do meu blogue.
    Tenho um mais e dous myspaces. Um em galego e outro em espanhol.
    e agora vou aclarar umha cousa.
    Eu sou autodidacta e, como não há ainda umha única norma para pôr por escrito meus pensamentos e cavilações, eu vou-lhe dando ao meu galego, mas empregando as grafias do português, que me parecem mais próximas e menos alheias.
    Não digo faceis, mas fazedes, como é o galego que aprendi no berce e falei por primeira vez, antes do que nemhumha outra fala. Esse galego, o do meu mundo, é o que emprego e escrevo a cotio. O dos H no meio dos M é porque há gente que, quando fala em galego, di UMA e não UMHA, e eu quero reivindicar o N velar que me é próprio.
    Não tenho problema para me fazer compreender por portugueses, brasucas ou angolanos. Mesmo moçambiquenhos entram a meu blogue. E caboverdianos.
    O meu é um Galego -português intuitivo e pessoal.
    Dado como vão as cousas, prefiro-o antes que o galinhol-castrapo que leva à dissolução do meu mundo.Porque, as palavras, são a minha pátria, os ecos do paraíso da minha infáncia perdido aos dez anos num internado de freiras da cidade .
    E quando escrevo não, por suposto, pronuncio NONH.
    Em quanto ao carro, a corte e as vacas, tamém formam parte desse mundo. Um mundo que morreu há muito tempo, ainda que o tempo cronológico seja pequeno em valores absolutos. Se relativizo, eu tenho miles de anos. Nasci na Idade Meia. E agora escrevo em blogues e myspaces e desenvolvo
    a minha vida entre inventos e trebelhos vários.
    Mas, não trabuquemos as cousas:
    A Galiza que eu vivo fica mais perto dum filme de Kusturika que de um de Francis Ford Coppola.
    Seguramente muitos de vós tenhades outra visão. Porque não tendes umha idade milenária. Sodes absolutamente actuais.

  • 25. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 9:32

    Lurinha unha cousa é como escribes e outra como pronuncias. Isto pasa na maioría das línguas europeas.

    Por exemplo a pronuncia “unha” poderiase escribir de todas estas maneiras:

    ua, uma, umha, unha, unnha, etc….

    De feito historicamente no galego hai moita vacilación de como escribir isto e a maioría do léxico.

    E isto é o que o reintegracionismo quer salientar. Que non se tivo en conta á hora de elaborar a ortografia actual nin sequer as grafías históricas galegas medievais e contemporáneas.

    Por exemplo, recoméndovos alema e lurinha que vexades o Dicionario de dicionarios editado polo ILG, onde veredes que todos os dicionarios galegos incluído o da RAG de antes da guerra usaban grafía etimolóxica, isto é, “gente, jeito, caixa, etc..”

    e incluso o dicionario da RAG usaba as palabras rematadas en “-zon”: aclarazón…etc…

    Diso nunca se fala, mais os datos son os que son.

    E por certo, aínda que usar unha ortografía etimolóxica non significa ser reintegrata, not at all. Canto menos, había UNHA ESTRATEXIA DE FACER UNHA ORTOGRAFÍA QUE ENTRONCASE COAS GRAFÍAS MEDIEVAIS, e tamén GRAFÍAS QUE FIXASEN PARTICULARIDADES FONÉTICAS NOSAS (como as 7 vogais).

    E na grafía actual acabouse con isto. Nin sequera se marcan a abertura das vogais, e por tanto, acabamos neutralizando todo á española.

  • 26. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 9:38

    Non é que estexamos en contra do galego oficial por que sí.

    Temos razóns para pensar que esta estratexia non conduce a nada, e podemos medir isto.

    Eu non digo que a norma oficial xa sexa reintegracionista, mais canto menos que se DIFERENCIE DA LINGUA ATMOSFÉRICA QUE ESTÁ REALMENTE A ABSORBERNOS…

    Se o parágrafo de arriba o grafase asi:

    Eu noom digo que a norma ofizial sha sesha reintegrazionista, maiss quanto menôs qui se diferenzie da lingoa atomsfêrica, que está rialmente a absorver-nos.

    Probabelmente a xente diria que se parece menos ao español (e por tanto é outra lingua)

    E se o parágrafo o escribise así (pronunciando igual) xa non che digo, evidentemente seríamos outra língua:

    Eu nao digo que a norma oficial já seja reintegracionista, mas quanto menos que se DIFERENCIE DA LÍNGUA ATMOSFÉRICA QUE ESTÁ REALMENTE A ABSORVER-NOS…

  • 27. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 9:45

    e continuo…caro alema

    curiosamente a grafia etimológica que usam em Portugal adapta-se melhor às nossas particularidades fonéticas que às deles.

