A RAG toma en consideración incluír ‘bueno’ no seu dicionario
2/Xullo/2008
A Real Academia Galega acaba de demostrar que é unha institución aberta ás propostas dos cidadáns. Moitos pensabades que non ía nin sequera tomar en consideración a nosa iniciativa para que se incluíse a interxección ‘bueno’ no seu dicionario… Pois estabades enganados, moi enganados.
O secretario da RAG remitiunos unha carta na que responde aos nosos requirimentos. O académico Manuel González recoñece que se trata dun “asunto delicado”, pero asegura tamén que “a vitalidade na fala” da interxección ‘bueno’ “é incuestionable”.
Sexa como for, o señor González dinos que a proposta ha chegar aos órganos competentes da RAG para que dean un ditame definitivo. Polo seu interese, reproducimos íntegra a súa resposta.
Estimado amigo,
En resposta ao seu escrito no que nos informa da iniciativa para que se inclúa a interxección “bueno” dentro do dicionario da RAG, aínda recoñecendo a súa orixe castelá, teño que dicirlle que se trata dun caso bastante delicado. É certo que a súa vitalidade na fala é incuestionable, pero tamén o é o feito de que a súa forma ten trazos que nos están recordando claramente que se trata dunha voz castelá, e por iso ao mellor é perigoso darlle carta de natureza dentro da lingua galega.
En todo caso, farei chegar a súa carta aos órganos competentes da RAG, para que actúen segundo o seu entender, e comunicareille a decisión tomada.
Reciba un saúdo.
Manuel González
Secretario da RAG
E como é de ben nacidos ser agradecidos, velaquí o escrito que lle enviamos de volta ao señor González.
Estimado señor González,
Para o colectivo que defendemos a inclusión da interxección ‘bueno’ no dicionario da RAG, dános un gran satisfacción a resposta que nos acaba de ofrecer. Entendemos perfectamente os receos que poida suscitar a nosa iniciativa, pero para nós é xa un triunfo e un orgullo sabérmonos escoitados polos que nós consideramos a autoridade do noso idioma.
Neste mundo das novas tecnoloxías, onde proliferan aventuras lingüísticas que non van a ningures (bueno si… cara á nosa submisión total ao portugués), consideramos esencial a participación dos galegofalantes de verdade, da cidadanía que fala día a día esta lingua, na construción dunha norma en que nos sintamos aínda máis representados.
Esperamos que os argumentos presentados nos anteriores correos electrónicos sexan dabondo para a toma en consideración da nosa proposta. Saiba que para nós xa sería unha boa solución que a interxección ‘bueno’ fose considerada unha entrada “tolerada” polo dicionario, como xa acontece con outras palabras.
Reciba un cordial saúdo e saiba que agardamos con impaciencia calquera novidade que nos poida achegar.
Agora só toca esperar un pouco máis… pero que ninguén o poña en dúbida: ‘bueno’ é galego.
Artigo gardado en: lingua
31 comentarios Deixa o teu comentario
1. Nemigo | 2/Xullo/2008 at 0:18
estou a considerar propoñer a inclusión na RAG de ecràm supoñendo que xa non se adiantaran
2. Gerardinho2000 | 2/Xullo/2008 at 8:35
Hahahahaha! Alema, quando conto com a resposta! Quero pensar que a cortês (e cortesã) resposta de González é a típica que dou eu quando quero desfazer-me de um tema delicado até um momento indefinido
3. Gerardinho2000 | 2/Xullo/2008 at 8:36
Vaia, enviei o comentário antes do que queria
Dizia que é a típica que dou eu, e que os responsáveis de recursos humanos espanhóis, criando escola, tão bem resumiram nesse seco e insípido, mas cheio de sabedoria, “ya le llamaremos” 
4. Tomze-adito | 2/Xullo/2008 at 10:05
gerardinho creo que o mellor é que deixes a estes que traballan por un crioulo seguir traballando…totalmente a favor do “bueno”, e tamén do resto “viernes, jueves, juevos, etc.. etc..”
veña ho, valor! a polo crioulo, alema sen complexos!
