alema

Xabarín prós xoves (se isto é tolerado… por que non “bueno”?)

A Real Academia agacha algunhas “sorpresas” tinguidas de amarelo. É a cor que usa o VOLGA para marcar todas aquelas entradas que considera “toleradas”. Non son palabras incorrectas nin correctas. Pódense usar a vontade, pero ollo! o usuario ten que ser consciente de que pertencen a unha especie de ‘purgatorio’ lingüístico.

Pois ben, entre estas palabriñas amarelas, encóntranse os tres exemplos que serviron ilustran o titular deste artigo: xabarín, prós, xoves.

1) Xabarín. O palabra ‘xabarín’ é a típica palabra que ti sempre empregaches pensando que era galego fetén, pero que ao mirar no VOLGA… sorpresa! Non é a opción preferente. O ‘Xabarín’, que despois de moitos anos segue asomándose á pantalla da TVG, seica é un dialectalismo ‘tolerado’, pero non o que a RAG considera mellor, que é ‘xabaril’ (acabado en -l e con plural xabarís). Sorprendido non?

2) Prós. Toda a vida escoitaches que se escribe ‘para’ e non ‘pra’… Pois non! Escribir ‘pra’ tampouco é incorrecto; é unha opción ‘tolerada’ pola RAG. Así pois, que ninguén che diga que está mal escribir ‘pra’ nin tampouco ‘pró’, ‘prá’, ‘prós’ e ‘prás’. O máis rechamante é que os lingüistas recomendan tamén que se lea ‘pró’, ‘prá’ en vez de ‘para o’, ‘para a’, etc. Flipante, non?

3) Xoves. Esta xa é a re-finitiva. Segundo o VOLGA, non é incorrecto dicir ‘xove’ como sinónimo de ‘mozo’ ou ‘moza’. Toooda a vida escoitando que está fatal dicir ‘xove’, que se debe de dicir ‘novo(a)’, ‘mozo(a), ‘xente nova’, etc… e resulta que estabamos enganados! Si que se pode dicir! É outra das entradas ‘toleradas’… Como che queda o corpo?

Pero hai máis palabras ‘toleradas’ sorprendentes… A continuación vai unha lista coas que a min máis me chamaron a atención (hai algunha máis, pero as que faltan son de termos moi ‘agrarios’, xa sabedes…). As que están suliñadas/subliñadas son para min a repera. O que está entre parénteses é a versión que recomenda a RAG, o que está fóra é ‘tolerado’, é dicir, non é incorrecto.

aficionado (afeccionado),

agua (auga)

alavés (arabés)

alicantino (alacantino)

amatista (ametista)

ametrallar (metrallar)

amistoso (amigable)

amperio (ampere)

antergo (entrego)

aportar (achegar)

apremio (prema)

aramio (arame)

arrabear (rabiar)

arrapañar (repañar)

arrecender (recender)

arregañar (regañar)

arrenegar (renegar)

arrepañar (repañar)

arreutada (arroutada)

arrugar (engurrar)

automación (automatización)

ballet (balé)

birrete (barrete)

bombilla (lámpada)

boquilla (embocadura)

calofrío (calafrío)

cáñamo (cánabo)

carabel (carabelo)

carótida (carótide)

chaminea (cheminea)

chamoscar (chamuscar)

champú (xampú)

chao (chan)

chilrar (chirlar)

chino (chinés)

chutar (xutar)

cigala (lagostino)

cliché (clixé)

codorniz (paspallás)

comenzar (comezar)

condanar (condenar)

conminar (cominar)

corto (curto)

cualidade (calidade),

cuidar (coidar)

darredor (arredor)

decer (dicir)

decibelio (decibel)

dediante (diante)

delitivo (delituoso)

derogación (derrogación)

desmoronar (esborrallar)

despertar (espertar)

despir (espir)

despido (despedimento)

eixo (eixe)

enamorar (namorar)

éngoa (ingua)

enrevesado (arrevesado)

enxuizar (axuizar)

escotilla (trapela, zapón)

esquirol (crebafolgas)

estadística (estatística)

exalzar (enxalzar)

excomunión (excomuñón)

fastidiar (enfastiar)

fastuoso (fastoso)

ferraxe (ferraia)

ferretaría (ferraxaría)

fervedor (fervedoiro)

gado (gando)

garavata (gravata)

gaseosa (gasosa)

glucosa (glicosa)

gluten (glute)

gostar (gustar)

grúa (guindastre)

inmiscuír (inmiscir)

koala (coala)

lactancia (lactación)

langosta (lagosta)

liar (lear)

ligón (legón)

loiro (louro)

longaniza (longaínza)

louvar (loar)

lula (lura)

machacar (machucar)

madrastra (madrasta)

malhumor (mal humor)

mantenedor (mantedor)

marmular (murmurar)

marsopa (toniña)

melro (merlo)

mercede (mercé)

merluza (pescada)

mistura (mestura)

morodo/morogo (amorodo)

muito (moito)

muricego (morcego)

nácar (nácara)

natronte/noutronte (antonte)

nubarrón/nuboeiro (nubeiro)

padrastro (padrasto)

painoso (nosopai)

paradeiro (paradoiro)

penitenciario (penal)

ping-pong (pimpón)

postela (bostela)

pro (pero)

procesal (procesual)

rastrollo (restrollo)

recopilar (recompilar)

rencor (rancor)

resurximento (rexurdimento)

roña (cotra)

ronda (rolda)

rondar (roldar)

sacristán (sancristán)

saraiba (sarabia)

saudade (soidade)

seísmo (sismo)

sitiar (asediar, cercar)

sitio (cerco)

sobor (sobre)

sofrer (sufrir)

suliñar (subliñar)

tenazas (tenaces)

término (termo)

timón (temón)

touliña (toniña)

trado (trade)

tremar (tremer)

tu (ti) [por contra 'il' dáo como incorrecto]

tumba (tomba)

tumbar (tombar)

vertedeiro (vertedoiro)

vertido (vertedura)

xabrón (xabón)

xarra (xerra)

xarro (xerro)

xeringa (xiringa)

xexún (xaxún)

zarrar (cerrar)

E digo eu…

A que carallo esperan para colocar ‘BUENO’ en amarelo!!!!!

6 comments Xuño 28th, 2008