    Por que?

    Porque as grafías etimolóxicas sempre se adaptan mellor para as variantes mais conservadoras (o noso caso).

    Se escribimos “chouriço” a variante mais próxima a esta grafía é a galega. No entanto a mais distante é as falas lisboetas e do algarve que din “xoriso” e nos dizimos “chourizo ou chouriso (seseando)”

    Tamén sucede con palabras como:

    camioes (non teño aqui o nasal): nos podemos pronunciar:
    Camions (na costa)
    Camios (no centro)
    Camiois (no leste)

    En Portugal pronuncian
    Camions (no Norte (Castro Leboreiro por exemplo))
    Camiois (no Norte)
    Camioins (Porto)

    E no Brasil nin che conto a cantidade de variantes que dirían…

    mais todos usaríamos a mesma grafía…que é a que agrupa todas as variantes fonéticas…todos os sabores da lingua…

  • 28. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 9:48

    É importante distinguir grafia de falas.

    Por exemplo no Brasil usan moito a palabra “pra” mesmo na escrita, cando é a nivel informal. Eles pronuncian “pra” mais escriben “para”…

    sonache que isto pase noutra parte??? ;-)

    bon, vou de férias, deixarei de dar a vara durante un més…

    un saúdo e boas ferias para quen as ten ;-)

  • 29. alema  |  1/Agosto/2008 at 11:05

    #25 á hora de elaborar a nosa ortografía actual tívose en conta a nosa tradición literaria, por un lado, e as nosas peculiaridades fonéticas, por outro.

    logo dis: “curiosamente a grafia etimológica que usam em Portugal adapta-se melhor às nossas particularidades fonéticas que às deles.”

    e eu creo que non é certo: para que escribir con j e g se nós non utilizamos eses sons (xeraría máis confusión); o mesmo sucede cos s, z, ç e ss (por que nos temos que complicar a vida con iso?), etc. etc.

    outra cousa: seguro que hai lugares de portugal onde pronuncian “camións” (?)

    de todos os xeitos, xa me inspiraches para outro post. que pases boas vacances!

  • 30. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 11:25

    Esso que ti dis, é certo, sim. Também ocorre no francês e no catalã e mesmo no espanhol:” Sho no tengo un sentavo”, que diría um portenho. Ou “no zabeh ná de ná” que diria um andaluz
    Mas, o perigo, é que há gente que ainda pensa que galego e português são duas línguas diferentes e, como tem de se sentir subsidiário-a, seja da língua que seja, quando canta umha canção portuguesa, di UMA cum M como umha casa, sem n velar nem farrapos de gaitas.
    Geralmente, são pessoas que começaram a falar galego tarde, e não o tem de língua habitual.
    Tenho ouvido o fenómeno em grupos musicais:
    Se cantam em galego, a fonética é a do espanhol. Se cantam em português, é a do espanhol também. E não acredito em que o façam por mal. Mas por ignorar. Por isso eu ponho um H coma um mundo.
    Claro que, as traduções dos meus escritos para o inglês, por exemplo, hão de ser muito divertidas.
    Um exemplo do meu blogue:

    Women Galician. Always forward

    The Spanish Society of the nineteenth century, with rare desenvolvemento industrial, vitiated umha strong jerarquiçação of gender, love dumha strong influence and power of the church.

    The political practice was limited to social umha minority since the suffrage was not universal, but census, which only voted the most socially and economically relevant. At each step, there were pronouncements of the army, and adulteração of eleições was comúm practice.

    As podedes see, umha society that we have seen and can explain many things yet in this:

    “Of these pousos, is the cake” –

    The first feminist, require:

    Reconhecimento of their social role and

    Direitos Civís.

    The most important figures in defense of the rights of women at the time, were two women Galician:

    Emilia Pardo Bazán

    Concepcion Arenal.

    Each umha luitou fronts in different poles rights of women in Spain escurantista of the nineteenth century.

    I invite you to explore on their biographies and attitudes. Eram two women and intelligent valentes

    In âmbito of education, such as advances xordem

    “Institution of teaching Libre” and

    “Krausismo.”

    But these erao current minority. The School followed transmitting the role of women “Angel of fogar” and in the nineteenth century of female illiteracy was 70%.

    Flor Fina, which is still qiue tobacco, also added value to the woman, another of consumption and more.

    Until 1910 the reconece is not the right of women to Higher Education.

    If all these difficulties is the richest women, with possible to study, which would not be the poor and daughters of labregos, our bisavoas…

    .

    Tags: Women

    Faltam as ilustrações às que se faz referência.
    Eu não sei inglês.
    Acreditades em que um inglês seria quem de perceber algo deste google-translate?
    Bom dia.