5. alema | 2/Xullo/2008 at 10:15
vós andades doentes porque pensabades que nin sequera ían responder… e aí o tedes! é o que vos amola! pois, ala, a rabear! acabo de recibir outra carta do señor gonzález na que me confirma que en canto traten o asunto (que o van tratar) habemos recibir resposta… e aí si que o ides pasar mal…
en canto ao de ‘crioulo’, pregúntalle aos países do PALOP a ver o que falan… de todos os xeitos non me dou por aludido, posto que a proposta é só para unha interxección que non ten equivalencia ningunha noutra palabra do galego. o de “viernes”, “jueves”, “juevos” é unha faltada para desviar a atención. sabedes ben que a proposta é dun caso puntual… pero vós que só vedes demos e cornos no castelán non distinguides máis alá… é unha pena
6. Gerardinho2000 | 2/Xullo/2008 at 12:06
>> vós andades doentes porque pensabades que nin sequera ían responder… e aí o tedes! é o que vos amola! pois, ala, a rabear! <> pero vós que só vedes demos e cornos no castelán non distinguides máis alá <<
Tampouco muitos mais dos que alguém vê no seu próprio idioma (o português), o qual em todo caso é bem mais grave
PALOP selecció! :p
7. besbe | 2/Xullo/2008 at 14:15
Gustaríame saber quen forma parte do colectivo que defende a inclusión da interxección “bueno” no diccionario da RAG. Un saúdo!
8. Gerardinho2000 | 2/Xullo/2008 at 14:51
#7 Trata-se de um colectivo muito numeroso que lidera, segundo algumas informações, o profeta da Confraria do Lercheio da Internet Galega, bem-querido senhor Alema
9. sen_nome | 2/Xullo/2008 at 15:41
Neste mundo das novas tecnoloxías, onde proliferan aventuras lingüísticas que non van a ningures (bueno si… cara á nosa submisión total ao portugués), consideramos esencial a participación dos galegofalantes de verdade. Os reintegratas non son galegofalantes de verdade, claro. Mais un sinal de que este é un blogue anti-reintegrata e pouco conciliador.
10. alema | 2/Xullo/2008 at 15:44
#7 quéreste sumar, besbe?
#9 a frase “os reintegratas non son galegofalantes de verdade” é colleita súa, sen_nome… e non, este non é un blog anti-reintegrata
11. lerchandising | 2/Xullo/2008 at 16:15
Eu súmome, por suposto. Alema, podías poñer unha lista de asinantes… ou mellor, convocar un referendo. Hai moitos que apoiamos o bueno, pero somos menos ruidosos, ou temos outras prioridades na vida. Trolear danos pereza, pero estariamos encantados de asinar
12. Macmillan | 2/Xullo/2008 at 17:32
Non será anti-nada, pero esa carta mixtura a inclusión do bueno como interxección coa fin de evitar a proliferación das aventuras lingüísticas que nos levan á total sumisión ao portugués (sic).
Por certo, usades aspas que non son galegas. Nen portuguesas nen españolas. Pero podes propoñer o uso de ” ” en vez de « ». Que son máis doadas de usar.
13. gheitore | 2/Xullo/2008 at 17:42
Alema, o Volga (que é onde aparecem esses termos “tolerados”) nom é o Dicionário da Real Academia Galega. You mistake the bacon for the speed.
14. alema | 2/Xullo/2008 at 20:10
#11 lerchandising, seguindo a túa petición, esta medianoite habilitarase un espazo para que todos os que estean de acordo coa proposta de ‘bueno’ poidan asinar
#12 eu utilizo estas aspas “, as francesas tampouco me molan demasiado <<
#13 é verdade o VOLGA e o dicionario da RAG non son a mesma cousa… pero enténdese que unha entrada que aparece nun terá que aparecer no outro e vice-versa, non?
