As linguas evolucionan e a súa fonética, tamén. Moitos dirán que é por influencia do castelán, pero que importa! O caso é que xa case ninguén neste país emprega o fonema /ʎ/ (podes escoitalo aquí)para ler a letra “elle” . Só uns cantos perdidos polas montañas ou en aldeas terremotas. E se é así, a que esperan para certificar a morte deste son que sobrevive no portugués e en parte do castelán? Por que segue considerándose un erro de pronunciación o fenómeno do yeísmo? Non é ningunha eiva; é unha evolución normal dunha lingua. Cando a maioría dun pobo opta maioritaria e libremente por un xeito de falar, xa non hai volta atrás.
A raíz de escribir a tradución do ‘Chuliboy’ do Projecto Mourente para ‘Rufião’refresquei unha serie de palabras portuguesas que xa case tiña esquecidas e que dan a entender ata que punto é un tanto sexista a linguaxe… Porque un ‘Chuliboy’ tamén pode ser un ‘puto’… e hai que ver canto cambia o significado se se troca un -o por un -a! E iso é algo que acontece en varias palabras.
Ata o de agora o que se nos vendeu é que a galeguización dos apelidos era unha tarefa sinxela perante os rexistros civís, pero moito ollo! A cousa pode converterse nun pesadelo burocrático sen fin. Tal foi o que lle aconteceu ao profesor José Manuel Gonçales Ribeira, que iniciou hai seis anos o proceso para cambiar o Rivera do seu DNI polo Ribeira que lle gustaría levar. Pois ben, adía de hoxe na súa documentación segue aparecendo o Rivera porque no Rexistro Civil de Ourense, e posteriormente na Dirección Xeral de Rexistros e Notariado, fixeron unha interpretación moi particular da lei que permite galeguizar os apelidos.
Como é posible que non apareza unha soa palabra en galego nas ducias e ducias de mensaxes que aparecen nos ‘clubs de amigos’ que hai nalgúns xornais do país? Seguro que algunha vez caeu algún deles nas vosas mans… eses que ofrecen “amistad“, “chico busca chica“, “chica busca chico“, “chico busca chico“, “chica busca chica” e ese morboso “otras relaciones“. O caso é que eu, polo que vin, non existe ninguén con vontade de relación en galego. É ben peor ca nas esquelas, onde polo menos o noso idioma vai asomando a orella.
Hai unha expresión en portugués que me mola e para a que non lle encontro equivalencia en galego. Busquei no vocabulario sexual de Vieiros (mítico) e tampouco encontro nada que lle vaia ben… A expresión, en concreto, xa vola adiantei no titular: “amizade colorida”. Tan preciosa que como sorprendente o seu significado.
Aproveito que aínda queda unha hora para que termine o día do blog para recomendar 5 bitácoras que me molan, tal e como recomendan que se faga desde o http://www.blogday.org/.
Pasa o tempo e non me dou afeito a “grazas”, chico. E mira que o intento. Mira que intento empregalo pero na miña boca e na dos outros non deixa de soarme artificial! Os cambios da normativa oficial de hai cinco anos trouxeron moitas cousas boas, pero sen dúbida o grande erro foi o esa fórmula de agradecemento que me renxe canda vez que a escoito. Eu, que intento ser ben falado, escóndome no “graciñas” por non dicir “gracias” directamente, que é o que o 99% dos galegofalantes empregan.
E digo chegamos porque considero as vosas achegas fundamentais para o funcionamento deste modesto blog. Grazas a elas e ás vosas críticas construtivas creo que sei algo máis do que sabía hai uns tres meses, cando empecei con esta aventura, tan divertida, apaixonante e chea de sorpresas.
Mira que me gustou un dos episodios que repuxeron onte na TVG de ‘Air Galicia‘. O fío condutor era unha suposta independencia de Galicia e a súa adhesión ao “Imperio” (así dicían eles) portugués. Ao final do capítulo, as augas volvían ao rego, pero vaia… a min o que máis simpático me pareceu foi este anaco.
A frase popularizouna o Santiago Pemán nos anos nos que andaba dando o tempo pola Galega. Pero… como debería dicilo se fose reintegrata? Pois adepende ou aseghún(palabra recentemente empregada con moito tino por Vieiros). Non hai unanimidade ao respecto.
Hoxe quero renderlle unha homenaxe a Projecto Mourente. Non gañou o apologhit, pero tanto me dá. Para min a de ‘Chuliboy’ foi a mellor canción, sen dúbida ningunha. E isto para que vexan moitos que non son un sectario anti-reintegracionista. Con todo, gustaríame ter o atrevemento de propoñer unha versión do seu ghit posiblemente máis acorde para a lusofonía. Se cadra é unha parvada, pero bueno… xa sabedes que me entreteño con estas cousas.
As linguas desenvólvense tamén a partir da tecnoloxía.Houbo que inventar e/ou adaptar palabras e expresións continuamente para o manexo de novos trebellos. Vémolo día a día coa internet… pero hai outros “inventos” que obrigaron a crear unha linguaxe específica, que temos interiorizada todos. Por exemplo, os galegofalantes cando collemos o teléfono, todos dicimos “diga?”. Pero é isto o que despectivamente denominan algúns ‘castrapo‘?