  • 31. Gerardinho2000  |  1/Agosto/2008 at 11:26

    #29 Agora vais-me dizar tu que no galego não se utiliza o “ç”?? Boa parte dos falantes de galego usam-no (zona ocidental), e não creio que devamos fazer um padrão galego umbiguista e excludente :D E os valencianos tampouco diferenciam “g” de “j” (muitos deles, de facto, pronunciam-nos igual ao ‘i’ em palavras como ‘jo’ ou como o nosso ‘ch’ noutras como ‘pluja’), mas escrevem-nas… e não somos nós mais parvinhos do que os valencianos, ou? Ademais, no padrão galego isolacionista (e no castelhano), o “c” seguido de “e” e “i” soa igual que o “z”, e nem por isso usamos sempre “z”. E o mesmo para “b” e “v”,que soando igual não usamos sempre B (ou sempre V). O mesmo se passa com “G” e “j”, que soando igual a “x” (para o 99% dos galego-falantes da Galiza), nem por isso temos de escrever sempre “X”. Não serve dizer “esses sons não existem em galego”, porque as letras correspondem-se com os sons que nós decidamos, igual que fazemos com o V, que o fazemos equivaler a B quando noutras línguas (ou variantes delas) soam diferente.

    Se “fava” e “erva” soam igual que “faba” e “herba”, porquê não utilizar a forma comum a Portugal?

    Por outra parte, sobre se a ortografia portuguesa nos serve melhor do que aos portugueses… nem para ti nem para mim. Tu podes dizer que não nos serve “camião” (por camiom ou “camión”), mas eu posso dizer que nos serve melhor “irmão” do que o actual “irmán”.

    O que está claro é que nos serve mais a nós a escrita comum “oitavo”, “fieito”, “azinheira”… do que aos próprios portugueses (ou brasileiros), que dizem “otávu”, “fiêtu”, “azinhaira”… ;-)

  • 32. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 11:36

    O blogue fica no wordpress português.
    A tradução foi feita hoje por alguém que se achegou que nem ideia tenho de quem foi.
    É umha tradução português- Inglês.

  • 33. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:27

    non concordo co que ti dis alema.

    a tradición está ben…para cando está ben…realmente tradición escrita galega comeza no medievo…

    así é como se fixo a ortografía do catalán…Copiamos tantas cousas boas deles e ISTO NON???

    despois, como dixen en anteriores comment unha cousa é o que escribes e outro o que pronuncias.

    Ou acaso pronuncia coa mesma grafía un andaluz ou un galego ou un mexicano.

    Cantas pronuncias ten o “j” castellano???
    Cantas pronunicas ten o “s” castellano?? (es que, “ejque”)

    Alema, porque non ves problema no castellano e ves problema no galego?

    Somos dunha raza diferente?

    Ou mesmo, na mesma Galiza pronunciase o “x” igual en todas as zonas? Non, e sen embargo usamos un mesmo símbolo para todas as falas…

    Por exemplo, no Morrazo e en Vigo, “peixe sapo” pronunciase “peisesapo”

  • 34. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:33

    #25 á hora de elaborar a nosa ortografía actual tívose en conta a nosa tradición literaria, por un lado, e as nosas peculiaridades fonéticas, por outro.

    Isto que pos alema, é un mito urbano ;-) que nos repetiron en BUP e COU, e repiten continuamente….PERO NON É CERTO…

    a nosa tradición é absolutamente heteroxénea..e onde comezamos o corte? Por dizilo doutro xeito, se o español perdera a súa tradición escrita durante séculos e voltase a escribirse, que pensas ti que época usarían para grafar a lingua????

    Pois probablemente o século de Ouro (Lope de Vega, Quevedo, Góngora…)

    Cal é o noso século de Ouro?????

    O medievo, sen dúbida ningunha.

    Por outra parte….hai zonas en Portugal que din “composizón” “composizóns” e demais. O de camións era un exemplo de como hai diferentes falas para unha mesma grafía.

  • 35. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:43

    E continuo….

    composizón dino así “composisón” of course ;-)

    Por outro lado, unha grafía moitas falas é o que pasa na maioría das linguas

    Como di un inglés “Prove it”, e un galés?, e un galés vello?, e un preto do Bronx? e un australiano?

    E sen embargo todos grafan igual.