15. Mimá | 2/Xullo/2008 at 20:28
Ostiá, que lío!!!
Figúrate que estudan incluír os lusismos “repolho” “trecho” “cavalheiro” e “castelhano”!!!
A que montarían cAGAL e Desfeita da Língua!!
16. Gerardinho2000 | 3/Xullo/2008 at 9:47
Mimá, não insultes ou mando um russo partir-che as canelas
“Repolho”, “trecho”, “cavalheiro”… ou “penha” e “canhão” são claros castelhanismos no português de hoje. Mas são poucos e residuais.
Ora bem, o galego oficialista tem muuuitos mais, a começar polo sufixo -ción e a seguir por um bom feixe de léxico (”eixe” por “eixo”).
Numa situação tão precária, abrir a porta para “bueno” implicaria, antes ou depois, o mesmo que destapar a caixa de Pandora e converter definitivamente o galego-ILG/RAG (=galego-castelhano) em castelhano-galego.
Eu próprio, como reintegracionista, oponho-me a isso. Ora bem, se fosse um reintegrata radical, apoiaria a medida para que a RAG aceitasse BUENO, DIOLA, MOLA, PEÑA (não confundir com “penha”, que é pena=rocha, penedo), TRONCO, BIEN, MOCHIRMO ou MOITISMO (de “muchísimo” por “moitísimo”), ou a saudações BUENOS DIAS/BUENAS TARDES./BUENAS NOCHES e ADIOS
17. Gerardinho2000 | 3/Xullo/2008 at 9:48
Sobre o comentário anterior, reparo em que me quedou algo na cabeça que não acertei a escrever
Dizia que se eu fosse reintegrata radical aceitaria tudo isso, porque daria mais argumentos ao pessoal para se passar do galego-castelhano (já convertido ou convertendo-se em castelhano-galego) ao galego-português 
18. alema | 3/Xullo/2008 at 10:58
Non sei cantas veces vou ter que repetir que o de ‘bueno’ é algo EX-CEP-CIO-NAL. Por favor, gerardinho, non repitades ata a saciedade exemplos que NON VEÑEN A CONTO. (diola, mola, peña, bien, mochirmo…). O único que facedes é darlle máis credibilidade á proposta de ‘bueno’.
E non son tantos os ‘castelanismos’ que hai recollidos no galego estándar actual. Iso de que o galego ILG-RAG está inzado de castelanismos é outro mito que paso a engadir á lista dos mitos que espallan os reintegratas.
19. Gerardinho2000 | 3/Xullo/2008 at 14:06
Alema, não sejas parcial! O de “diola” está também muito estendido!! É mais, existem testemunhos históricos desde começos do século XIX!! Hoje em dia utilizam-no galego-falantes de 95 a 5 anos!
>> ILG-RAG está inzado de castelanismos é outro mito que paso a engadir á lista dos mitos que espallan os reintegratas<<
Ai! Sempre me sacas o dos “mitos”, e eu dou-che factos, nomes, dados, etc., e nem por essas che serve.
“Nación” é castelhanismo, em galego isolino devia ser “nazón”, igual que “corazón” ou “razón”.
“Ración” é castelhanismo, deve ser “razón” como “doazón” (lembremos que a RAG também aceitou uns anos “doación”).
“Ata” é um invento. Em galego só se registou (e apenas no medievo!) a forma “atá”. No galego falado de hoje temos “ate” e “até”, o resto são castelhanismos como “astra” (também aceite pola RAG no seu dia).
A lista pode ser mais larga se quiseres, mas basta com fixar-se nas últimas “reforminhas” para ver quê palavras caíram da “norma” por serem castelhanismos (as últimas, “esto, eso, aquelo” ;-))
20. alema | 3/Xullo/2008 at 15:22
Sinceramente, non creo que as palabras terminadas en -ción sexan castelanismos. Desde hai canto tempo están documentadas? E sobre todo, ti pensas que un galegofalante pode asumir pasar de -sión e -ción a -som, -zom, -çom, -são, -ção, -zão, etc.? Eses sufixos -sión e -ción son parte de nós. O que propoñedes os reintegratas é totalmente artificial e sabédelo… De feito, é un dos trazos máis rechamantes que ten un reintegrata á hora de falar… (a xente míravos e di… ¿pero que carallo están dicindo?)