    Por que? Porque se cada variedade dunha língua pretendese que se grafase á sua maneira a lingua en total, SIMPLEMENTE NON TERÍAMOS LINGUA ;-) e si FALAS.

    chouriço = “chourizo”, “chouriso”, “chourissu”, “chourissou”, “xourissu”, “xourissou”, “xorisu”, “xorisou”…

    Isto é o que dá de si unha única grafia. Agrupa a todas as falas galego-luso-brasileiras… ;-)

  • 36. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:49

    desculpa a mazada Alema ;-)

    é que en xeral gosto do debate, e eu a verdade que tiña moitos preconceitos co reintegracionismo…que pouco a pouco con viaxes a Porto e amigos reintegratas fun mudando..

    depois, xa sabes o resto, fíxenme da seita ;-)

  • 37. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:50

    a ver se combinamos un día e nos coñecemos en persoa ;-)

  • 38. tomze-adito  |  1/Agosto/2008 at 12:51

    en TERRITORIO NEUTRAL EH! :-D

    NIN NO ILG NIN NA GENTALHA ;-)

    En calquera cidade galega, a ser posible un venres á noite..

  • 39. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 14:26

    A estas alturas, ter que explicar as diferenças entre língua e fala…
    É o que tem ser escolarizado em espanhol. Como só tem cinco vogais e cada grafia só tem um som, aplicamos essa rebola a todos os ferrados, já sejam de trigo ou milho, e assim todos os idiomas tem a ” j” do árabe, nós somos, junto com o resto de “espanhois”, dos que pior falamos idiomas de toda a comunidade europeia e inçamos o galego de X, que quedam de medo polo meio dos nossos escritos. Que semelham multiplicações da nossa estupidez linguística.

  • 40. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 14:34

    Je t’aime.
    Jo soc
    Gérard Depardieu
    Joules Verne
    Gisélle Bunchen
    Girona
    Jean
    Jacques
    Just
    Giuliano
    Giancarlo
    Genève

  • 41. alema  |  1/Agosto/2008 at 15:28

    #34 para min o século de ouro da literatura galega non é a Idade Media (valoro máis se cabe o que fixeron os nosos escritores a partir do Rexurdimento :-P que sería de nós sen eles!!!)

    #39 desprezar o x porque parece o signo da multiplicación é o máis orixinal que teño escoitado en moito tempo! :D

  • 42. alema  |  1/Agosto/2008 at 16:39

    #40 por certo: que lingua escribe a letra “j” e le o son “x”? (é pura curiosidade)

  • 43. one2  |  1/Agosto/2008 at 17:02

    #42 o castelão por exemplo

  • 44. alema  |  1/Agosto/2008 at 17:04

    #43 non me debín expresar ben: quixen dicir…
    En que lingua a letra “j” representa o fonema “x” (sh)?
    O castelán non ten o fonema “x” como temos nós

  • 45. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 21:39

    Eijo, queijo, cajato.Pt
    Bijoux, Je t’aime, bonjour. Fr
    De ónde lhe vem ao espanhol o sistema fonético tão simplificado e diferente do resto das línguas romances europeias?
    Pois dos primeiros povoadores das marcas do incipiente reino de Castela :Burgos, La Rioja, Cantabria e o reino fronteiriço de Navarra.
    E quem forom estes primeiros povoadores?

    “El nacimiento del castellano y la influencia del vasco [editar]

    El castellano es una lengua romance del grupo ibérico, originada en el condado de Castilla, en la actual provincia de Burgos y más tarde reino medieval de Castilla, que incluía aproximadamente la actual provincia de Burgos y las comunidades autónomas de La Rioja y Cantabria, en España, cuyo centro es la zona de La Bureba donde se halla el corredor de la Bureba, paso obligado para acceder a la meseta Ibérica desde el norte peninsular, es decir desde Europa. En esta área se supone que se hablaba euskera habitualmente en el siglo V, cuando se empezó a considerar una lengua bárbara y el latín como lengua propia de la cristiandad.

    El latín era hablado por las clases cultas, como lengua de estado, mientras que el euskera lo mantenían popularmente y se reforzaba por las repoblaciones con “navarros” durante la Reconquista. Por ello no es extraño que los primeros textos en lengua romance que se conocen, las Glosas Emilianenses, que se conservan en el Monasterio de Yuso, en San Millán de la Cogolla (La Rioja), incluyan frases en euskera.

    Los rasgos fonéticos de más probable influencia vasca serían los siguientes:

    1. Estructura vocálica con sólo cinco vocales, (no distingue como el catalán o el gallego entre e/o breve y larga)
    2. Betacismo. Pérdida del fonema labiodental /v/ que pasa a confundirse con la bilabial oclusiva /b/. Es un rasgo que se encuentra en castellano, gascón, aragonés, catalán del Principado, gallego y dialectos septentrionales del portugués.
    3. Caída de /f/ inicial, tras pasar por una fase de aspirada /h/ (un rasgo que también se encuentra en el gascón).
    4. Pérdida de las sibilantes sonoras que se ensordecen y pasan a confundirse con las sordas. Tal y como observó Martinet esta simplificación hace que el complicado sistema de sibilantes del castellano antiguo se convierta en uno idéntico al del euskera. Este rasgo también diferencia al gallego del portugués.-Eu diria ao galinhol do portugués-
    5. Aparición eventual de una vocal protética delante de /r/ inicial. Este fenómeno se documenta con claridad en gascón y castellano antiguo (así ‘arredondo’ por ‘redondo’), aunque ha dejado algunos rastros en el actual (arrepentirse cast. ant. ‘repentirse’ lat. ‘repaenitere’; ‘arruga’ lat. ‘ruga’).
    6. Existencia de una apicoalveolar /s/ en oposición a un fonema dentoalveolar o dental /s̺/, /θ/.

    Pois é . Os bascos imprimirom caracter ao espanhol do jeito que explica a e, mais tarde, a língua árabe, aportou o fonema J que em árabe corresponde às grafias kh e, seguramente, algumha mais, que eu sou auto-didacta curiosa, e não filóloga .
    Boa tarde

  • 46. alema  |  1/Agosto/2008 at 21:45

    #45 nin o j do francés nin o j do portugués son pronunciados en ningún caso coma o x galego…

    tamén eu vin ese artigo da wikipedia sobre a influencia do euskera sobre o castelán… moi interesante, por certo.

    sabías que no idioma portugués, no seu sistema fonético, non hai sete vogais coma en galego senón case o triplo? de aí as nosas enormes diferenzas fonéticas…

    ti falas con máis de sete vogais?

  • 47. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 21:53

    Os francesses tem 16 vogais.

    E um argentino, tem mais de cinco.
    Se não acreditas, escuta Calamaro e repara em como pronuncia os E de Poder, deber, hacer….

    Se não acreditas em que o J francês soa o mesmo que o nosso X passa por esta página e da-lhe embaixo a escutar.
    http://www.frances-online.de/gramatica/capitulo_1/1_7_como_suena_el_frances.htm

  • 48. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 21:57

    Falta
    .htm

  • 49. alema  |  1/Agosto/2008 at 21:58

    non, lurinha, non son o mesmo… son parecidas pero non iguais…
    o x galego é /ʃ / mentres que o j francés é /ʒ/: os que as distingue é que unha é xorda (a primeira) e a outra sonora (a segunda).

    os franceses teñen 16 vogais e os portugueses algunha máis… pero nós non… só sete. iso é o que nos fai diferentes (entre outras cousas, claro :-) )

  • 50. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 22:08

    Que parvoice!
    Os brasucas tem menos vogais, os angolanos, os moçambicanos…
    Os hispano-falantes tem vogais e sões diferentes em cada território, mesmo da península.
    Esso que ti dis, são desculpas de malpagador e argumentos de anexionista ao espanhol que, na realidade, é o que lhe “mola” aos das teses isolacionistas, ainda que tentem dissimular.
    Mas eu já disse que sou da Idade Meia e do carro de madeira, e a mim não me servem esses argumentos.
    A verdade tem seu caminho e cada quem segue o que quer.

  • 51. alema  |  1/Agosto/2008 at 22:18

    eu non son anexionista ao español: eu defendo unha vía propia para o galego, que non implica non someterse nin a unha lingua (a española, “opresora”) nin á portuguesa (irmá pero evolucionada doutra maneira por circunstancias históricas). infelizmente, non podemos rebobinar ata a idade media e mudar a historia. a historia é como é e hai que aceptala coas súas cousas boas e as súas cousas malas… negar que estivemos virados de costas oito séculos e facer coma que non existiron é vivir á marxe da realidade, na miña modesta opinión.

  • 52. lurinha  |  1/Agosto/2008 at 22:42

    Mas umha cousa é a política- Espanha sempre estive de costas ao mundo enteiro, é certo. Mesmo ao território da Galiza:”España es un país mediterráneo. Crecen la vid y el olivo. Los inviernos son templados y los veranos secos y calurosos.”
    Quando estudava essas cousas na minha enciclopédia, fazia nos miolos umha empanada de berberechos que o dia que o cura da parroquia nos levou de excursão e cheguei a Padrão, berrei-lhe à minha mãe: Mira, mamai! Espanha! Por fim vira umha parra e umha casa cuberta de cunchas com flores na porta, com pinta de ter um clima algo mais temperado que o da Costa da Morte.-
    Pois umha cousa é a política de costas aos demais, porque quando nos unimos vem os golpes de Estado, Alzamientos Nacionales e demais e outra bem diferente é a língua que, para mim, é a mesma em Salvaterra que em Monção, em Tui ou em Valença, Na Guarda ou em Caminha, em Bande ou Caldas do Gerês.
    Por certo, quando dou umha olhada a todos os jornais de Portugal, França ou América latina, tudos falam de Espanha.
    nos diáros espanhois, e mais nos da TV, não vejo a mesma correspondência.
    Bom. Falarom do Algarve quando dessapareceu a meninha Madeleine.
    Poderíamos falar muito sobre esto:
    Umha viajeira no tempo e um cidadão-á de plena actualidade, mas, em outro momento. Agora vou aviar um biscoito de améndoas para manhã.
    Boa noite.