E por certo, se “diola” é unha palabra documentada desde o século XIX e usada como dis polos galegofalantes de 95 a 5 anos… que ten de malo en que sexa recoñecida?
De todos os xeitos, unha cousa é “diola” e outra son os exemplos que empregades para desprestixiar este iniiciativa.
Ah! E esa burla sistemática que fan algúsn co “gallego do pueblo” non me mola nada, nada. Recórdame aos que se rin da xente por falar galego… recórdame a outras épocas… non sei… chungo.
21. Cesare | 3/Xullo/2008 at 17:13
Non, alema, non… Non é que ti creas ou non creas que “nación” é un castelanismo. É que non o é. Morfoloxicamente os sufixos en -ción non son castelanismos. Outra cousa é que gerardinho me probe, con documentos, que a palabra “nación” entrou en galego a finais do século XIX, que é cando poderiamos comezar a falar de castelanismos: ese é o caso, por exemplo de climatización, ou de despresurización, que son claros castelanismos en galego, pero non porque teñan un sufixo X ou un prefixo Y.
Cantos falan como expertos de lingüística despois de dúas palestras de Maurício Castro…
22. Cesare | 3/Xullo/2008 at 17:14
No suposto caso de que unha palabra, por ser castelanismo, deba ser proscrita… porque ese é un axioma nacionalista incuestionábel que, á grande maioría dos galegos, que non somos nacionalistas, deberiamos comezar a rexeitar…
23. Gerardinho2000 | 3/Xullo/2008 at 18:53
Alema, a maioria dos galegos não se importam polo galego, e mesmo palavras que tu e eu reconhecemos inquiestionavelmente como galegas, o mais seguro é que lhes soem a chinês.
Por exemplo, tu como chamas a *”ternera”*?
Cesare, acho que a ti não che tenho de demonstrar nada, mas postos a demonstrar… demonstra tu que -ción não é um castelhanismo. Estarei atento à tua argumentação.
24. cam | 4/Xullo/2008 at 9:57
Como vedes som reintegracionista, e afeiçoado à linguistica, e porém, penso que o sufixo “-ciom” (”-ción”) nom é directamente um castelanismo, mais si um sufixo culto (erudito), isso si, utilizado por influência do critério do castelám (fronte ao português que adaptou as novas palavras utilizando o sufixo patrimonial -ção, em quanto que em outras palavras si utiliza o sufixo culto -cio, -cia). O que si hai que considerar é que nom se pode utilizar em palavras patrimoniais (como doaçom/doazón, afeiçom/”afeizón”, e mesmo naçom/”nazón”) que existiam já no galego-português antigo, e só se deveria utilizar nas palavras cultas ou semi-cultas (como “relaciom”/relación, “contaminaciom”/contaminación, etc).
25. Gerardinho2000 | 4/Xullo/2008 at 10:54
Algo de razão tens, Cam. Mas a médias. Isto é, essas palavras patrimoniais, como bem dizes, estão grafas no nosso idioma sem o “i” desde a Idade Média (daquela, mormente com as grafias -çon ou -çõ). Na Galiza desapareceu boa parte o uso escrito do galego (ou, mais exactamente, não nos chegaram muitos testemunhos escritos ao dia de hoje), mas sabemos que essas formas continuaram a ser muito tempo assim porque se seguia a escrever com normalidade em Portugal.
Os semicultismos introduziram-se na Idade Moderna em todas as línguas românicas. Mas na Galiza, no canto de o fazerem através de Portugal, fizeram-no desde Castela/Espanha, daí que entraram com -ción, -cia, etc., etc., etc. E precisamente daí que o lógico seja harmonizar com Portugal e não com Espanha, ou seja, harmonizar com o próprio galego e escrever (em galego isolacionista) como -zón e -za o que ainda está espanholizado.
Questão à parte são alguns semicultismos que ficaram sem mudança desde a época medieval (polo pouco uso) e que nem em Portugal se patrimonializaram. Falo de “ocasião”, por exemplo, mas esta já seria das palavras isolinas em -ión e não puramente -ción.
26. alema | 4/Xullo/2008 at 11:11
Conclusión: os sufixos -ción, -sión son galegos lexitimamente porque levan utilizándose séculos. Sé-cu-los. Que é mellor? Suprimilos directamente só por facer un exercicio de como evolucionarían se Galicia tivese influencia portuguesa e non castelá? Iso é NEGAR a historia, ao meu entender, e facer lingüística-ficción. As linguas teñen unha historia e merece ser respectada.
27. Gerardinho2000 | 4/Xullo/2008 at 12:12
#26 Levam utilizando-se séculos “por uma minoria”, que era a que tinha acesso (e fazia uso de) às palavras cultas ou semicultas.
Desde logo, claro que se podem suprimir, como têm feito outras nações em situações similares. É mais, algumas como a romanesa não só fizeram isso (eliminando palavras eslavas, gregras e sobretudo turcas do léxico comum), mas passaram do alfabeto cirílico ao latino para reafirmar a sua identidade.
Não se trata tampoco de NEGAR história, mas ao contrário. Isto é, reconhecer como galego o que não é sim seria, ao meu ver, negar a história. História de colonização e subordinação linguística que padecemos historicamente e que levamos, como estigma, no nome do país, “Galicia” (-cia, novamente).
DescoloniZA GaliZA. Biguoter, maifrém.
28. Tomze-adito | 4/Xullo/2008 at 17:26
alema consulta nos dicionarios galegos incluidos o da antiga RAG, en que sufixo remataban as palabras…levarás sorpresas..
a forma patrimonial galega é -zon, -ÇOM ou -ção
ánimo malo!
29. eugeniote | 4/Xullo/2008 at 17:38
Tomze-adito, acho que enganaste o nome do alemã, ou talvez o enganasse ele próprio. Não sei por que insistir no “malo” quando ele é tão claramente “bueno”.
30. cesare | 4/Xullo/2008 at 21:15
a) reconstruír o galego sobre uns restos perdidos hai case un milenio non é só lingüística ficción, senón sebastianismo e nacionalismo.
b) afirmar alegremente que en Galicia se perdeu o -i- do iode despois de interdental é non só especular sobre escritas incoherentes de hai 1000 anos, senón negar a evidencia, evidencia que sinala que aínda hoxe, na metade oriental de Galicia, a forma común é “pacio”, e non “pazo”. Por falar de palabras patrimoniais, claro.
c) nunha cousa tes razón: é imposíbel demostrar que unha palabra non vén dunha lingua determinada. Por exemplo, como me demostras que “laverca” non vén do arameo? O que hai que facer é demostrar de onde veñen as cousas, non de onde non veñen. E facelo con datos textuais, non con apriorismos ou prexuízos.
d) as probas indirectas: por exemplo, a existencia de pacios, acios, adrios, etc. na lingua viva de boa parte da poboación galega, son bastante concluíntes de que Galicia e federación non son castelanismos polo seu remate. Pero chegados ao caso, polo seu lexema e significado, non só federación é castelanismo: tamén o é federação.
31. A RAE admite ‘USB&#&hellip | 9/Novembro/2008 at 22:01
[...] pasaron catro meses desde que o secretario da RAG nos confirmou que a institución académica estudaría a inclusión da interxecc… no seu dicionario e se non hai noticias en breve os promotores desta iniciativa levaremos a cabo [...]
Deixa un comentario
HTML permitido:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
Trackback deste artigo | Subscribirse aos comentarios mediante RSS