  • 53. Gerardinho2000  |  2/Agosto/2008 at 1:07

    Pergunta Alema em quê língua o J soa igual ao X. À parte do galego bem escrito :p? Eu contra-perguntaria: em quê línguas se escreve a letra Ñ :D?

    Os valencianos escrevem “joc” e pronunciam “xoc”. Não é muito bom exemplo porque, como disse, os valencianos têm muitos problemas com a letra J, mas é um pequeno sacrifício em prol da unidade lingüística. Assim, escrevem “jo, sota la pluja/pluia, veig un un joc”, quando provavelmente pronunciem “io, sota la plucha, veig un xoc” [eu, sob a chuva, vejo um jogo].

    As ortografias devem unir, e não dividir. Se duzentos milhões de pessoas escrevem “erva”, imos ir nós de parvinhos a pôr “herba”? Realmente a uma comunidade linguística de menos de um milhão de falantes (e em descida) lhe compensa isso?

  • 54. lurinha  |  2/Agosto/2008 at 1:41

    No fundo, os que querem o galego isolado, querem a sua morte a prol do castelão.
    Caminho encetado aló polos anos 70-80 e que leva destruído o 80% do vocabulário habitual do galego da Galiza.
    Se o remédio a morrer afogado no castelão é agarrar-se ao português para aboiar e salvar a vida, digo eu:

    “E menos mal que nos queda Portugal!”
    Sorte que temos de não ter umha morte segura…

  • 55. alema  |  2/Agosto/2008 at 10:49

    como vos mola esaxerar:

    #53 somos máis dun millón de falantes!

    #54 de onde sacas que o 80% do vocabulario habitual do galego estea destruído?

    empezo a crer que unha das bases do reintegracionismo é o alarmismo (excesivo)

  • 56. lurinha  |  2/Agosto/2008 at 12:09

    Qual é a diferença entre um reintegracionista e um abolicionista?
    O reintegracionista, quando entra em Portugal, sente que, por fim, pode lêr os cartazes, letreiros e até a publicidade em galego. E quando paga a peagem na autoestrada não escuta o odeiado: “Graciaaas: Buen Viaje!”
    O abolicionista vai por todo Portugal pesquisando letreiros de esfregões para se auto.convencer de que não é um lingüicida.
    E di-o alguem que tem feito muitas viagens percorrendo Portugal e, ao entrar na Galiza, davam-me nos dentes os cartazes, letereiros e “Graciaaaas. Buen viaje” e caia-me a alma galega mais abaixo dos pés. No sumidoiro dos “Urbanizaciones Porriño”, “Hostal Fernández. Habitaciones con baño.” Peluquería Mary. Estética y depilaciones”.
    E eu sinto que, quizais não merecia a pena percorrer tantos quilómetros para ver isto.
    Que tal vez fosse melhor ficar fora para sempre e não ver como baixamos os pantalões para que o castelão nos deia bem polo cû. Os que gostam de levar, ficam na glória. Os demais, a foder-se ou ir para o exílio.

  • 57. lurinha  |  2/Agosto/2008 at 12:12

    E não sou alarmista.
    O que passa é que ti seguramente nem sequera conheces esse 80% de palavras das que falo sem ir aos dicionários ou ao google.

  • 58. lurinha  |  3/Agosto/2008 at 13:03

    http://www. radiofolkonline. podomatic. com

  • 59. tomze-adito  |  4/Agosto/2008 at 10:48

    alema, alema por que me has abandonado??? :-)

    se tes claro que “j” se pode ler de diferentes formas, que cada lingua ten a súa, e por tanto o galego tamén pode escribir “j” e ler “sh”…

    Ok, penso que vamos chegando a acordos… ;-)

    agora ben, non te enganes alema,

    NON HAI VIA INDEPENDENTE DO GALEGO…

    Iso é UN DESEXO, PERO NON UNHA REALIDADE.

    Repito, as nosas condicións FAN MOI COMPLICADO TER UNHA VIA PARA O GALEGO. E ISO VESE TODOS OS DIAS NOS RESULTADOS.

    RESPONDE POR FAVOR A ISTO QUE CHE PREGUNTO ;-)

    Temos Estado propio? NON
    Temos 2 linguas en conflito? SI
    Unha delas está entre as 5 mais faladas do mundo? SI

    Se pola contra tivésemos ESTADO PROPIO E 1 LINGUA…

    EU APOIARIA (DIGO AQUI PUBLICAMENTE) IR POR LIBRE, COMO VAI O DANÉS CON RESPECTO AO NORUEGO, SE ESTIVÉSEMOS NESAS CONDICIÓNS…MAIS…..

  • 60. alema  |  4/Agosto/2008 at 11:05

    - é evidente que non temos estado propio, pero discrepo no de “linguas en conflito”… eu diría máis ben que temos dúas linguas “en convivencia” (que non ter por que ser sempre “en conflito”…)

    - daquela, só apoiarías unha vía independente para o galego en caso de independencia? daquela, a lingua depende de condicionantes políticos, segundo ti…

    - outra cousa: o catalán está, segundo as túas teorías, en vías de extinción,… porque convive co castelán (unha das 5 linguas máis faladas do mundo), desenvólvese sen estar nun estado propio, non ten ningún primo de zumosol ao que agarrarse…

    evidentemente, discrepo: o catalán sobrevivirá na medida en que queiran os cataláns, baleares e valencianos, igual que o galego sobrevivirá por vontade dos galegos.

  • 61. Gerardinho2000  |  4/Agosto/2008 at 12:12

    - é evidente que non temos estado propio, pero discrepo no de “linguas en conflito”… eu diría máis ben que temos dúas linguas “en convivencia” (que non ter por que ser sempre “en conflito”…)

    Segundo os principais dicionários em linha que consulto, sim há conflito.

    Estraviz-agal-gz.org

    Conflito s. m. (1) Choque, embate hostil entre pessoas, cousas, interesses, paixões, teorias [...]

    Priberam.pt/dlpo

    s. m., [...] discussão; [...] antagonismo; oposição [...]

    Digalego.com

    1 s m Estado prolongado de oposición ou contenda entre persoas ou cousas. [...] 2 s m PSIC Situación dada por unha discordancia entre as tendencias e os intereses ou imposicións externas. [...] 8 conflito lingüístico LING Situación de desequilibrio que se produce entre dous grupos lingüísticos cando entran en contacto. 9 conflito social SOCIOL/EDUC Elemento fundamental da vida que ten lugar no ámbito social e que reflicte unha peculiar forma de relación que se manifesta de formas diferentes, aínda que case sempre normalizadas, como enfrontamentos, tensións, oposicións ou loitas entre persoas, grupos, organizacións ou estados.

    Rae.es

    [...] 3. m. Apuro, situación desgraciada y de difícil salida. [...] 4. m. Problema, cuestión, materia de discusión. [...]

  • 62. tomze-adito  |  4/Agosto/2008 at 13:52

    - é evidente que non temos estado propio, pero discrepo no de “linguas en conflito”… eu diría máis ben que temos dúas linguas “en convivencia” (que non ter por que ser sempre “en conflito”…)

    se para ti estan en convivencia, digamos que unha convivencia un pouco desigual, isto é, unha esta subxugada á outra, nisto concordas non é? porque se para ti están en igualdade de condicións e direitos, definitivamente ríndome ;-)

    - daquela, só apoiarías unha vía independente para o galego en caso de independencia? daquela, a lingua depende de condicionantes políticos, segundo ti…

    a lingua depende de condicionantes políticos aqui e na China ;-) e durante toda a historia. Isto é unha forma de dicir que se en USA se fala inglés foi porque nunha votación no congreso, que o alemán fose a lingua oficial do novo estado PERDEU POR UN VOTO (isto é historia).

    Se nisto non concordas tamén me rindo ;-)

    - outra cousa: o catalán está, segundo as túas teorías, en vías de extinción,… porque convive co castelán (unha das 5 linguas máis faladas do mundo), desenvólvese sen estar nun estado propio, non ten ningún primo de zumosol ao que agarrarse…

    Os planificadores linguisticos do catalán din que o catalán está en perigo de extinción, non o digo eu, dino eles ;-)

    evidentemente, discrepo: o catalán sobrevivirá na medida en que queiran os cataláns, baleares e valencianos, igual que o galego sobrevivirá por vontade dos galegos.

    Como se crea a vontade alema? Dicindo que a xente fale galego? Facendo campañas de publicidade con xente cool? A vontade nace ou faise? Os galegos son traidores ao galego por non ter vontade? Os famintos teñen vontade de comer, e logo porque non comen?

  • 63. alema  |  4/Agosto/2008 at 14:04

    #62 non se rinda… eu creo que galego e castelán non están en igualdade de dereitos e condicións… pero iso non quere dicir que para que estean teñamos que escribir coa grafía portuguesa.

    - claro que as linguas teñen condicionantes políticos. por condicionantes políticos de máis de 8 séculos (que xa son anos), o galego e o portugués crearon o seu propio espazo, a súa propia ortografía

    - eu non creo no catastrofismo: o catalán non está en perigo de extinción nin moito menos (ten case tantos falantes coma o portugués europeo…!) o catastrofismo está, na miña opinión, na base do reintegracionismo (sen el, boa parte do reintegracionismo non tería sentido).

    as últimas preguntas dan para un libro enteiro, non para un comentario nun blog ;-) pero xa lle digo: o pobo galego decidiu democraticamente que o galego era a lingua propia do seu país… e os representantes políticos dos galegos decidiron que a normalización lingüística é un aspecto fundamental para a supervivencia deste idioma… póñense en marcha políticas de normalización lingüística máis ou menos acertadas e se non funcionan… cal é a solución?

    poñerlle un coitelo á xente para que fale galego? dicirlle que fale portugués internacional da Galiza que é máis “internacional”?

    non. eu creo que hai que facer do galego algo próximo á xente (non estranxeiro, como acontecería co reintegracionismo) pero sempre desde o bo rollo… efectivamente, sendo “cool”.

  • 64. tomze-adito  |  7/Agosto/2008 at 13:02

    let me see alema….continuo…..

    o galego NON CREOU NADA TIO, NADA! foron as elites que definiron o estándar do galego quen CRIOU ESE GALEGO QUE AGORA FALAMOS COMO ESTÁNDAR…

    O portugués tamén non foi criado, foron as elites LISBOETAS que definiron o estándar do portugués de Portugal…

    tá ben? tá ;-)

    Quen pon o coitelo a quen alema????? Non confundas vítimas con verdugos…

    Carvalho Calero foi UN DOS CREADORES DO ESTÁNDAR e CANDO FOI CONSCIENTE que o ESTÁNDAR galego NON AS FALAS ;-) tiña de converxer co resto DE ESTÁNDARES DA NOSA LINGUA..

    foi totalmente marxinado…e apartado…

    e non é que goste de mártires a verdade que tanto me ten…todos sabemos aonde nos levan as nosas decisións, pero o REINTEGRACIONISMO NON PON O COITELO EN PESCOZO NINGÚN ;-) ti sabes perfeitamente que é asi….

    A nosa proposta é unha proposta a medio prazo ;-) como era a dos mínimos que eran por certo as NORMAS DE CONSENSO DO 80, mira nas hemerotecas e verás como nos 80 camiñábamos cara unha reintegración en 25 anos…

    POR ISO O PP AO GAÑAR NO 82 TIROU ABAIXO ESA NORMA CHAMADA DE MÍNIMOS REINTEGRACIONISTAS…

    A lingua é política e se ti mais eu falamos disto é porque o PP gañou as eleccións. Se non gañase con moita probabilidade no 2008 estaríamos discutindo un acordo entre AGAL e os mínimos…

    ;-)

  • 65. alema  |  7/Agosto/2008 at 13:27

    a ver tomze-adito, agora mesmo este país non está gobernado polo PP, senón por unha coalición entre PSdeG e BNG… vostede cre realmente que algún deses dous partidos (ou os dous xuntos) van promover a curto/medio prazo unha revisión reintegracionista da actual normativa?

    permítame que me ría: ha ha.

    e outra cousa: as últimas modificacións da normativa (”grazas”, etc) foron aprobadas en 2003, durante o mandato do PP :-P

Deixa un comentario

Obrigatorio

Obrigatorio, oculto

HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deste artigo  |  Subscribirse aos comentarios mediante RSS


AVISOS


Asina en Facebook a favor de 'bueno'!

Visita a miña canle de Youtube
Alí está o osiño gominola

Este blog en portugués automático
Este blog en español automático

Os artigos actualízanse (ou inténtanse actualizar) todos os días ás 22.00 horas salvo asuntos de máxima urxencia

Últimos comentarios

Enquisa

En que categoría te sitúas dentro da escala alema?

Ver resultados

Loading ... Loading ...
Máis info sobre as categorías da escala de alema aquí

Andan por aquí fozando

Mini-chat

Latest on Tue, 23:36

alema: felizmente xa se solucionaron grazas á inestimable axuda do berto :D que é deus :D

alema: HAI PROBLEMAS DE ACCESO A ALEMA.ORG. DESCULPADE AS MOLESTIAS

alema: mario: deixeiche un recado no post do 2 de xaneiro ;-)

mario: Obrigado!! []s

alema: a min gústame moito o libro dedicado á fonética de freixeiro mato... é un dos meus libros de cabeceira :D

» Escribe algo



Featured Advertiser

Artigos recentes

 

Categorí­as

Tags

Meta